Từ mùa Thu lịch sử đến chính quyền gần Dân

Từ mùa thu lịch sử năm 1945 đến hành trình xây dựng chính quyền gần dân hôm nay là sự tiếp nối của một bài học xuyên suốt: Lấy Dân làm gốc, dựa vào Dân và vì Nhân dân phục vụ. Bài học lớn ấy vẫn đang được cụ thể hóa trong yêu cầu xây dựng chính quyền địa phương hai cấp tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gần Dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Di tích Lán Nà Nưa - địa chỉ đỏ về nguồn, giáo dục truyền thống cách mạng và niềm tự hào về Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Từ bài học mùa Thu lịch sử

Mùa Thu năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, sức mạnh của toàn dân tộc được tập hợp, kết thành một lực lượng to lớn làm nên thắng lợi vang dội của Cách mạng Tháng Tám. Chỉ trong thời gian ngắn, chính quyền về tay nhân dân. Đó không chỉ là thắng lợi của một cuộc cách mạng, mà còn là minh chứng sinh động cho một chân lý: Khi ý Đảng hợp với lòng Dân, khi sức mạnh của Nhân dân được khơi dậy và quy tụ, những mục tiêu tưởng như rất khó khăn vẫn có thể trở thành hiện thực.

Hơn 80 năm sau, đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu mới về tổ chức bộ máy, quản trị quốc gia và phục vụ nhân dân. Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025 là một cuộc đổi mới lớn, tác động trực tiếp đến phương thức hoạt động của chính quyền từ tỉnh đến cơ sở.

Một năm không phải là khoảng thời gian dài để đánh giá toàn diện một cuộc cải cách lớn. Nhưng đủ để nhìn thấy những chuyển động bước đầu và quan trọng hơn là nhận diện rõ yêu cầu đặt ra cho chặng đường phía trước: Bộ máy tinh gọn phải đi cùng với hiệu quả; phân cấp, phân quyền phải đi cùng với trách nhiệm; chuyển đổi số phải đi cùng với khả năng tiếp cận của người dân; và trên hết, mọi đổi mới phải được kiểm chứng bằng sự hài lòng của Nhân dân.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tiếp nhận hơn 448.800 hồ sơ thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp xã; hơn 444.200 hồ sơ được nộp trực tuyến, đạt 99,41%. Tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,33%. Toàn tỉnh có 2.190 thủ tục hành chính phục vụ người dân và doanh nghiệp, trong đó có 1.413 dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Trên 92% hồ sơ và kết quả giải quyết đã được số hóa, gần 97% dữ liệu số hóa được khai thác, sử dụng lại.

Tỉnh cũng đã rà soát, phê duyệt phương án đơn giản hóa đối với 1.621 thủ tục hành chính. Trong đó, 633 thủ tục được đề xuất cắt giảm quy trình, thành phần hồ sơ hoặc bãi bỏ; 984 thủ tục được rút ngắn 30% thời gian giải quyết. Danh mục thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính cũng được ban hành đối với 100% thủ tục thuộc phạm vi quản lý của UBND tỉnh.

Ở xã Sơn Dương, câu chuyện của bà Nguyễn Kim Thư, ở thôn Xây Dựng, cho thấy một góc nhìn rất đời thường về sự thay đổi ấy. Bà cho biết trước đây làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khiến bà ngại vì phải đi lại nhiều lần, mất thời gian chờ đợi. Nay quy trình được rút gọn, người dân có thể thực hiện tại một đầu mối ở xã, qua đó tiết kiệm thời gian và chi phí.

Lãnh đạo xã Trung Hà nắm bắt tình hình sản xuất của người dân.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Minh Ngọc, hình ảnh người dân được cán bộ hướng dẫn đăng nhập tài khoản định danh điện tử, kê khai hồ sơ, thực hiện thủ tục trên môi trường số đang dần trở nên quen thuộc. Người dân có thể lựa chọn địa điểm nộp hồ sơ thuận tiện thay vì phải trở về nơi cư trú như trước. Chính từ những thay đổi ấy, tinh thần “lấy dân làm gốc” của mùa Thu lịch sử tiếp tục được nối dài trong công cuộc xây dựng chính quyền phục vụ nhân dân hôm nay.

Không để khoảng cách địa lý thành khoảng cách phục vụ

Tuyên Quang có địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều xã vùng cao, vùng sâu, vùng xa. Vì vậy, xây dựng chính quyền gần dân không thể chỉ được hiểu là rút ngắn khoảng cách về mặt tổ chức. Khoảng cách địa lý, điều kiện tiếp cận công nghệ, trình độ sử dụng dịch vụ số của người dân cũng là những vấn đề cần được quan tâm.

