Phá đá tìm lối vào hang sập trên điểm cao 685

Hơn 100 ngày qua, trên điểm cao 685, thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy, tiếng máy khoan, tiếng búa phá đá liên tục vang lên. Cán bộ, chiến sĩ Đội Tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh kiên trì bóc tách từng lớp đất đá, tìm cửa hang từng bị vùi lấp bởi bom đạn. Công việc gian nan, hiểm nguy, nhưng mỗi tảng đá được đưa ra ngoài là thêm một bước tiến gần hơn tới hy vọng tìm thấy hài cốt những người đã hy sinh.

Những tảng đá to gây nhiều khó khăn cho công tác tìm kiếm cửa hang.

Lần theo ký ức người lính

Điểm cao 685 - “Lò Vôi thế kỷ” từng là một trong những chiến trường ác liệt. Trong những năm tháng chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ ta kiên cường bám trụ giữa địa hình hiểm trở, bom đạn khốc liệt. Nhiều người đã anh dũng hy sinh và nằm lại nơi đây.

Theo thông tin của các cựu chiến binh từng trực tiếp chiến đấu tại điểm cao 685, khu vực đang tìm kiếm từng là nơi bộ đội ta trú ẩn và chiến đấu. Trong những trận pháo kích dữ dội, đất đá trên núi sạt xuống, cửa hang bị sập, vùi lấp. Qua nhiều năm, dấu tích cửa hang gần như bị che phủ bởi đất đá và cây cối.

Từ những lời kể, ký ức và chỉ dẫn của các cựu chiến binh, lực lượng tìm kiếm tiến hành khảo sát, khoanh vùng khu vực nghi có cửa hang. Những thông tin quý giá từ người từng sống, chiến đấu tại đây giúp lực lượng tìm kiếm thu hẹp phạm vi, xác định hướng tìm kiếm giữa địa hình núi đá phức tạp. Tuy nhiên, từ việc xác định khu vực nghi có hang đến khi tìm được chính xác cửa hang là một quá trình không đơn giản. Hơn 100 ngày qua, cán bộ, chiến sĩ Đội Tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ liên tục phá đá, đào đất, từng bước bóc tách địa hình. Những tảng đá lớn được phá nhỏ, vận chuyển ra ngoài; đất đá được bóc tách từng lớp. Đại úy Lý Văn Phong, nhân viên Đội Tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, cho biết: Phá đá tại khu vực này rất vất vả, nhiều vị trí đá cứng, phải thực hiện thủ công. Các chiến sĩ xác định phải kiên trì, bởi nếu tìm được cửa hang sẽ có cơ sở để tiếp tục tìm kiếm bên trong.

Địa hình hiểm trở, thời tiết thất thường, khối lượng đất đá lớn khiến công việc càng thêm khó khăn. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, các chiến sĩ luôn phải đặt yêu cầu an toàn lên hàng đầu, thận trọng trong từng thao tác. Trung tá Nguyễn Đình Bằng, Đội Tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ cho biết: Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, đơn vị đang tập trung lực lượng, phương tiện thực hiện nhiệm vụ tại sườn Đông điểm cao 685, khu vực được các cựu chiến binh thông tin là nơi có hang sập. Với máy khoan, xà beng và các dụng cụ chuyên dụng, cán bộ, chiến sĩ khắc phục khó khăn, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Công việc được tiến hành hết sức thận trọng. Mục tiêu trước mắt không phải mở một lối đi vào hang mà là xác định chính xác vị trí cửa hang. Từng lớp đất đá được bóc tách, những dấu hiệu bất thường được kiểm tra. Các chiến sĩ vừa phá đá, vừa quan sát địa tầng, tìm những dấu vết có thể giúp xác định vị trí cửa hang.

Kiên trì tìm cửa hang, tìm đồng đội

Thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp, Đội phó Đội Tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ cho biết: Thông tin do các cựu chiến binh từng trực tiếp chiến đấu tại điểm cao 685 cung cấp có ý nghĩa quan trọng đối với công tác tìm kiếm. Đây là những người có ký ức trực tiếp về địa hình, vị trí hang và diễn biến chiến đấu. Hiện nay, đơn vị đang tập trung lực lượng, phương tiện phá đá, đào đất, từng bước xác định vị trí cửa hang. Do địa hình phức tạp, đá bị sập và vùi lấp qua nhiều năm nên công tác tìm kiếm gặp không ít khó khăn. Tuy vậy, chiến sĩ, thành viên đội xác định phải kiên trì, thận trọng, không bỏ sót bất kỳ dấu hiệu nào.

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, đơn vị được tăng cường lực lượng, tổ chức thành nhiều mũi, nhiều nhóm tìm kiếm tại các điểm cao. Cán bộ, chiến sĩ tranh thủ thời gian, kể cả ngày nghỉ, nỗ lực tìm kiếm, đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương và đồng đội. Thiếu tá Trần Văn Dương, nhân viên Đội Tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, chia sẻ: Đặc thù địa hình tại đây khác với nhiều khu vực tìm kiếm khác. Núi đá cheo leo, hiểm trở, thời tiết thất thường, cán bộ, chiến sĩ phải len lỏi qua từng hẻm đá, kiểm tra từng vị trí nghi vấn.

Theo thông tin Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, từ đầu Chiến dịch đến nay đã tìm thấy và quy tập 59 hài cốt liệt sĩ. Hiện cán bộ, chiến sĩ Đội Tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ vẫn đang ngày đêm tìm kiếm trên các mỏm đá, sườn núi. Với những người lính làm nhiệm vụ tìm kiếm, đây là nhiệm vụ chính trị thiêng liêng, là “mệnh lệnh từ trái tim”. Mỗi khi phát hiện một di vật, dù nhỏ, cũng trở thành nguồn động lực để cán bộ, chiến sĩ tiếp tục công việc.

Hơn 100 ngày làm việc giữa núi đá, những người lính đã quen với bụi đá phủ kín quần áo, đôi tay chai sần và những ca làm việc kéo dài. Có ngày khối lượng đá phá được không nhiều, cửa hang vẫn chưa xuất hiện. Nhưng ngày hôm sau, công việc lại tiếp tục. Mỗi tảng đá được đưa ra ngoài là một phần địa hình được bóc tách, mỗi lớp đất được đào xuống là thêm một bước tiến gần cửa hang. Trên điểm cao, tiếng máy khoan phá đá vẫn rền vang giữa núi rừng biên cương, phía sau mỗi nhát búa, mỗi mũi khoan không chỉ là nỗ lực mở cửa một hang sập, mà còn là hành trình tìm lại những người đã nằm xuống, đưa các anh trở về với gia đình, quê hương và đồng đội.

Bài, ảnh: Văn Long