Động lực mới cho kinh tế số

Không dừng lại ở những ứng dụng thông thường, phát triển kinh tế số đòi hỏi những chuyển dịch mạnh mẽ vào chiều sâu. Thời gian qua, các ngành đang quyết liệt tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo xung lực mới mở rộng không gian tăng trưởng cho các sản phẩm chủ lực.

Hạ tầng số kết nối tiềm năng

Kinh tế số mở ra không gian tăng trưởng mới, tác động trực tiếp đến phương thức sản xuất, kinh doanh và quản trị. Tuyên Quang đang nắm giữ dư địa phát triển kinh tế số phong phú từ các ngành chủ lực, nổi bật là vùng nguyên liệu nông, lâm nghiệp rộng lớn, có 357 sản phẩm OCOP và tiềm năng du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng độc đáo. Để đón đầu dư địa, hạ tầng số đã sớm được đặt nền móng với 3.130 trạm BTS, trong đó có 593 trạm 5G và cáp quang phủ 100% trung tâm xã, phường.

Từ nền tảng hạ tầng, dữ liệu số đang chuyển hóa thành giá trị thực tế tại các đơn vị sản xuất. Khi diện tích rừng thuộc Đội 821, Công ty TNHH Lâm nghiệp Yên Sơn, xã Trung Sơn được cấp mã số vùng trồng và gắn mã QR, công tác quản lý được tối ưu hóa rõ rệt. Chỉ với điện thoại thông minh có thể quét mã để nắm hiện trạng rừng, nhật ký chăm sóc đến kế hoạch khai thác mà không còn vất vả đi thực địa liên tục. Dữ liệu được cập nhật thường xuyên giúp công ty chỉ đạo sản xuất chính xác và thuận lợi cho khách hàng truy xuất tận gốc quá trình hình thành sản phẩm, nâng cao đáng kể giá trị lô hàng.

Người dân xã Lâm Bình livestream bán hàng nông sản.

Còn tại xã Hoàng Su Phì, chỉ tính riêng trong quý II/2026 đã ghi nhận 93 hộ kinh doanh và Hợp tác xã vận hành hiệu quả kinh tế kết hợp nền tảng số, mang lại doanh thu ước đạt 24,17 tỷ đồng. Cụ thể hóa dòng tiền từ cấp xã chứng minh dư địa kinh tế số đang phát huy giá trị thực và là cơ sở quan trọng để địa phương chuyển sang quản lý tối ưu hóa chuỗi giá trị và giá trị gia tăng. Ngành Thuế thời gian qua cũng chủ động mở rộng rà soát, lũy kế xác định toàn tỉnh có 1.002 hộ và cá nhân kinh doanh thương mại điện tử, ghi nhận tổng doanh thu phát sinh đạt 329,9 tỷ đồng.

Bức tranh ứng dụng số đang lan tỏa sâu rộng vào mọi góc cạnh kinh tế của tỉnh. Hàng loạt vùng sản xuất nông nghiệp chủ lực và 100% sản phẩm OCOP có tem truy xuất nguồn gốc QR. Ở lĩnh vực thương mại, có 1.074 doanh nghiệp, chủ thể đưa 2.619 sản phẩm lên các sàn giao dịch trực tuyến, kết hợp với 260 chợ 4.0 và hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt phủ sóng với hơn 1,25 triệu tài khoản vận hành. Trong du lịch ghi nhận làn sóng sáng tạo mới từ gần 100 kênh nội dung số trên các nền tảng TikTok, YouTube tạo thu nhập tốt nhờ quảng bá cảnh quan, văn hóa địa phương. Song hành với tiến trình này là vai trò của 3.926 Tổ công nghệ số cộng đồng đưa kỹ năng số đến tận hộ gia đình.

Tháo gỡ điểm nghẽn

Nền tảng hạ tầng, tiềm năng đã tạo đà quan trọng, đưa tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của tỉnh đạt 7,39% vào năm 2025 và hướng tới đạt 7,71% trong năm 2026. Con số tăng trưởng này khẳng định tiềm năng lớn nhưng đồng thời đặt ra bài toán biến dư địa thành dòng tiền bền vững. Trong khi đó, với quy mô mở rộng, những điểm nghẽn về kết nối cung - cầu, chi phí logistics vùng cao, cùng năng lực quản trị số của các Hợp tác xã, hộ kinh doanh bộc lộ hạn chế. Kỹ năng số, năng lực quản trị thương mại điện tử của nhiều chủ thể OCOP ở mức cơ bản, chưa chuyên nghiệp trong đóng gói, xây dựng thương hiệu, chăm sóc khách hàng, chuỗi giá trị chưa phát huy tối đa hiệu quả.

Để tháo gỡ các nút thắt, UBND tỉnh ban hành Đề án Phát triển kinh tế số giai đoạn 2026 - 2030, mở đường cho chiến lược bứt phá toàn diện. Tỉnh xác định mũi nhọn tăng trưởng tập trung vào các lĩnh vực trụ cột: nông - lâm nghiệp và sản phẩm OCOP; công nghiệp chế biến, chế tạo gắn với vùng nguyên liệu; thương mại điện tử, tiêu dùng số và logistics; du lịch, văn hóa và sáng tạo nội dung số.

Hướng tới mục tiêu đưa kinh tế số đóng góp 20% GRDP của tỉnh vào năm 2030, tỉnh tập trung tối ưu hóa logistics bằng mở rộng điểm gom hàng số và ứng dụng quản trị thông minh để giảm chi phí vận chuyển. Song song đó, chuyển dịch mạnh mẽ năng lực chủ thể sang quản trị gian hàng số chuyên nghiệp; đồng bộ tem QR với mã vùng trồng, vùng nuôi làm tiêu chí bắt buộc phân hạng OCOP và du lịch. Đặc biệt, công tác quản lý thuế siết chặt nhờ kết nối dữ liệu giữa cơ quan Thuế, sàn thương mại điện tử và đơn vị vận chuyển.

Đồng chí Trần Kim Ngọc, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: “Với vai trò cơ quan chủ trì, sở sẽ tập trung thực hiện các giải pháp chuẩn hóa dữ liệu hạ tầng, quyết liệt xóa các vùng lõm sóng, mở rộng dữ liệu dùng chung. Đồng thời, đưa công nghệ vào thực tiễn, điều phối các doanh nghiệp công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; thí điểm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Sở đẩy mạnh đào tạo nhân lực số nhằm giúp người dân và doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, biến công nghệ thành giá trị gia tăng thực tế”.

Với quyết tâm tháo gỡ điểm nghẽn và cơ chế điều phối thống nhất trong giai đoạn tới, Tuyên Quang đang tự tin đưa kinh tế số trở thành trụ cột tăng trưởng mới, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh cho toàn tỉnh.

Bài, ảnh: Phạm Hoan