Hồi sinh những thảm cỏ biển ở Cù Lao Chàm

Sau nhiều tháng phục hồi cỏ biển tại Cù Lao Chàm, cây sinh trưởng tốt, nhiều loài sinh vật xuất hiện trở lại, mở ra triển vọng phục hồi hệ sinh thái biển.

Những thảm cỏ biển tại Cù Lao Chàm đang từng bước được phục hồi.

Tín hiệu vui từ đáy biển

Vài tháng trở lại đây, qua những đợt giám sát định kỳ, các cán bộ Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm vui mừng ghi nhận những chuyển biến tích cực tại các khu vực trồng phục hồi cỏ biển. Những mầm cỏ được đưa xuống đáy biển nay tiếp tục sinh trưởng, một số loài cỏ biển xuất hiện trở lại, cùng với sự hiện diện của ốc, cá và nhiều sinh vật thủy sinh. Những tín hiệu ban đầu ấy mang đến hy vọng khôi phục các thảm cỏ biển từng bị suy thoái tại vùng biển Cù Lao Chàm.

Đây là kết quả bước đầu của dự án “Thí điểm phục hồi thảm cỏ biển kết hợp cải thiện sinh kế tại Cù Lao Chàm” (GCBC), do Chính phủ Vương quốc Anh tài trợ thông qua chương trình GCBC. Dự án được Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF - Việt Nam) phối hợp với Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm và các đơn vị liên quan thực hiện, hướng đến mục tiêu phục hồi 2 ha cỏ biển, đồng thời xây dựng mô hình có thể nhân rộng trong tương lai.

Tính đến tháng 9/2026, dự án đã triển khai 4 đợt phục hồi thí điểm. Tại Bãi Bắc, một trong những khu vực được lựa chọn, các cán bộ kỹ thuật đã đưa hơn 1.200 thân đứng của hai loài cỏ kiệu tròn và cỏ vích xuống đáy biển bằng phương pháp trồng trong túi bầu. Kết quả giám sát đợt phục hồi tháng 3/2026 cho thấy, sau thời gian theo dõi, tỷ lệ túi bầu còn tồn tại đạt khoảng 71,1%, với 933 thân đứng được ghi nhận.

Đáng chú ý, bên cạnh những cây cỏ được trồng ban đầu, khu vực phục hồi còn xuất hiện thêm cỏ kim và cỏ xoan. Những loài sinh vật như ốc, trứng ốc, cá phèn và cá dìa cũng bắt đầu được ghi nhận. Sự xuất hiện này là tín hiệu đáng khích lệ, cho thấy môi trường sống dưới đáy biển đang có những chuyển biến tích cực, bước đầu hình thành lại quần xã cỏ biển.

Gắn bảo tồn với sinh kế người dân

Không chỉ hướng đến khôi phục những thảm cỏ dưới đáy biển, dự án GCBC còn đặt mục tiêu cải thiện sinh kế cho cộng đồng cư dân Cù Lao Chàm. Đây được xem là hướng tiếp cận lâu dài, bởi việc bảo vệ hệ sinh thái biển cần gắn với đời sống và sự tham gia trực tiếp của người dân địa phương.

Theo kế hoạch, dự án dự kiến hỗ trợ từ 2 - 3 mô hình sinh kế, với khoảng 70 - 100 hộ dân tham gia và hưởng lợi. Thông qua các mô hình này, người dân có thêm lựa chọn phát triển kinh tế, từng bước giảm áp lực khai thác tài nguyên biển, đồng thời nâng cao trách nhiệm trong bảo vệ môi trường sống.

Song song với hỗ trợ sinh kế, dự án chú trọng nâng cao nhận thức, kỹ năng giám sát và bảo tồn cỏ biển cho cộng đồng. Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân cũng được tăng cường nhằm bảo vệ những thảm cỏ biển tự nhiên và các khu vực đang phục hồi.

Bên cạnh đó, một hướng nghiên cứu khác của dự án là đánh giá khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon của thảm cỏ biển Cù Lao Chàm. Thông qua việc nghiên cứu phương pháp đo lường, xác minh trữ lượng carbon xanh, dự án hướng đến xây dựng cơ sở khoa học để xem xét khả năng phát triển tín chỉ các-bon trong tương lai.

Nếu được triển khai với cơ chế phù hợp, đây có thể trở thành nguồn lực bổ sung cho hoạt động bảo tồn thiên nhiên, đồng thời tạo thêm cơ hội phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An.

Mai Dung

(Theo Báo Quân đội Nhân dân)