Kết quả khai quật mộ gạch cổ ở Nghệ An

Cuộc khai quật khẩn cấp đã xác định và làm xuất lộ dấu tích của hai ngôi mộ gạch cùng hướng.

Trong đó, mộ 1 (M1) được phát hiện trong quá trình người dân đào đất trồng cây; mộ 2 (M2) được phát hiện và làm xuất lộ trong quá trình khai quật. Hai mộ có cấu trúc gồm ba phần: huyệt, huyệt đạo và hầm mộ.

Bên trong hầm mộ, các chuyên gia khai quật thấy nhiều đồ tùy táng. (Ảnh: TH)

Gạch được sử dụng ở hai mộ phần lớn là gạch chữ nhật màu đỏ/xám, độ nung thấp, nhiều kích thước.

Đa phần là gạch chữ nhật đỏ không trang trí hoa văn, số ít tiêu bản trang trí hoa văn kẻ ca-rô. Hoa văn được thể hiện ở cạnh mỏng, có ba loại: hoa văn kẻ ca-rô, hoa thị và dấu "x".

Tiền cổ được phát hiện trong mộ gạch cổ. Ảnh: TH

Đồ tùy táng trong M1 gồm 3 nhóm chất liệu chính: đồ gốm, đồ thủy tinh và đồ kim loại.

Đồ tùy táng trong M2 chưa bị xâm phạm, nhóm đồ tùy táng còn nguyên vẹn tại vị trí ban đầu. Đồ tùy táng đa dạng, gồm 4 nhóm chất liệu chính: gốm, sành, thủy tinh và kim loại.

Đồ kim loại gồm mũi nhọn, lưỡi dao, chuôi đao, kiếm... Ảnh: TH

Căn cứ đặc điểm cấu trúc, kỹ thuật xây dựng và các di vật phát hiện tại di tích, đây là hai mộ táng với hầm mộ được xây xếp bằng gạch.

Loại hình mộ này thường được gọi là mộ gạch hoặc mộ Hán, khá phổ biến tại các khu vực ven những dòng sông lớn và các tuyến giao thông đường thủy, trong đó có các khu vực Lục Đầu Giang, Bạch Đằng, Y Bích, sông Lam..., vốn giữ vai trò kết nối giữa các trung tâm cư trú với biển.

Nhiều đồ gốm được tìm thấy. (Ảnh: TH)

Tại Nghệ An, khảo cổ học đã ghi nhận một số di tích có loại hình tương tự tại khu vực Nam Lộc cũ (nay là xã Vạn An), Nam Kim cũ (nay là xã Thiên Nhẫn) và Kim Liên cũ (nay là xã Kim Liên).

Bên trong mộ có đồ tùy táng bằng gốm, đất nung, kim loại, tiền cổ và các vật dụng khác. (Ảnh: TH)

Đối chiếu với các mộ gạch đã được nghiên cứu, đặc biệt là mộ Nam Lộc (Vạn An) và mộ Núi Chung (Kim Liên), có thể nhận thấy hai mộ gạch tại Rú Bụt có nhiều điểm tương đồng về mặt bằng cũng như phương thức đào huyệt và xây dựng hầm mộ.

Cấu trúc hầm mộ được xếp bằng gạch. Gạch được sử dụng phần lớn là gạch chữ nhật màu đỏ, xám, độ nung thấp, nhiều kích thước. (Ảnh: TH)

Theo báo cáo khai quật, đây là hai trong những ngôi mộ gạch hiếm hoi chưa bị xâm hại trước khi được phát lộ. Điều này cung cấp các thông tin chính xác về cách thức bài trí các đồ tùy táng trong hầm mộ.

Dựa trên diễn biến địa tầng, đặc điểm vị trí, cấu trúc, kỹ thuật xây dựng và hệ thống di vật thu được, bước đầu có thể xác định hai mộ gạch được xây dựng trong giai đoạn Lục Triều, thế kỷ 4-6.