Bởi vậy, chuyển đổi số đang được tích cực triển khai thực hiện từ tỉnh đến cơ sở. Tại xã Việt Lâm, máy tính, máy in được trang bị cho cán bộ tại 14/14 thôn; các tổ công nghệ số cộng đồng được thành lập để hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng, tạo tài khoản định danh điện tử, thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Thành viên các tổ còn đến từng hộ gia đình hỗ trợ người dân thao tác. Cách làm ấy cũng đã và đang được triển khai ở tất cả các đia phương trong tỉnh. Điều đó cho thấy một bước chuyển trong tư duy phục vụ: nếu người dân chưa thể tự bước vào không gian số, chính quyền phải chủ động đưa sự hỗ trợ đến với người dân.

Một thay đổi lớn của mô hình chính quyền địa phương hai cấp là việc phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cơ sở. Sau một năm vận hành, Tuyên Quang đã phân cấp, phân quyền 722 nhiệm vụ xuống cấp xã trên nhiều lĩnh vực. Điều đó tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong xử lý những công việc gắn trực tiếp với đời sống nhân dân. Đây cũng là điểm mà bài học về sự chủ động, quyết đoán và linh hoạt của Cách mạng Tháng Tám có thể gợi mở cho hôm nay.

Cán bộ Trung tâm hành chính công xã Kiên Đài giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

Chủ tịch UBND xã Lâm Bình Trương Văn Quang chia sẻ: Để phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp các nhiệm vụ được rà soát và phân loại theo mức độ cấp thiết, ưu tiên giải quyết ngay những vấn đề sát sườn với người dân như đất đai, hộ tịch và an sinh xã hội… Trong mô hình chính quyền hai cấp, mỗi cán bộ cũng đều phải đổi mới tư duy để thực hiện nhiệm vụ. Mỗi cán bộ thay vì chờ việc thì cần nghĩ ra việc để làm, từ đó phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo, phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Những chuyển biến bước đầu đã được phản ánh qua các chỉ số. Theo kết quả công bố năm 2025, Tuyên Quang đạt 90,01 điểm PAR INDEX, xếp thứ 18/34 tỉnh, thành phố; chỉ số SIPAS đạt 83,44%, xếp thứ 16/34. Đến ngày 30/4/2026, tỷ lệ hài lòng của người dân tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã đạt 97,27%; tỷ lệ hồ sơ giải quyết trước hạn ở cấp xã đạt 99,21%.

Cách mạng Tháng Tám thành công bởi đã quy tụ sức mạnh của toàn dân tộc vào một mục tiêu chung. Trong giai đoạn mới, bài học đoàn kết đang được chuyển hóa thành sức mạnh quản trị.

Tuyên Quang đang tiếp tục xác định cải cách hành chính là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đội ngũ và trách nhiệm người đứng đầu. Kế hoạch cải cách hành chính năm 2026 của tỉnh đặt yêu cầu đổi mới mạnh phương thức chỉ đạo, điều hành, xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đồng thời tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu.

Từ Tân Trào của mùa Thu năm 1945 đến hành trình xây dựng chính quyền gần dân hôm nay là một chặng đường dài, với những điều kiện và yêu cầu rất khác nhau. Nhưng điểm gặp gỡ vẫn là một giá trị cốt lõi: Chính quyền chỉ thực sự có sức mạnh khi dựa vào dân, lắng nghe dân và phục vụ nhân dân. Đó cũng là nền tảng để Tuyên Quang tiếp tục xây dựng một chính quyền gần dân, sát dân, hành động vì dân; biến những giá trị bất diệt của mùa Thu lịch sử thành động lực cho một mùa Thu phát triển trong thời đại mới.

Bài, ảnh: Ngọc Hưng

Vì lợi ích chính đáng của người dân

Đồng chí Dương Minh Tuấn Chủ tịch UBND xã Tân Trào

Tinh thần lấy dân làm gốc là một giá trị có ý nghĩa sâu sắc đối với Tân Trào. Trong những năm tháng cách mạng, sức mạnh của Nhân dân đã góp phần quan trọng làm nên những thắng lợi lịch sử. Ngày nay, trong xây dựng và phát triển địa phương, tinh thần đó tiếp tục được xã Tân Trào xác định là nền tảng quan trọng.

