NATO chuẩn bị điều chỉnh lực lượng sau khi Mỹ cắt giảm một số cam kết quân sự

Châu Âu đối mặt áp lực tăng cường quốc phòng trong bối cảnh Mỹ thu hẹp vai trò trong NATO. Ảnh: Reuters

Phát biểu được đưa ra sau cuộc họp của các nhà hoạch định quân sự NATO và trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump quyết định cắt giảm một phần đóng góp của Mỹ cho Mô hình Lực lượng NATO (NATO Force Model) – cơ chế tập hợp các lực lượng có thể được huy động khi liên minh đối mặt với khủng hoảng hoặc xung đột.

Theo ông Grynkewich, các lĩnh vực hàng không quân sự và hải quân là những mảng mà các đồng minh châu Âu và Canada có thể nhanh chóng tăng cường năng lực để bù đắp phần đóng góp đang được Mỹ điều chỉnh. Ông cho rằng Mô hình Lực lượng NATO lâu nay tồn tại sự phụ thuộc quá lớn vào sức mạnh quân sự của Mỹ và đây là thực trạng cần thay đổi.

“Mô hình lực lượng NATO đã tồn tại sự phụ thuộc không lành mạnh vào lực lượng Mỹ. Tổng thống Donald Trump, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và nhiều quan chức khác đã nói rõ rằng điều này cần phải thay đổi và sẽ thay đổi. Nguy cơ xảy ra các cuộc xung đột đồng thời trên nhiều chiến trường đòi hỏi điều đó”, ông Grynkewich nhấn mạnh.

Đây được xem là dấu hiệu công khai đầu tiên về những năng lực quân sự mà Washington dự kiến cắt giảm trong khuôn khổ NATO cũng như những lĩnh vực mà Mỹ mong muốn các đồng minh đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn.

Tháng 5 vừa qua, Mỹ đã thông báo với các đồng minh về việc giảm đóng góp cho Mô hình Lực lượng NATO, song không công bố chi tiết. Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích các thành viên châu Âu vì phụ thuộc vào Mỹ trong vấn đề quốc phòng và yêu cầu họ phải đóng vai trò chủ đạo trong việc bảo vệ an ninh lục địa.

Tuy nhiên, NATO khẳng định việc điều chỉnh này sẽ không tạo ra khoảng trống trong năng lực phòng thủ của liên minh. Người phát ngôn Bộ Tư lệnh Quân sự NATO, Đại tá Martin O'Donnell, cho biết những lĩnh vực được đề cập là nơi các đồng minh đã có hoặc sắp có đủ năng lực để thay thế phần đóng góp của Mỹ.

Dù vậy, động thái của Washington tiếp tục làm gia tăng lo ngại tại châu Âu về cam kết lâu dài của Mỹ đối với NATO. Một số quốc gia thành viên cho rằng việc Mỹ điều chỉnh quy mô lực lượng sẵn sàng huy động trong thời chiến có thể là bước đi mở đầu cho sự thu hẹp sâu rộng hơn trong tương lai.

Mỹ dự kiến cắt giảm khoảng một phần ba số máy bay chiến đấu sẵn sàng dành cho NATO, giảm số lượng tàu khu trục tham gia chương trình ứng phó khủng hoảng và không bố trí tàu ngầm trong cơ chế này.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 3-6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio xác nhận Tổng thống Donald Trump sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO dự kiến diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7 tới. Thông tin này được đánh giá là tín hiệu trấn an đối với các đồng minh, trong bối cảnh xuất hiện nhiều đồn đoán về mức độ gắn kết của Washington với liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương.

Việc ông Trump tham dự hội nghị được giới quan sát đặc biệt chú ý, bởi thời gian qua nhà lãnh đạo Mỹ liên tục bày tỏ sự không hài lòng với NATO và kêu gọi các thành viên chia sẻ nhiều hơn gánh nặng quốc phòng trong liên minh.