Quyết liệt phòng, chống cháy rừng

Với hơn 858 nghìn ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt 62,2%, Tuyên Quang xác định phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo vệ tài nguyên, môi trường sinh thái và sinh kế người dân. Trước nguy cơ cháy rừng gia tăng trong mùa khô, tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp, từ tuyên truyền, cảnh báo sớm đến tăng cường kiểm tra, củng cố lực lượng tại chỗ, chủ động ứng phó với các tình huống phát sinh.

Các lực lượng xã Yên Phú diễn tập phòng, chống cháy rừng năm 2026.

Chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa

Theo số liệu công bố hiện trạng rừng năm 2025 của UBND tỉnh, tính đến ngày 31-12-2025, Tuyên Quang có hơn 1,027 triệu ha rừng và đất lâm nghiệp, trong đó diện tích có rừng đạt hơn 858 nghìn ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt 62,2%. Diện tích rừng lớn đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý, bảo vệ, nhất là phòng ngừa và phát hiện sớm nguy cơ cháy. Cháy rừng thường bắt nguồn từ sự bất cẩn khi sử dụng lửa, đốt thực bì sau khai thác hoặc đốt nương làm rẫy. Trong điều kiện thời tiết khô hanh, thảm thực bì dễ bắt lửa, đám cháy có thể lan nhanh, gây thiệt hại về tài nguyên và ảnh hưởng đến môi trường, đời sống người dân. Vì vậy, nâng cao ý thức cộng đồng, gắn tuyên truyền với trách nhiệm của chủ rừng và từng hộ dân là giải pháp quan trọng để hạn chế nguy cơ cháy ngay từ cơ sở.

Theo Chi cục Kiểm lâm tỉnh, trong 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh xảy ra 1 vụ cháy rừng tự nhiên tại thôn Cốc Lầy, xã Tân Tiến, diện tích thiệt hại 0,118 ha. Tuy nhiên, theo dự báo, từ nay đến tháng 5-2027, nguy cơ cháy rừng ở mức cao. Trước tình hình đó, lực lượng kiểm lâm phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền tại thôn, bản, trường học và khu dân cư. Toàn tỉnh đã tổ chức 61 buổi tuyên truyền với 4.685 lượt người tham gia, vận động 4.099 hộ gia đình ký cam kết bảo vệ rừng. Nội dung PCCCR còn được truyền tải qua các nhóm Zalo, Facebook, hệ thống loa truyền thanh và các buổi tuyên truyền trực tiếp tại chợ.

Tại xã Hoàng Su Phì, đồng chí Nguyễn Quang Duẩn, Chủ tịch UBND xã cho biết: Địa phương tổ chức ký cam kết thực hiện công tác PCCCR với 39 thôn, đồng thời tăng cường tuần tra tại những khu vực có nguy cơ cao, nhất là diện tích rừng thông, sa mộc. Việc gắn trách nhiệm của người đứng đầu thôn với công tác tuyên truyền, theo dõi địa bàn giúp phát hiện sớm những hành vi có nguy cơ gây cháy, nâng cao hiệu quả phòng ngừa tại cơ sở.

Cùng với tuyên truyền trực tiếp, ứng dụng công nghệ thông tin được chú trọng trong theo dõi, cảnh báo nguy cơ cháy rừng. Các đơn vị kiểm lâm thường xuyên cập nhật thông tin từ hệ thống cảnh báo cháy sớm, thông báo cấp dự báo cháy rừng đến chính quyền địa phương, chủ rừng và người dân. Việc kết hợp cảnh báo với kiểm tra thực địa giúp xác định những khu vực cần tăng cường giám sát, chủ động bố trí lực lượng và phương tiện phù hợp.

Nhân dân xã Tân Tiến tham gia diễn tập phòng, chống cháy rừng.

Siết chặt trách nhiệm, sẵn sàng ứng phó

Để nâng cao hiệu quả PCCCR, tỉnh chú trọng trách nhiệm của chính quyền cơ sở, chủ rừng và các lực lượng liên quan. Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, các địa phương phải kiểm soát chặt việc sử dụng lửa trong rừng và gần rừng, nhất là hoạt động đốt nương làm rẫy, xử lý thực bì trong thời kỳ nguy cơ cháy cao; đồng thời kiểm tra, đôn đốc chủ rừng thực hiện phương án bảo vệ rừng, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và cơ chế phối hợp khi xảy ra sự cố.

Tại các địa bàn trọng điểm, lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra đường băng cản lửa, nguồn nước, dụng cụ và phương tiện chữa cháy; rà soát phương án, phân công nhiệm vụ cụ thể, bảo đảm huy động nhanh lực lượng tại chỗ. Việc duy trì trực, tuần tra trong những ngày khô hanh kéo dài giúp phát hiện sớm nguy cơ, hạn chế để đám cháy lan rộng.

Thực tế tại xã Bắc Mê cho thấy, năng lực phối hợp và điều hành được nâng cao thông qua diễn tập thực tế. Vừa qua, UBND xã tổ chức thực tập phương án PCCCR tại thôn Lạc Nông với sự tham gia của các lực lượng liên quan. Tình huống cháy rừng giả định được xử lý, đám cháy dập tắt hoàn toàn, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện. Qua diễn tập, các lực lượng có điều kiện rà soát phương án phối hợp, nâng cao khả năng xử lý khi xảy ra tình huống thực tế.

Đồng chí Đào Duy Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, khẳng định công tác PCCCR phải được triển khai đồng bộ, chú trọng tuyên truyền, xác định các điểm có nguy cơ cháy để cảnh báo sớm, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và đề cao trách nhiệm của chính quyền địa phương. Tại các khu vực nguy cơ cao, lực lượng chức năng bố trí trực 24/24 giờ, theo dõi thường xuyên, sẵn sàng huy động lực lượng tại chỗ khi có tình huống phát sinh, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra.

Trong 9 tháng năm 2026, lực lượng kiểm lâm toàn tỉnh đã thực hiện 38.002 lượt thông tin tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh, gửi 390 thông điệp qua Zalo, Facebook và tổ chức 7 buổi tuyên truyền tại chợ. Các hình thức truyền thông đa dạng góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận thông tin, song hiệu quả phòng ngừa vẫn phụ thuộc vào ý thức chấp hành của người dân, nhất là việc sử dụng lửa an toàn và kịp thời báo tin khi phát hiện khói hoặc dấu hiệu cháy.

Bài, ảnh: Trang Tâm