Xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt với di tích Thổ Hà và Nhà ngục Kon Tum

11:48, 14/02/2026

Theo thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/02/2026 xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với 2 di tích là cụm đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (Bắc Ninh) và Nhà ngục Kon Tum (Quảng Ngãi).

Nghề truyền thống làng Thổ Hà. (Ảnh: AN TRÂN _ VĂN GIANG)

Theo Quyết định, 2 di tích được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt đợt này gồm Di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh và Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum, phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi.

Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà tọa lạc tại trung tâm làng cổ Thổ Hà, là một trong những làng cổ đặc trưng của đồng bằng Bắc Bộ. Quần thể di tích gồm: Đình Thổ Hà, chùa Thổ Hà (Đoan Minh Tự) và từ chỉ (văn chỉ) Thổ Hà. Đây là những công trình văn hóa tôn giáo, tín ngưỡng có giá trị nổi bật, được thể hiện trên nhiều mặt lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, kiến trúc, điêu khắc...

Trải qua nhiều thế kỷ, Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà lưu giữ được tương đối nguyên vẹn các mảng chạm khắc thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVII - XVIII) và đan xen giữa các mảng chạm khắc thời Nguyễn (thế kỷ XIX), cho thấy sự chuyển giao, tiếp biến, kế thừa về loại hình kiến trúc, nghệ thuật trong các giai đoạn lịch sử của dân tộc.

Gắn liền với không gian Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà là lễ hội dân gian truyền thống mang đậm bản sắc. Quy mô lễ hội lớn, diễn ra vào ngày 20, 21 tháng Giêng với nhiều giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu. Ngoài ra, hằng năm vào ngày 7 tháng Giêng (lễ Thánh Sư) và 14/8 âm lịch (Thu tế), người dân Thổ Hà thành kính dâng hương, hoa tri ân đức Khổng Tử và các bậc tiên hiền tại từ chỉ.

Các cựu chiến binh tham quan Nhà ngục Kon Tum. (Ảnh: Cục Du lịch Quốc gia)

Nhà ngục Kon Tum được thực dân Pháp xây dựng năm 1930, là một mắt xích quan trọng trong hệ thống nhà tù Đông Dương, chuyên giam giữ các chiến sĩ yêu nước và tù nhân chính trị.

Sau khi hoàn thành, nhà ngục trở thành nơi thực dân Pháp giam cầm nhiều chiến sĩ cách mạng. Dù phải chịu đựng cực hình, các chiến sĩ vẫn giữ vững một lòng với Cách mạng, bí mật tổ chức đấu tranh trong lao tù. Nhiều người đã anh dũng hy sinh.

Hiện nay, di tích tọa lạc trên đường Trương Quang Trọng, ngay trung tâm phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi và là một trong những địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Năm 1990, Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

Theo Quyết định, khu vực bảo vệ di tích được xác định theo Biên bản và Bản đồ các khu vực bảo vệ di tích trong hồ sơ xếp hạng.

Phó Thủ tướng giao Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp nơi có di tích được xếp hạng trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mình thực hiện việc quản lý nhà nước đối với di tích theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa; chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu, nội dung, Hồ sơ di tích đề nghị xếp hạng.

Theo Nhân Dân


Ý kiến bạn đọc


Cùng chuyên mục
Tứ thơ xưa, vẫn không lạc nơi về…
Nhắc đến Đại tá, Nhà báo, Nhà thơ, Nhà biên dịch Hồng Thanh Quang, hẳn không cần phải giới thiệu gì thêm, nhất là với công chúng nghệ thuật và báo chí khoảng vài chục năm nay…
14/02/2026
Triết lý sống từ vốn cổ
Văn hóa dân gian Việt Nam là kết tinh của hàng nghìn năm lịch sử, được gìn giữ và trao truyền qua ca dao, tục ngữ, phong tục và nếp sống hằng ngày. Trong đó, Tết Nguyên đán là thời điểm hội tụ rõ nhất tinh thần, đạo lý và triết lý sống của người Việt. Mỗi lời ăn tiếng nói, mỗi món ăn, mỗi nghi lễ ngày Tết đều chứa đựng những bài học sâu sắc về đạo làm người, về cách sống nhân ái, khiêm nhường và hướng thiện.
14/02/2026
Bản trường ca từ Cao nguyên đá
Mười lăm năm kể từ ngày ghi danh vào Mạng lưới Công viên Địa chất Toàn cầu UNESCO, Cao nguyên đá Đồng Văn như “nàng công chúa ngủ quên” được đánh thức, vượt qua giới hạn của một vùng di sản để trở thành biểu tượng của sự hồi sinh và khát vọng phát triển bền vững giữa đại ngàn. Nơi đây không chỉ là vùng đất của đá và gió, mà còn là bản trường ca về con người, di sản và ước vọng vươn tầm thế giới.
14/02/2026
Xây dựng và phát triển văn hóa, con người
Trải qua bao thăng trầm, tâm hồn Tuyên Quang vẫn nguyên vẹn những giá trị căn cốt: Lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, sự thủy chung, chất phác, hiền hòa nhưng kiên nghị. Chính những phẩm chất ấy đã tạo nên sức mạnh đưa vùng đất này vượt qua gian khó, trở thành điểm tựa tinh thần cho các giai đoạn phát triển.
13/02/2026