“Cánh tay nối dài” đưa công nghệ về bản

Chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi công nghệ chạm tới từng người dân, ở từng nếp nhà. Tại xã vùng cao Mậu Duệ, những hạt nhân ở cơ sở đang bền bỉ làm nhịp cầu nối, đưa công nghệ len lỏi vào đời sống sinh hoạt của từng hộ gia đình.

Đưa công nghệ bén rễ

Nhận nhiệm vụ Trưởng thôn Mậu Duệ khi mới 28 tuổi, anh Hoàng Văn Hưng gánh vác khối lượng công việc không nhỏ khi thôn sau sáp nhập mở rộng lên 229 hộ. Với vai trò Tổ phó Tổ công nghệ số cộng đồng của thôn, anh đã nhạy bén nắm bắt đặc thù địa bàn: thôn nằm ở vị trí trung tâm, tập trung nhiều cửa hàng kinh doanh dọc tuyến Quốc lộ 176 và có chợ trung tâm xã.

Đoàn viên xã Mậu Duệ hướng dẫn người dân sử dụng mã QR thanh toán không dùng tiền mặt.

Không kể ngày thường hay những phiên chợ đông đúc, anh Hưng cùng các thành viên trong tổ thường xuyên có mặt để tuyên truyền, vận động bà con tiểu thương ứng dụng công nghệ trong mua bán, quét mã QR thanh toán không dùng tiền mặt. Đặc biệt, vào các ngày họp chợ cuối tuần, anh còn phối hợp với lực lượng chức năng trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ người dân cài đặt tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 ngay tại chỗ.

Anh Hưng chỉ là một trong các thành viên thuộc 18 Tổ công nghệ số cộng đồng cơ sở đang hoạt động tích cực trên địa bàn xã Mậu Duệ. Mạng lưới cơ sở này được kiện toàn tinh gọn, từ bí thư chi bộ, trưởng thôn, Công an xã, lực lượng an ninh cơ sở cho đến Chi hội trưởng Phụ nữ, Bí thư Chi đoàn cùng tham gia.

Không dừng lại ở tuyên truyền, các tổ đã đưa chuyển đổi số vào đời sống bằng những hoạt động cụ thể. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, các thành viên phân công túc trực, tận tình cầm tay chỉ việc, giúp bà con tự thao tác nộp hồ sơ trực tuyến, giải đáp thắc mắc và tra cứu kết quả dễ dàng. Không chỉ giúp người dân tiếp cận tiện ích mới, các tổ trở thành “lá chắn” trên không gian mạng khi hướng dẫn bà con chuẩn hóa thông tin thuê bao chính chủ, đồng thời liên tục cảnh báo các chiêu trò lừa đảo qua điện thoại để bảo vệ tài sản.

Sức lan tỏa của chuyển đổi số tại Mậu Duệ còn được nhân lên với mô hình “Chi hội số” do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã triển khai với 34 thành viên. Để chuyển đổi số không còn là khái niệm xa lạ với chị em vùng cao, chi hội tập trung vận động hội viên thành thạo kỹ năng số cơ bản, duy trì hiệu quả các nhóm Zalo, Facebook, số hóa các buổi sinh hoạt chi hội và chủ động hỗ trợ công nghệ cho nhau.

Đồng chí Nguyễn Thị Phương, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Mậu Duệ cho biết: “Với chị em phụ nữ vùng cao, rào cản lớn nhất khi tiếp cận công nghệ là tâm lý e ngại. Vì vậy, thông qua mô hình Chi hội số, chúng tôi chọn cách đồng hành, hướng dẫn chị em những thao tác nhỏ nhất trên điện thoại. Khi mỗi phụ nữ đã thành thạo kỹ năng số cơ bản sẽ là người truyền cảm hứng, đưa công nghệ áp dụng ngay trong gia đình mình, biến mỗi hộ thành một tế bào số tích cực trong quản lý chi tiêu, sản xuất kinh doanh và giữ gìn an toàn trên không gian mạng”.

