Cơ giới hóa tạo đòn bẩy cho kinh tế nông thôn

Những năm gần đây, tỉnh Tuyên Quang đã có những bước tiến dài trong việc đưa máy móc vào đồng ruộng và xưởng sản xuất. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giải phóng sức lao động mà còn là "chìa khóa" để nâng cao giá trị gia tăng, đưa nông sản địa phương vươn xa ra thị trường quốc tế.

Cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp góp phần giải phóng sức lao động cho người dân.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, tính đến hết năm 2025, tổng số máy móc và thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã đạt 238.066 chiếc, tăng gần 90.000 chiếc so với năm 2024. Sự đầu tư đồng bộ này đã làm thay đổi diện mạo của các ngành sản xuất mũi nhọn, trong đó đối với lĩnh vực trồng trọt, khâu làm đất đã đạt tỷ lệ cơ giới hóa trên 70%; người dân đã chủ động hơn trong việc sử dụng máy móc từ khâu gieo cấy đến thu hoạch, giúp giảm đáng kể tổn thất sau thu hoạch. Đặc biệt ấn tượng là ngành chăn nuôi bò sữa với tỷ lệ cơ giới hóa đạt trên 80% qua các hệ thống vắt sữa tự động, máy bảo quản và vận chuyển chuyên dụng, máy băm thái cỏ, máy rửa chuồng, máy rải và trộn thức ăn... Việc cơ giới hóa trong chăn nuôi bò sữa không những mang lại hiệu quả kinh tế cao cho doanh nghiệp mà còn làm tăng chất lượng sản phẩm sau khai thác. Lĩnh vực lâm nghiệp và thủy sản dù còn khiêm tốn với tỷ lệ trung bình lần lượt là 11,1% và 3,44%, nhưng các khâu quan trọng như khai thác lâm sản (đạt 25,6%) hay cấp thoát nước thủy sản (đạt 8,8%) đã bắt đầu có sự hiện diện rõ nét của việc đưa công nghệ vào sản xuất.

Không chỉ dừng lại ở khâu sản xuất thô, ngành công nghiệp chế biến của tỉnh cũng đã hình thành nên một hệ thống vững chắc với hàng trăm doanh nghiệp và hợp tác xã. Nổi bật nhất là ngành Chè với 36 công ty, nhà máy và 65 hợp tác xã, trong đó có 8 đơn vị đạt chuẩn quốc tế ISO 22000 và HACCP. Kết quả là trong giai đoạn 2021-2025, hơn 27.730 tấn chè xanh và đen đã được xuất khẩu, mang về nguồn ngoại tệ hơn 51,9 triệu USD. Bên cạnh đó, các sản phẩm lâm sản như gỗ, giấy, ván sàn cũng đạt giá trị xuất khẩu lên tới 183,6 triệu USD, thâm nhập vào các thị trường khó tính như EU, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc...

Hệ thống phun tưới tự động góp phần tăng năng suất trong sản xuất nông nghiệp.

Dù đạt được nhiều kết quả khả quan, nhưng ngành Nông nghiệp và Môi trường cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức đang kìm hãm tốc độ cơ giới hóa như hạ tầng và địa hình, quy mô ruộng đất còn manh mún, nhỏ lẻ cùng với địa hình chia cắt mạnh ở vùng cao làm tăng chi phí thu gom nguyên liệu và khó áp dụng máy móc công suất lớn. Kinh phí mua sắm máy móc lớn trong khi điều kiện kinh tế của người dân còn khó khăn, cơ chế tín dụng hỗ trợ chưa thực sự hấp dẫn doanh nghiệp. Lao động kỹ thuật có tay nghề giỏi trong vận hành và sửa chữa máy móc nông nghiệp còn thiếu và yếu…

Để việc đưa cơ giới hóa trở thành động lực chính, tỉnh cũng đã đề ra các giải pháp quyết liệt, theo đó sẽ ưu tiên các dự án trọng điểm; tập trung vào các ngành hàng chủ lực; thu hút đầu tư vào cơ giới hóa nông nghiệp và các hệ thống bảo quản, chế biến sâu để đa dạng hóa sản phẩm và giảm tổn thất sau thu hoạch. Hoàn thiện hạ tầng sản xuất; xây dựng vùng nguyên liệu tập trung; phát triển các vùng sản xuất tập trung theo định hướng "3 nhóm sản phẩm" gồm sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP và sản phẩm đặc sản gắn liền với hệ thống Logistics và truy xuất nguồn gốc. Đẩy mạnh hỗ trợ tín dụng; khơi thông nguồn vốn; triển khai hiệu quả các chính sách tín dụng ưu đãi để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư trang thiết bị hiện đại…

H.Anh