Đường ống dầu chiến lược của Ả Rập Xê Út ngừng hoạt động sau vụ tấn công

Ả rập Saudi đã tạm thời đóng đường ống dẫn dầu Đông-Tây sau khi tuyến vận chuyển quan trọng này bị tấn công bằng máy bay không người lái, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Ảnh: Reuters

Ả rập Saudi, nước xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, cho biết quyết định đóng đường ống được đưa ra như một biện pháp phòng ngừa sau vụ tấn công. Baghdad và Riyadh đều cho rằng cuộc tấn công xuất phát từ Iraq, nơi các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn đang hoạt động. Iraq ngày 12-9 đã cách chức một chỉ huy quân sự liên quan đến vụ việc.

Dài khoảng 1.200 km, đường ống Đông-Tây chạy xuyên bán đảo Arab, nối các mỏ dầu ở miền đông Ả rập Saudi với cảng Yanbu trên bờ Biển Đỏ. Trong sáu tháng qua, tuyến đường này trở thành một trong những tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất của Ả rập Saudi, đặc biệt khi Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa do chiến tranh.

Trong bối cảnh đó, Saudi Arabia đã tăng cường sử dụng đường ống Đông-Tây để đưa dầu từ các mỏ ở miền Đông đến cảng Yanbu, qua đó tránh phụ thuộc vào tuyến hàng hải qua Eo biển Hormuz.

Theo các nguồn tin trong ngành được Reuters dẫn, đường ống từng vận chuyển khoảng 4-5 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương 4-5% nguồn cung dầu toàn cầu, giúp Ả rập Saudi duy trì hoạt động xuất khẩu, trong khi các nước sản xuất dầu khác tại vùng Vịnh chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ tình trạng gián đoạn tại Eo biển Hormuz.

Vụ tấn công xảy ra ngày 11-9 nhằm vào đường ống Đông-Tây và các khu vực liên quan tại Riyadh và Medina khiến Ả rập Saudi phải ngừng hoạt động đường ống, song chưa công bố đầy đủ thông tin về mức độ thiệt hại cũng như thời điểm tuyến vận chuyển có thể hoạt động trở lại.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy khói đen bốc lên từ khu vực đường ống ở phía Nam thành phố Medina. Bộ Ngoại giao Ả rập Saudi cho biết vụ tấn công gây một số thương vong và thiệt hại đang được đánh giá, nhưng không nêu cụ thể ảnh hưởng đối với hoạt động xuất khẩu dầu.

Các nguồn tin trong ngành đưa ra những ước tính khác nhau về thời gian khắc phục. Một nguồn tin cho rằng việc sửa chữa có thể kéo dài 5-6 tuần, trong khi một nguồn khác nhận định hoạt động bơm dầu có thể được khôi phục sớm hơn, thậm chí nối lại một phần trong khi công tác sửa chữa vẫn diễn ra.

Nếu đường ống tiếp tục ngừng hoạt động trong nhiều ngày, áp lực đối với nguồn cung dầu toàn cầu có thể gia tăng đáng kể. Theo ba nguồn tin trong ngành, cảng Yanbu hiện chỉ có lượng dầu dự trữ đủ để duy trì xuất khẩu trong khoảng 5-7 ngày. Một nguồn tin khác cho biết Ả rập Saudi còn có thể sử dụng lượng dầu dự trữ tại các cảng Ain Sukhna của Ai Cập trên Biển Đỏ và Sidi Kerir trên Địa Trung Hải để đáp ứng nhu cầu khách hàng trong vài ngày.

Nguy cơ gián đoạn nguồn cung xuất hiện trong thời điểm giá dầu và nhiên liệu đã tăng mạnh do xung đột lan rộng trong khu vực. Mỹ và Iran tiếp tục tấn công các tàu chở dầu, trong khi lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn ở Yemen gia tăng hoạt động tại Biển Đỏ, đe dọa một tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng khác.

Diễn biến này đặt Washington trước sức ép phải cân nhắc mức độ can dự để hỗ trợ Ả rập Saudi đối phó lực lượng Houthi, trong khi bất kỳ hành động quân sự trực tiếp nào cũng có thể làm xung đột Trung Đông tiếp tục lan rộng.

Đường ống Đông-Tây hiện giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với khả năng xuất khẩu của Ả rập Saudi. Việc tuyến này ngừng hoạt động đồng nghĩa Riyadh phải phụ thuộc nhiều hơn vào lượng dầu dự trữ và các tuyến vận chuyển thay thế trong khi những tuyến đường biển khác cũng đang chịu sức ép từ xung đột.

Các nhà mua và giao dịch dầu nhận định Ả rập Saudi có thể nhanh chóng đối mặt với tình trạng thiếu dầu dành cho xuất khẩu nếu đường ống không được khôi phục trong vài ngày tới. Trong kịch bản hoạt động vận chuyển qua Yanbu bị đình trệ kéo dài, thị trường toàn cầu có thể mất tới khoảng 4% nguồn cung dầu, làm gia tăng áp lực lên giá năng lượng, lạm phát và chi phí vận tải trên phạm vi quốc tế.

Tổng hợp