Gỡ “nút thắt” nhân lực y tế cơ sở

Việc sắp xếp các trạm y tế xã, phường, phòng khám đa khoa khu vực trở thành đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp xã là bước cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của y tế cơ sở, khẳng định rõ vai trò “tuyến đầu” trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Song quá trình triển khai cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới về nguồn nhân lực khi phạm vi, chức năng và trách nhiệm của y tế cơ sở được mở rộng.

Các bác sĩ Trạm y tế xã Tùng Vài khám sức khỏe cho người dân.

Cần bổ sung nhân lực cho y tế cơ sở

Trạm y tế xã Yên Thành hiện duy trì hoạt động tại trụ sở chính và một điểm trạm tại xã Bản Rịa (cũ), với tổng số 11 cán bộ, viên chức và hợp đồng. Trung bình mỗi tháng, trạm đón khoảng 400 lượt bệnh nhân đến khám, chữa bệnh. Dù có 2 bác sĩ và đội ngũ y sĩ, điều dưỡng, nữ hộ sinh để thực hiện nhiệm vụ khám, chữa bệnh ban đầu, nhưng khi chức năng, nhiệm vụ của trạm ngày càng mở rộng, áp lực về chuyên môn ngày càng lớn. 

Theo bác sĩ Lý Thị Đến, phụ trách Trạm y tế xã Yên Thành cho biết: “Hiện nay trạm mới đáp ứng được các dịch vụ y tế cơ bản. Để đảm bảo về cơ cấu tổ chức, vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp theo Đề án 192 của UBND tỉnh và triển khai các kỹ thuật chuyên sâu hơn, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, trạm rất cần được bổ sung bác sĩ có trình độ chuyên khoa, đồng thời đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị”.

Bên cạnh phòng khám chính, Phòng khám đa khoa khu vực Phố Bảng, xã Phố Bảng có 3 điểm trạm y tế đặt tại xã Phố Là, Phố Cáo, Lũng Thầu (cũ), với 17 biên chế, phục vụ hơn 15.700 người dân thuộc địa bàn vùng sâu, vùng xa, đặc biệt khó khăn. Ngay sau khi được giao về UBND xã quản lý từ tháng 1-2026, công tác chỉ đạo, điều hành đảm bảo thông suốt và từng bước đi vào nền nếp. Phòng khám cũng có điều kiện thuận lợi hơn trong tiếp cận các nguồn đầu tư, các chương trình, dự án y tế.

Đồng chí Ma Văn Tiến, Phó trưởng Phòng khám đa khoa khu vực Phố Bảng chia sẻ: “Khó khăn nhất là điểm trạm y tế Phố Cáo chưa có bác sĩ thường trực, trong khi điểm trạm này đã được định hướng đầu tư xây dựng để trở thành phòng khám đa khoa khu vực của xã. Do vậy, phòng khám mong muốn được tăng cường thêm các y, bác sĩ được đào tạo đúng chuyên ngành, ưu tiên lĩnh vực nội, ngoại, sản, nhi và các trang, thiết bị y tế hiện đại như: Máy siêu âm màu, máy chụp X-quang, máy xét nghiệm tự động, máy điện tim, phục vụ tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của Nhân dân”.

bác sĩ Trạm Y tế phường Hà Giang 2 tiêm chủng vắc xin phòng bệnh cho trẻ em.

Mục tiêu vững mạnh tuyến đầu 

Thực hiện Đề án 192 của UBND tỉnh, đến nay, toàn tỉnh đã hoàn thành việc chuyển giao nguyên trạng 101 trạm y tế xã, phường và 26 phòng khám đa khoa khu vực, các điểm trạm và toàn bộ số lượng người làm việc tại các đơn vị này về UBND các xã, phường quản lý trực tiếp đối với tổ chức bộ máy, biên chế và hoạt động. Đồng thời, các cơ sở y tế tuyến xã vẫn chịu sự hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Y tế và các cơ quan chức năng của tỉnh.

Đồng chí Vũ Thế Phương, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND xã Thông Nguyên cho biết: “Khi trạm y tế trực thuộc UBND cấp xã, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền được phát huy rõ nét hơn. Các nhiệm vụ y tế dự phòng; chăm sóc sức khỏe ban đầu; phòng, chống dịch bệnh; dân số - kế hoạch hóa gia đình có điều kiện gắn chặt với công tác quản lý địa bàn, nắm dân, gần dân và sát dân. Sự phối hợp giữa trạm y tế với các ban, ngành, đoàn thể ở xã trở nên thuận lợi, đồng bộ hơn, nhất là trong những tình huống khẩn cấp về y tế công cộng”.

Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, việc giải quyết các vấn đề phát sinh trong chăm sóc sức khỏe Nhân dân được thực hiện kịp thời hơn; người dân tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại cơ sở, giảm chi phí đi lại, giảm áp lực cho tuyến trên. Đây là tiền đề quan trọng để từng bước nâng cao chất lượng y tế cơ sở, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, biên giới. Bên cạnh những thuận lợi bước đầu, cũng có không ít khó khăn trong quá trình vận hành mô hình mới. Một trong những thách thức lớn nhất là năng lực bảo đảm nguồn nhân lực y tế chất lượng cao cho tuyến xã.

Qua rà soát, hiện 24 xã có 1 bác sĩ/trạm y tế; 72 xã có 2 bác sĩ/trạm y tế; 22 xã có 3 bác sĩ/trạm y tế; 6 xã, phường có 4 bác sĩ/trạm y tế. Cùng với việc sắp xếp tổ chức, tỉnh cũng đã xây dựng các lộ trình và giải pháp phù hợp, đáp ứng theo tiêu chí, điều kiện của trạm y tế cấp xã. Trong đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực y tế được xem là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.

Đặc biệt, theo Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị, một trong những mục tiêu quan trọng đến năm 2030 là 100% trạm y tế cấp xã được đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực theo chức năng, nhiệm vụ; phấn đấu đến năm 2027, mỗi trạm y tế có ít nhất từ 4 - 5 bác sĩ. Đây vừa là cơ sở, yêu cầu trước mắt, vừa là định hướng lâu dài nhằm tháo gỡ căn cơ “nút thắt” về nhân lực y tế chất lượng cao, tạo nền tảng để y tế cơ sở thực sự phát huy vai trò “tuyến đầu” trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Bài, ảnh: Hạ Hòa