Quốc Tử Giám từ di sản đến nguồn cảm hứng sáng tạo nghệ thuật

Với thiết kế theo hướng mở, không gian triển lãm tạo nên sự kết nối hài hòa giữa lịch sử, nghệ thuật và trải nghiệm của người xem. Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật, triển lãm còn là hành trình nhìn lại một thế kỷ hình ảnh Quốc Tử Giám qua góc nhìn đa dạng của nhiều thế hệ họa sĩ, kiến trúc sư và nhiếp ảnh gia.

Triển lãm mở ra không gian giao thoa đầy ấn tượng giữa di sản và nghệ thuật khi quy tụ hơn 60 tác phẩm của 36 tác giả, bắc nhịp cầu kết nối từ những tên tuổi lớn như cố họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc, cố họa sĩ Tô Ngọc Vân với các thế hệ họa sĩ trẻ đương đại.

Phát biểu tại buổi lễ, Tiến sĩ Nguyễn Văn Tú, Phó Giám đốc Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám cho rằng, giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản tốt nhất chính là để di tích được "sống" trong đời sống đương đại. Ông nhấn mạnh nghệ thuật chính là nhịp cầu quan trọng kết nối công chúng với di sản, giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn và lan tỏa các giá trị văn hóa bằng ngôn ngữ của cảm xúc, sự sáng tạo.

Qua góc nhìn đa dạng của các nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, triển lãm không chỉ tôn vinh giá trị của Quốc Tử Giám hôm nay mà còn góp phần lan tỏa truyền thống hiếu học, văn hiến đến đông đảo công chúng trong nước và quốc tế, hướng tới cột mốc kỷ niệm 950 năm thành lập di tích.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tú, Phó Giám đốc Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám phát biểu tại buổi khai mạc.

Cùng tham dự buổi triển lãm, Giám tuyển Thạc sĩ Nguyễn Thế Sơn cho biết đây là một dịp đặc biệt khi ông được mời thực hiện triển lãm kỷ niệm 950 năm của trường đại học đầu tiên của Việt Nam. Nhận thấy hình ảnh Văn Miếu thường được dùng làm biểu trưng của Hà Nội nhưng chưa từng có triển lãm nào làm về chính không gian này, ông đã thực hiện một "lát cắt" nghiên cứu xuyên suốt chiều dài hơn 100 năm qua.

Sau hơn 3 tháng gầy dựng, triển lãm quy tụ được hơn 60 tác phẩm của 36 tác giả với nhiều thể loại như ký họa, sơn dầu, tranh lụa, sơn mài và nghệ thuật sắp đặt. Ông kỳ vọng triển lãm sẽ là một lời tri ân tới lịch sử, tới truyền thống giáo dục, đồng thời trở thành nhịp cầu gắn kết các thế hệ nghệ sĩ cùng những người yêu mến di sản, tri thức và nghệ thuật.

Giám tuyển Nguyễn Thế Sơn mong muốn triển lãm sẽ là lời tri ân tới lịch sử, tới truyền thống giáo dục, trở thành nhịp cầu gắn kết các thế hệ nghệ sĩ cùng những người yêu mến di sản, tri thức và nghệ thuật.

Với mong muốn làm mới cách tiếp cận di sản cho giới trẻ, triển lãm “Quốc Tử Giám trong nghệ thuật” tạo dấu ấn khi quy tụ tác phẩm của các tác giả trẻ là sinh viên. Gây chú ý trong số đó là các bức ảnh chụp thiên nhiên Văn Miếu của Phạm Duy, sinh viên năm hai Trường Khoa học liên ngành và nghệ thuật-Đại học Quốc gia Hà Nội, được thực hiện bằng kỹ thuật Cyanotype, một kỹ thuật in ảnh cổ điển đơn sắc xanh phổ bằng ánh sáng mặt trời.

Chia sẻ về lý do lựa chọn kỹ thuật đặc biệt này, chàng sinh viên năm hai Phạm Duy cho biết: “Tuy là kỹ thuật cổ nhưng nó lại rất mới mẻ. Giữa thời đại số khi mọi người đã quen với việc lưu ảnh dưới dạng các tệp dữ liệu, phương pháp này cho phép chúng ta chạm và cầm nắm sản phẩm trực tiếp. Đây là cách biến bức ảnh thành một vật phẩm có giá trị hiện hữu, thay vì chỉ là một dữ liệu khô khan”.

Phạm Duy phải mất từ 2-3 tuần để hoàn thành bộ sản phẩm, tất cả công đoạn đều được phục dựng thủ công.

Không chỉ Phạm Duy, rất nhiều những tác giả trẻ khác cũng gây được ấn tượng với những tác phẩm được phục dựng và tiếp cận theo những góc nhìn mới và mang đậm chất riêng.

Tác phẩm “Vượt qua trùng điệp” của tác giả Nguyễn Thanh Thuỷ.

Sự kiện đã trở thành một điểm hẹn nghệ thuật đặc sắc, thu hút đông đảo người dân thủ đô, công chúng yêu nghệ thuật trong nước cũng như du khách quốc tế đến tham quan và trải nghiệm.

Bằng việc giới thiệu các tác phẩm hội họa và nhiếp ảnh được phục dựng công phu, triển lãm “Quốc Tử Giám trong nghệ thuật” đã bắc nhịp cầu đưa di sản đến gần hơn với công chúng, nhất là giới trẻ. Sự kiện một lần nữa khẳng định không gian Quốc Tử Giám là nguồn cảm hứng sáng tạo không giới hạn độ tuổi hay loại hình nghệ thuật.

Mỗi tác phẩm tuy mang một sắc thái riêng nhưng đều chung nhịp đập tình yêu với di sản, góp phần lan tỏa mạnh mẽ tinh thần hiếu học của người Việt đến với đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.