Giữ bản sạch ma túy ở Xín Mần

Tại xã biên giới Xín Mần, công tác phòng chống ma túy không chỉ dựa vào các biện pháp hành chính hay đợt ra quân đơn thuần. Bằng cách đưa nội dung bài trừ tệ nạn vào hương ước và quy ước của thôn bản, chính quyền cùng lực lượng công an đang biến ý thức của từng người dân thành lá chắn vững chắc để giữ vững địa bàn sạch ma túy.

Cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh và Công an xã Xín Mần tuyên truyền về Luật phòng, chống ma túy trên địa bàn xã Xín Mần.

Từ luật, đến lệ của bản

Xín Mần là xã biên giới có 22 thôn, bản, địa bàn rộng và địa hình chia cắt phức tạp. Dọc theo các đường mòn, lối mở giáp ranh, tội phạm ma túy luôn tìm cách dòm ngó, lợi dụng sự thiếu hiểu biết của một bộ phận người dân hoặc hoàn cảnh kinh tế khó khăn để lôi kéo, dụ dỗ.

Từ thực tế trên, Thiếu tá Lương Văn Sương, Phó Trưởng Công an xã Xín Mần cho biết: “Muốn ngăn chặn ma túy xâm nhập cộng đồng, chỉ tổ chức tuyên truyền tập trung hay đọc văn bản pháp luật là chưa đủ. Người dân quanh năm bận rộn với nương rẫy, nên không có thời gian ngồi nghe những báo cáo khô khan. Để quy định pháp luật thực sự ngấm vào đời sống, công tác tuyên truyền phải gắn liền với thực tế sinh hoạt của đồng bào”.

Theo đó, trong thời gian qua, chính quyền xã và lực lượng Công an đã phối hợp với các già làng, trưởng bản, người có uy tín để đưa nội dung phòng, chống ma túy trực tiếp vào hương ước, quy ước của từng thôn.

Ở vùng cao, tính cộng đồng rất cao và “lệ làng” có sức nặng đặc biệt. Vi phạm pháp luật thì chịu sự xử lý của cơ quan chức năng, nhưng vi phạm hương ước, mang tiếng xấu về cho dòng họ, để tệ nạn ảnh hưởng đến bản làng thì sẽ bị cộng đồng lên án, cô lập. Khi các điều khoản như “gia đình không ma túy”, “thôn bản không ma túy” được đưa vào hương ước và được 100% hộ dân ký cam kết thực hiện, nó tạo ra áp lực tích cực từ dư luận. Sức mạnh của sự răn đe từ cộng đồng giúp các hộ gia đình tự giác quản lý con cháu, người thân.

Biến mỗi người dân thành một “tai mắt”

Buổi tuyên truyền tại nhà văn hóa thôn Hậu Cấu diễn ra rất gần gũi. Không có bục phát biểu hay băng rôn cầu kỳ, cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an tỉnh và Công an xã ngồi chung chiếu với bà con, uống nước chè và trao đổi trực tiếp. Những câu chuyện thực tế về hệ lụy của ma túy ở các xã lân cận được kể lại bằng ngôn ngữ mộc mạc, dễ hiểu.

Chị Thò Thị Hoa, người dân thôn Hậu Cấu, chia sẻ sau khi nghe lực lượng chức năng phổ biến: “Trước đây mình chỉ nghe nói chung chung, nay cán bộ mang hình ảnh ra chỉ tận nơi mới thấy ma túy độc hại thế nào. Nhà cửa có bao nhiêu lúa gạo, trâu bò cũng bị bốc đi hết nếu vướng vào thứ này”.

Theo chị Hoa, từ khi hương ước của thôn được thắt chặt, ý thức của mọi người thay đổi rõ rệt. Các gia đình đều tự giác nhắc nhở con cháu tuyệt đối tránh xa. Khi phát hiện người lạ có biểu hiện nghi vấn vào bản hay thanh niên trong xóm có dấu hiệu bất thường, người dân sẽ lập tức báo cho công an xã. Sự chủ động từ cơ sở giúp lực lượng chức năng nắm chắc tình hình từ sớm.

Nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, Xín Mần đã được công nhận là xã không ma túy. Tuy nhiên, việc giữ vững thành quả này trước áp lực giao thương mở cửa và thanh niên đi làm ăn xa mới là thử thách lâu dài. Thiếu tá Lương Văn Sương, Phó Trưởng Công an xã Xín Mần cho biết: “lực lượng Công an xã mỏng, địa bàn rộng, nếu không dựa vào Nhân dân thì khó mà quản lý xuể. Do đó, phòng tuyến đầu tiên và vững chắc nhất chính là sự giám sát từ mỗi hộ gia đình”.

Dạo quanh các thôn, bản của Xín Mần, tình trạng thanh niên tụ tập lỏng lẻo hay các biểu hiện phức tạp đã được đẩy lùi. Ngồi bên các cháu trước hiên nhà, ông Giàng Seo Sử bộc bạch: “Bà con ai nấy đều phấn khởi vì bản làng bình yên, con cháu có môi trường học tập và lao động ổn định”.

Cuộc chiến chống ma túy ở vùng cao không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Bài học từ Xín Mần cho thấy: Khi pháp luật được lồng ghép khéo léo vào hương ước, khi mỗi người dân tự giác coi việc bài trừ ma túy là trách nhiệm bảo vệ chính sự bình yên, hạnh phúc của gia đình mình, thì khi đó địa bàn mới thực sự bền vững trước mọi nguy cơ.

Bài, ảnh: Phi Anh