Nhờ sự kiên trì của các Tổ công nghệ số cộng đồng cùng sự chủ động từ mỗi gia đình, bà con vùng cao Mậu Duệ đang từng bước xóa bỏ những e ngại, tự tin và chủ động hơn trên hành trình trở thành những công dân số.

Những “kỹ thuật viên” áo xanh

Trong kỷ nguyên số, thanh niên không chỉ tiếp cận công nghệ mà đang khẳng định vai trò nòng cốt là những “đại sứ số” đưa chủ trương của Đảng đến từng ngõ. Tại xã Mậu Duệ, hình ảnh những đoàn viên, thanh niên trong màu áo xanh tình nguyện, tay cầm điện thoại thông minh, máy tính bảng đã trở nên quen thuộc. Không còn những buổi tuyên truyền khô khan, nay các bạn trẻ trực tiếp đến từng hộ hướng dẫn bà con kích hoạt VNeID, cài đặt ứng dụng thanh toán trực tuyến, tạo hồ sơ sức khỏe cá nhân và nắm bắt các chính sách mới.

Cán bộ Hội LH Phụ nữ xã Mậu Duệ hướng dẫn hội viên thao tác các kỹ năng số cơ bản trên điện thoại thông minh.

Xác định chuyển đổi số gắn với Đề án 06 là nhiệm vụ trọng tâm, thời gian qua, Ban Chấp hành Đoàn xã Mậu Duệ đã phát huy tinh thần xung kích của trên 700 đoàn viên, thanh niên trên địa bàn. Nổi bật là triển khai kế hoạch “Chiến dịch mùa hè số cùng VNeID”, Đoàn xã đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Công an xã thành lập 2 Tổ Thanh niên tình nguyện với 20 lực lượng nòng cốt. Lực lượng áo xanh nhanh chóng ra quân tại các điểm tập trung, vừa tỏa đi 100% các thôn để hỗ trợ người dân kích hoạt VNeID mức độ 2. Đồng thời tích cực hướng dẫn bà con tham gia phong trào bình dân học vụ số và thu thập giấy tờ phục vụ làm sạch dữ liệu đất đai.

Đồng chí Nguyễn Hồng Khương, Bí thư Đoàn xã Mậu Duệ chia sẻ: “Gian nan nhất thời gian đầu là thay đổi thói quen dùng tiền mặt và tâm lý e ngại công nghệ của người dân. Với sự năng động và nhiệt huyết, các đoàn viên, thanh niên xã đã kiên trì bám bản, biến các khái niệm công nghệ thành cách làm dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện. Lực lượng trẻ xác định phải đi đầu làm trước, lấy tiện ích thực tế từ việc giải quyết thủ tục hành chính hay giao dịch hằng ngày để thuyết phục, tạo niềm tin vững chắc cho người dân.”

Từ sức lan tỏa mạnh mẽ trong các phong trào của Đoàn xã, nhiều đoàn viên, thanh niên trên địa bàn đã nhanh chóng ứng dụng công nghệ vào thực tế đời sống và phát triển kinh tế. Nổi bật có đoàn viên Nguyễn Văn Tuyên, thôn Nà Sài. Nhận thấy tiềm năng nông sản và dược liệu quê nhà, anh Tuyên đã chủ động dùng Facebook và TikTok để bán các loại hoa quả theo mùa, dược liệu địa phương. Kênh TikTok “Tuyên ở bản” của anh hiện thu hút trên 900 lượt theo dõi và hơn 5.900 lượt thích. Không chỉ tạo thu nhập bền vững, anh Tuyên còn quảng bá giới thiệu nét đẹp văn hóa Mậu Duệ đến du khách gần xa; đồng thời nhiệt tình truyền cảm hứng, hướng dẫn nhiều đoàn viên khác cùng tham gia vào không gian số.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể, công tác chuyển đổi số ở xã Mậu Duệ đã có những chuyển biến tích cực. Đây chính là nền tảng vững chắc để địa phương bứt phá trong phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới một cộng đồng số phát triển bền vững.

Bài, ảnh: Phạm Hoan