Bền bỉ “giữ lửa” văn hóa Cao Lan

Trong ngôi nhà sàn nhỏ ở Tổ dân phố 8, ông Âu Văn Cương, 73 tuổi, chủ nhiệm CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cao Lan, phường Bình Thuận, tỉnh Tuyên Quang vẫn miệt mài, tỉ mỉ ghi chép từng lời bài hát Sình ca vào cuốn sổ nhỏ. Ông bảo: “Mấy chục cuốn sổ tay này là tài sản quý nhất đối với tôi. Say mê điệu hát Sình ca từ lâu, nên tôi sưu tầm, ghi chép, dịch từ chữ Hán ra chữ Quốc ngữ để phổ biến cho mọi người dễ học”.

Ông Âu Văn Cương, Chủ nhiệm CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cao Lan, phường Bình Thuận vẫn tỉ mỉ ghi chép những bài hát Sình ca để trao truyền cho thế hệ trẻ.

Tay lật giở từng cuốn sổ, ông Âu Văn Cương nói, ông mê hát Sình ca bởi lời hát giản dị, trong sáng, gần gũi với đời sống. Ngày xưa, nam thanh nữ tú có thể hát đối đáp từ ngày này qua ngày khác, thể hiện sự ứng khẩu nhanh nhạy, thông minh. Qua lời hát, họ có thể tìm hiểu nhau; tìm hiểu về cuộc sống, lao động… Vì vậy, ông đã tự mình sưu tầm để học, rồi ghi chép lại để cho ai cũng học được.

Xã Đội Cấn (trước đây) nay là phường Bình Thuận, tỉnh Tuyên Quang có đông đồng bào Cao Lan sinh sống. Tháng 10 năm 2023, xã đã thành lập CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cao Lan, với hơn 100 thành viên thuộc các thôn có tỷ lệ đồng bào Cao Lan đông. Sau sáp nhập, tháng 1 năm 2026, UBND phường Bình Thuận ban hành quyết định thành lập CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cao Lan với 152 thành viên thuộc các tổ dân phố 3, 4, 5, 6, 7, 8 và Tân Hải Thành tham gia. Ban chủ nhiệm CLB gồm 5 thành viên, do ông Cương làm chủ nhiệm.

Các thành viên CLB tham gia trên tinh thần tự nguyện, tâm huyết với văn hóa dân tộc. Ông cùng ban chủ nhiệm CLB thống nhất duy trì tổ chức giao lưu, sinh hoạt chung mỗi năm 1 lần vào dịp cuối năm và được tổ chức lần lượt ở các tổ dân phố có thành viên CLB. Đây là dịp để mọi người gặp gỡ, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc trong cộng đồng. Còn lại, các tổ, đội văn nghệ ở các tổ dân phố thường xuyên sinh hoạt, duy trì hoạt động. Nội dung trọng tâm là trao truyền tiếng nói, các phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc; cách mặc trang phục, dạy hát Sình ca, các điệu múa truyền thống như chim gâu, xúc tép, tra hạt…

Ông Âu Văn Cương cùng thành viên CLB luyện tập hát Sình ca.

Bà Vương Thị Triệu, tổ dân phố 7, thành viên CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cao Lan phường bày tỏ, các thành viên CLB trong tổ thường xuyên duy trì tập hát Sình ca, tập múa; dạy con, cháu giữ gìn những phong tục tốt đẹp. Ngày lễ, Tết thường làm những món bánh truyền thống như bánh chim gâu, bánh gai…

Ông Cương trăn trở, giờ lớp trẻ ít quan tâm đến hát Sình ca, ngại mặc trang phục truyền thống. Vì vậy, ông và ban chủ nhiệm CLB đã tích cực tuyên truyền, vận động lớp trẻ tham gia. Đặc biệt là dạy cho các cháu học sinh trong các trường học, để các cháu biết yêu và tự hào về truyền thống văn hóa của dân tộc. Em Trần Duy Long, học sinh trường Tiểu học Đội Cấn, phường Bình Thuận nói, em được các bà dạy hát Sình ca, em rất thích. Tết Trung thu, bà còn làm món bánh chim gâu, bánh gai cho chúng em ăn và tham gia rước đèn, đón Tết rất vui.

Tâm huyết với văn hóa dân tộc, ông Âu Văn Cương vẫn đang từng ngày cùng các thành viên CLB giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Cao Lan phường Bình Thuận tích cực lan tỏa những nét đẹp văn hóa trong cộng đồng. Đặc biệt là việc giữ gìn và trao truyền cho thế hệ trẻ, để mạch nguồn văn hóa dân tộc luôn chảy mãi.

Huyền Linh