Liên minh châu Âu dự kiến hạ thuế điện giữa nỗi lo khủng hoảng năng lượng mới

Theo đề xuất của Ủy ban châu Âu, điện sẽ được đánh thuế thấp hơn so với dầu và khí đốt - đảo ngược cấu trúc hiện tại, nơi thuế điện thường cao hơn gần gấp đôi so với nhiên liệu hóa thạch. Điều này không chỉ giúp hạ hóa đơn điện trước mắt mà còn thúc đẩy người dân và doanh nghiệp chuyển sang sử dụng điện - yếu tố then chốt trong quá trình “điện hóa” nền kinh tế.

Ủy ban châu Âu đang khẩn trương hoàn thiện kế hoạch cho phép các quốc gia thành viên cắt giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) và các loại phí đặc biệt trên hóa đơn điện năng. Đây được coi là một "tấm khiên" tài chính cấp bách khi mùa đông năm nay đang dần hiện hữu với những dự báo đầy u ám.

Khủng hoảng năng lượng đẩy chi phí sinh hoạt tăng cao, khiến EU cân nhắc giảm thuế điện nhằm bảo vệ các hộ gia đình dễ tổn thương. Ảnh: Unsplash

Kế hoạch này không chỉ dừng ở việc giảm thuế mà còn là một chiến lược điều tiết linh hoạt, với hai trụ cột chính. Thứ nhất, cắt giảm thuế VAT xuống mức sàn, trong đó một số quốc gia dự kiến hạ thuế điện từ mức hai con số xuống còn khoảng 5% hoặc thấp hơn. Thứ hai, áp dụng cơ chế can thiệp khẩn cấp, cho phép EU thiết lập trần giá năng lượng nếu giá bán buôn vượt quá ngưỡng chịu đựng của nền kinh tế.

Phát biểu tại một phiên họp gần đây ở Brussels (Bỉ), Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định châu Âu không cho phép bất cứ hộ gia đình nào bị bỏ lại phía sau trong bóng tối.

"Chúng ta không thể để người dân phải đặt lên bàn cân lựa chọn giữa việc sưởi ấm căn nhà hay duy trì bữa ăn. Đây không còn là vấn đề thị trường, đây là một cuộc chiến kinh tế, và vũ khí duy nhất của chúng ta lúc này là sự đoàn kết,” bà Ursula von der Leyen nói.

Không dừng ở giảm thuế, Brussels còn dự kiến nới lỏng các quy định về trợ cấp nhà nước, cho phép các quốc gia thành viên trực tiếp hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chịu tác động nặng nề nhất.

Các biện pháp hỗ trợ sẽ hướng tới nhóm dễ tổn thương và các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng – những đối tượng chịu cú sốc giá mạnh nhất khi chi phí điện, khí đốt tăng phi mã. Tuy nhiên, EU cũng tránh áp dụng các biện pháp cực đoan như áp trần giá diện rộng hay đánh thuế lợi nhuận bất thường với các tập đoàn năng lượng.

Một đề xuất pháp lý chi tiết dự kiến được công bố vào tháng 5, đi kèm các cải cách nhằm nâng hiệu quả hệ thống lưới điện và tăng tính linh hoạt trong tiêu thụ điện.

Dù việc giảm thuế là tin vui cho người tiêu dùng, nhưng nó lại đặt ra một bài toán khó cho ngân sách các quốc gia. Việc hụt thu thuế đồng nghĩa với việc các dự án chuyển đổi năng lượng xanh có thể bị chậm lại. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định rằng nếu không ổn định được xã hội ngay lúc này, mọi kế hoạch về khí hậu trong tương lai sẽ đổ vỡ.