Chính quyền xã xác định phải gần dân, sát dân, lắng nghe dân và phục vụ Nhân dân. Mọi chủ trương, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội đều phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và quyền, lợi ích chính đáng của người dân.

Trong quá trình triển khai các nhiệm vụ, địa phương chú trọng công khai, minh bạch, tăng cường tuyên truyền, vận động, đối thoại và phát huy vai trò tham gia của Nhân dân. Những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống người dân cần được trao đổi, lấy ý kiến và tạo sự đồng thuận trước khi tổ chức thực hiện.

Đặc biệt, trong phát triển du lịch, xã xác định người dân vừa là chủ thể, vừa là người thực hiện, vừa là người hưởng lợi. Chính quyền tạo môi trường, định hướng và hỗ trợ; người dân là lực lượng trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ, gìn giữ văn hóa, bảo vệ cảnh quan và xây dựng hình ảnh điểm đến.

Bồi đắp tình yêu quê hương

Đồng chí Đỗ Trung Kiên Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Thời gian qua, ngành đã chủ động tham mưu và triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong việc giới thiệu, quảng bá di sản. Mỗi di tích, mỗi câu chuyện lịch sử trên quê hương Tuyên Quang không chỉ là chứng nhân của quá khứ, mà đã trở thành những “trường học trực quan”, sinh động nhất để giáo dục lý tưởng cách mạng. Thông qua các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, lễ hội truyền thống và du lịch về nguồn, chúng tôi hướng tới việc bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Trong giai đoạn mới, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tuyên Quang sẽ tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng các sản phẩm văn hóa, thể thao, du lịch, vừa “giữ lửa” truyền thống lịch sử vẻ vang, vừa tạo sức lan tỏa sâu rộng. Qua đó, khơi dậy mạnh mẽ ý chí tự lực, tự cường, góp phần xây dựng Tuyên Quang ngày càng phát triển bền vững, giàu đẹp và văn minh.

 Phát huy sức mạnh của Nhân dân

Đồng chí Bùi Hữu Thêm Trưởng khoa Xây dựng Đảng, Trường Chính trị tỉnh

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 để lại những bài học có giá trị lâu dài, trong đó nổi bật là bài học về phát huy sức mạnh của nhân dân, nắm bắt thời cơ và xây dựng tổ chức, đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Đây cũng là những vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với quá trình xây dựng, vận hành chính quyền địa phương hai cấp ở Tuyên Quang hiện nay.

Trong điều kiện hiện nay, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, yêu cầu “gần dân, sát dân, hiểu dân và vì dân” càng trở nên quan trọng. Cấp xã, phường phải thực sự là nơi gần dân nhất, trực tiếp giải quyết phần lớn những công việc liên quan đến đời sống hằng ngày của người dân. Đội ngũ cán bộ cơ sở phải chủ động đổi mới tư duy, không trông chờ, không đùn đẩy trách nhiệm; phải nhanh chóng thích ứng với phương thức quản lý mới, nhất là trong cải cách hành chính, chuyển đổi số, quản lý đất đai, quy hoạch và phát triển kinh tế - xã hội.

Biến tự hào lịch sử thành hành động

Đồng chí Lù Xuân Việt Bí thư Đoàn xã Thàng Tín

Là cán bộ Đoàn công tác tại địa bàn vùng cao, tôi luôn nhận thức rằng, tiếp nối tinh thần Cách mạng Tháng Tám chính là sự dấn thân, xung kích của tuổi trẻ trong từng việc làm thiết thực hôm nay. Phát huy truyền thống vẻ vang của quê hương Tuyên Quang, trong 6 tháng đầu năm, Đoàn xã Thàng Tín đã chủ động đưa tinh thần cách mạng vào các phong trào cụ thể. Nổi bật là công tác chuyển đổi số, lực lượng đoàn viên, thanh niên đã tích cực phối hợp với Công an xã trực tiếp “cắm chốt” tại các phiên chợ vùng cao để hỗ trợ kỹ thuật số, hướng dẫn bà con đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận công nghệ.

Song song đó, tuổi trẻ địa phương luôn là lực lượng nòng cốt trong xây dựng nông thôn mới và đảm bảo an sinh xã hội. Thời gian tới, Đoàn xã Thàng Tín sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, khơi dậy khát vọng cống hiến của tuổi trẻ, góp phần cùng Đảng bộ và Nhân dân xây dựng quê hương Tuyên Quang ngày càng phát triển, giàu đẹp, văn minh.