Việt Nam có tên trên bản đồ đổi mới sáng tạo số toàn cầu của WSA

Lần đầu một nền tảng nhân đạo số quy mô lớn của Việt Nam được hội đồng chuyên gia quốc tế WSA lựa chọn, đứng cạnh các giải pháp tiêu biểu đến từ 28 quốc gia.

Các đại diện quốc tế tham dự Đại hội Toàn cầu World Summit Awards tại Vienna.

Giải thưởng Thượng đỉnh Thế giới (WSA) 2025 vừa công bố danh sách các giải pháp số chiến thắng toàn cầu, trong đó Nền tảng Thiện nguyện của Việt Nam được vinh danh ở hạng mục Quản trị công và Sự tham gia của Công dân. Với việc là đại diện duy nhất của Việt Nam trong danh sách này, nền tảng đã tạo thêm một dấu mốc cho câu chuyện hội nhập của công nghệ Việt trên các diễn đàn quốc tế.

WSA được tổ chức bởi ICNM (International Center for New Media), tổ chức phi lợi nhuận có hơn hai thập kỷ hoạt động trong lĩnh vực nội dung số và tác động xã hội. Giải thưởng có sự tham gia của các đối tác liên chính phủ gồm Liên Hợp Quốc, UNESCO, diễn đàn WSIS và Chính phủ Áo với vai trò nước chủ nhà. Vì vậy, WSA thường được nhìn nhận không chỉ là một giải thưởng công nghệ, mà còn là một mạng lưới kết nối các giải pháp số tạo tác động xã hội.

Hạng mục Quản trị công và Sự tham gia của Công dân ghi nhận những giải pháp số thúc đẩy kết nối giữa tổ chức và người dân, nâng cao tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và mở rộng sự tham gia của cộng đồng trong các hoạt động phục vụ lợi ích chung. Đây cũng là những giá trị cốt lõi mà Nền tảng Thiện nguyện theo đuổi trong suốt quá trình hình thành và vận hành.

Điểm tạo nên vị thế riêng của WSA so với nhiều giải thưởng công nghệ khác là giải thưởng không tôn vinh công nghệ theo nghĩa thuần túy kỹ thuật. Một sản phẩm có giao diện tốt hay ứng dụng công nghệ mới chưa đủ để tạo lợi thế nếu không chứng minh được khả năng giải quyết vấn đề xã hội thực tế. Chính tiêu chí này giúp câu chuyện của Nền tảng Thiện nguyện trở nên đáng chú ý: giải pháp không bắt đầu từ mục tiêu thương mại, mà từ nhu cầu xây dựng niềm tin trong hoạt động nhân đạo.

Quy trình xét chọn của WSA gồm nhiều vòng. Tại mỗi quốc gia, chuyên gia quốc gia của WSA đề cử tối đa 8 giải pháp. Hồ sơ hợp lệ trải qua vòng sơ khảo trực tuyến để chọn 15-18 giải pháp mỗi hạng mục, trước khi vòng chung khảo quốc tế lựa chọn 5 giải pháp chiến thắng cuối cùng. Các giải pháp được đánh giá theo 7 nhóm tiêu chí, gồm nội dung, tính năng, thiết kế, công nghệ, đổi mới sáng tạo, tác động và giá trị đóng góp cho các Mục tiêu Phát triển Bền vững.

Nền tảng Thiện nguyện là giải pháp số do Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) xây dựng, phát triển và vận hành. Trung tâm của nền tảng là tài khoản thanh toán minh bạch 4 chữ số, được MB cung cấp miễn phí cho các tổ chức và cá nhân vận động đóng góp. Điểm khác biệt nằm ở chỗ toàn bộ giao dịch phát sinh qua tài khoản này được tự động cập nhật, sao kê và công khai theo thời gian thực, giúp người đóng góp có thể theo dõi dòng tiền mà không phải chờ báo cáo thủ công.

TS. Dương Thị Kim Liên, chuyên gia quốc gia của WSA tại Việt Nam, cho rằng điểm khác biệt của nền tảng nằm ở khả năng giải quyết bài toán niềm tin thông qua cơ chế minh bạch và giám sát theo thời gian thực. Trong nhiều chiến dịch quy mô lớn, khi số lượng người tham gia đóng góp tăng nhanh, một cơ chế công khai tự động giúp giảm áp lực giải trình thủ công, đồng thời tạo thêm cơ sở để cộng đồng cùng theo dõi.

Nhiều chiến dịch trên nền tảng được thiết kế gắn với 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc cũng như các chương trình quốc gia về an sinh, môi trường, hỗ trợ người yếu thế và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Điều này cho thấy nền tảng không chỉ phục vụ các hoạt động đóng góp đơn lẻ, mà còn hướng tới việc tổ chức nguồn lực xã hội theo cách có hệ thống, minh bạch và có thể đo lường hơn.

Việc một giải pháp Việt Nam vượt qua cạnh tranh quốc tế để lọt nhóm xuất sắc nhất thế giới trong hạng mục của mình là tín hiệu tích cực cho năng lực đổi mới sáng tạo trong nước. Điều đáng nói là dấu ấn này không đến từ một sản phẩm tiêu dùng đại chúng hay một nền tảng thương mại, mà từ một mô hình công nghệ gắn với trách nhiệm xã hội. Đây là hướng đi có thể mở thêm không gian cho các sáng kiến số Việt Nam trong tương lai.

“WSA không tôn vinh công nghệ theo nghĩa thuần túy kỹ thuật, mà đề cao các giải pháp giải quyết vấn đề xã hội thực tế.”