Phạt tới 70 triệu đồng khi vi phạm quy định chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm y tế

Chậm đóng bảo hiểm y tế, doanh nghiệp bị phạt theo số lao động và giá trị vi phạm

Theo Nghị định số 90/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế có hiệu lực từ ngày 15/5 tới đây, tại Điều 81 vi phạm về quy định chậm đóng bảo hiểm y tế sẽ bị phạt tiền với các mức khác nhau.

Phạt tiền đối với người sử dụng lao động không lập danh sách, lập danh sách không đầy đủ số người tham gia bảo hiểm y tế trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định tại điểm b khoản 1 Điều 17 Luật Bảo hiểm y tế; không lập danh sách hoặc lập danh sách không đầy đủ số người tham gia bảo hiểm y tế nhưng thuộc trường hợp không bị coi là trốn đóng theo quy định của pháp luật theo một trong các mức sau đây:

Phạt tiền từ 1-2 triệu đồng, khi vi phạm dưới 10 người lao động; từ 2-4 triệu đồng, khi vi phạm từ 10 đến dưới 50 người lao động; từ 4-7 triệu đồng, khi vi phạm từ 50 đến dưới 100 người lao động; từ 7-15 triệu đồng, khi vi phạm từ 100 đến dưới 500 người lao động; từ 15-25 triệu đồng, khi vi phạm từ 500 đến dưới 1.000 người lao động; từ 25-35 triệu đồng, khi vi phạm từ 1.000 người lao động trở lên.

Phạt tiền đối với người sử dụng lao động chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng bảo hiểm y tế kể từ sau thời điểm đóng chậm nhất theo khoản 8 Điều 15 Luật Bảo hiểm y tế, trừ trường hợp quy định tại khoản c Điều 48b Luật Bảo hiểm y tế; chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng bảo hiểm y tế nhưng thuộc trường hợp không bị coi là trốn đóng theo quy định của pháp luật theo một trong các mức sau đây:

Phạt tiền từ 500 nghìn đồng đến 1 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị dưới 5 triệu đồng; từ 1-2 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 5 triệu-đến dưới 10 triệu đồng; từ 2-3 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 10 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng; từ 3-5 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 20 triệu đồng đến dưới 40 triệu đồng;

Bên cạnh đó, phạt từ 5-7 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 40 triệu đồng đến dưới 60 triệu đồng; từ 7-15 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 60 triệu đồng đến dưới 80 triệu đồng; từ 15-20 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 80 triệu đồng đến dưới 120 triệu đồng; từ 20-25 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 120 triệu đồng đến dưới 160 triệu đồng; từ 25-35 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 160 triệu đồng trở lên.

Ngoài các mức phạt nêu trên, Nghị định cũng quy định các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc hoàn trả số tiền mà đối tượng tham gia bảo hiểm y tế bị thiệt hại (nếu có).

Trường hợp không hoàn trả được cho đối tượng thì nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật; Buộc nộp số lợi bất hợp pháp có được vào tài khoản thu của quỹ bảo hiểm y tế; Buộc đóng đủ số tiền chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ, tương ứng với thời gian chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ theo quy định; Buộc nộp khoản tiền lãi của số tiền chậm đóng theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ, tương ứng với thời gian chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ theo quy định.

Không lập danh sách hoặc lập danh sách không đầy đủ số người phải tham gia bảo hiểm y tế có thể bị phạt tới 70 triệu đồng

Tại Điều 82 Nghị định số 90/2026/NĐ-CP nêu rõ: Vi phạm về quy định trốn đóng bảo hiểm y tế mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ phạt tiền từ 300-500 nghìn đồng đối với hành vi không đóng bảo hiểm y tế của đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế.

Phạt tiền đối với người sử dụng lao động không lập danh sách hoặc lập danh sách không đầy đủ số người phải tham gia bảo hiểm y tế sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn quy định tại điểm b khoản 1 Điều 17 Luật Bảo hiểm y tế, trừ trường hợp không bị coi là trốn đóng bảo hiểm y tế theo một trong các mức sau đây:

Phạt từ 2-4 triệu đồng, khi vi phạm dưới 10 người lao động; từ 4-7 triệu đồng, khi vi phạm từ 10 đến dưới 50 người lao động; từ 7-20 triệu đồng, khi vi phạm từ 50 đến dưới 100 người lao động; từ 20-30 triệu đồng, khi vi phạm từ 100 đến dưới 500 người lao động; từ 30-50 triệu đồng, khi vi phạm từ 500 đến dưới 1.000 người lao động; từ 50-70 triệu đồng, khi vi phạm từ 1.000 người lao động trở lên.

Phạt tiền đối với người sử dụng lao động đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm y tế thấp hơn tiền lương quy định tại Điều 14 của Luật Bảo hiểm y tế hoặc không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền đã đăng ký bảo hiểm y tế sau 60 ngày kể từ ngày đóng bảo hiểm y tế chậm nhất theo quy định tại khoản 8 Điều 15 của Luật Bảo hiểm y tế và đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc, trừ trường hợp không bị coi là trốn đóng bảo hiểm y tế theo một trong các mức sau đây:

Từ 1-2 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị dưới 5 triệu đồng; từ 2-3 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 5 triệu đồng đến dưới 10 triệu đồng; từ 3-5 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 10 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng; từ 5-7 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 20 triệu đồng đến dưới 40 triệu đồng; từ 7-15 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 40 triệu đồng đến dưới 60 triệu đồng;

Từ 15-20 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 60 triệu đồng đến dưới 80 triệu đồng; từ 20-25 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 80 triệu đồng đến dưới 120 triệu đồng; từ 25-35 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 120 triệu đồng đến dưới 160 triệu đồng; từ 35-45 triệu đồng đối với mức vi phạm có giá trị từ 160 triệu đồng trở lên.

Nghị định này cũng quy định rõ biện pháp khắc phục hậu quả gồm: Buộc phải đóng đủ số tiền trốn đóng vào Quỹ bảo hiểm y tế; Buộc hoàn trả số tiền mà đối tượng tham gia bảo hiểm y tế bị thiệt hại (nếu có). Trường hợp không hoàn trả được cho đối tượng thì nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật; Buộc nộp số lợi bất hợp pháp có được vào tài khoản thu của quỹ bảo hiểm y tế;

Buộc nộp khoản tiền lãi của số tiền trốn đóng theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm đóng hoặc đóng thiếu, tương ứng với thời gian trốn đóng theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế...

Cho mượn, sử dụng thẻ bảo hiểm y tế sai quy định cũng bị xử phạt

Liên quan chính sách bảo hiểm y tế, tại Điều 84 của Nghị định này nêu rõ: Vi phạm quy định về sử dụng thẻ bảo hiểm y tế trong khám bệnh, chữa bệnh sẽ bị phạt tiền đối với hành vi cho người khác mượn thẻ bảo hiểm y tế hoặc sử dụng thẻ bảo hiểm y tế của người khác trong khám bệnh, chữa bệnh theo một trong các mức sau đây:

Phạt từ 1-2 triệu đồng đối với trường hợp vi phạm nhưng chưa làm thiệt hại đến quỹ bảo hiểm y tế; từ 3-5 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thẻ bảo hiểm y tế chiếm đoạt tiền bảo hiểm y tế dưới 10 triệu đồng hoặc gây thiệt hại cho Quỹ bảo hiểm y tế dưới 20 triệu đồng.

Cùng đó là biện pháp khắc phục hậu quả như buộc hoàn trả số tiền đã vi phạm vào tài khoản thu của quỹ bảo hiểm y tế (nếu có).