Truyện Kiều là một kiệt tác của Đại thi hào Nguyễn Du, đồng thời đó cũng là một trong những kiệt tác của nền văn chương cổ điển Việt Nam.
Kể từ khi ra đời cho đến nay, Truyện Kiều đã tạo nên hai xu hướng chính trong việc truyền bá và thưởng thức tác phẩm. Xu hướng thứ nhất là việc Truyện Kiều đã được tổ chức khắc in, sao chép, tái bản nhiều lần, kéo theo đó là việc phiên âm, chú giải, bình luận về Truyện Kiều đã được tiến hành rầm rộ, đều đặn trên khắp cả nước. Xu hướng thứ hai, Truyện Kiều đã trở thành “một đề tài được chú ý của văn nhân tài tử Việt Nam”.
Theo thống kê của các nhà nghiên cứu, đến nay, chúng ta đã sưu tập được 63 văn bản Truyện Kiều cổ khác nhau. Trong các bộ sưu tập đó, cần phải nói đến bản “Kim Vân Kiều tân truyện”, tức “Kim Vân Kiều hội bản”, hiện đang được lưu trữ tại Thư viện Anh Quốc.
Ấn bản "Truyện Kiều hội bản" lần này được dựng lại dựa trên bản in năm 1894, với giả thiết cho rằng có liên quan đến vua Tự Đức. Đặc biệt, phần tóm lược nội dung in mực son trên mỗi trang được cho là châu phê của nhà vua. Bố cục trình bày của mỗi trang được giữ nguyên quy cách cổ, gồm sáu yếu tố: câu dẫn, số tờ, tóm lược nội dung, thơ chính văn Truyện Kiều, chú giải và tranh minh họa.
Đáng chú ý là mỗi trang sách đều có phần tranh minh họa cho nội dung tương ứng, gồm 146 bức tranh vẽ bằng mực nho cực kỳ chi tiết. Truyện Kiều hội bản có khoảng 705 lời chú giải, trong đó có khoảng hơn 500 chú thích chú giải về xuất xứ, và khoảng hơn 100 lời chú thích giảng giải về chữ nghĩa câu Kiều, 1 lời khảo dị và 64 lời phê (nguyên phê, cổ phê, phê vân).
260 cuốn “Truyện Kiều hội bản” tương ứng với 260 năm ngày sinh Nguyễn Du, được thiết kế thành hai ấn bản thủ công. Hai cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng hướng về cội nguồn văn hóa Việt.
Ấn bản sơn mài “Truyện Kiều - Tiết thanh minh, trong dịp hội Đạp Thanh” (160 bản) lấy cảm hứng từ bức hoạ về tiết thanh minh. Nhũ vàng và vỏ trứng được sử dụng như những điểm nhấn ánh sáng ẩn hiện dưới các lớp sơn mài. Bìa sách đồng thời là hộp bảo vệ, được hoàn thiện thủ công với độ tỉ mỉ cao.
Nếu bản sơn mài nghiêng về vẻ đẹp đời sống, thì ấn bản “Truyện Kiều - Họa tiết rồng thêu trên vải gấm” (100 bản) mang tinh thần của triều đại và lịch sử. Từng mũi thêu được thực hiện thủ công, tạo nên bề mặt nổi, chìm sống động; nơi ánh chỉ kim và sắc đỏ, vàng hòa quyện trên nền gấm. Đây là ấn bản có sự gặp gỡ giữa văn chương, lịch sử và thủ công truyền thống.
Thái Hà Books xuất bản ấn bản đặc biệt “Truyện Kiều hội bản” như một lời tri ân gửi tới Đại thi hào Nguyễn Du, người đã trao cho tiếng Việt một tác phẩm vượt khỏi ranh giới của văn chương.
Ý kiến bạn đọc