Xác thực thông tin thuê bao điện thoại chính chủ:Giữ an toàn môi trường số

Do vậy, việc xác thực sinh trắc học và gắn với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ bảo đảm tính minh bạch về chủ thuê bao và trách nhiệm đi kèm. Đây được coi là động thái khắt khe từ cơ quan quản lý nhà nước nhằm ngăn chặn các hoạt động lừa đảo, xây dựng môi trường số an toàn, bền vững…

Nhân viên VinaPhone chụp ảnh cho khách hàng đăng ký thuê bao tại phường Hà Đông. Ảnh: Hương Lan

Những ai phải xác thực thông tin thuê bao?

Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 31-3-2026 hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất, có hiệu lực kể từ 15-4-2026, quy định mọi số thuê bao phải được xác thực 4 thông tin (số định danh cá nhân; họ tên; ngày sinh; ảnh khuôn mặt) và khớp nối hoàn toàn với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Vậy, những nhóm khách hàng nào đang nằm trong “danh sách đỏ” cần phải nhanh chóng hoàn thành thủ tục này? Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, các nhóm khách hàng sau cần cập nhật thông tin sớm, gồm: Nhóm khách hàng đang dùng chứng minh nhân dân 9 số; nhóm thuê bao đăng ký sim di động bằng giấy tờ khác; nhóm thuê bao đứng tên hộ (vợ chồng, con cái, bố mẹ, anh em) là chủ cũ và chủ mới cần trực tiếp đến cửa hàng của nhà mạng để thực hiện chuyển chủ quyền theo quy định.

Còn khách hàng đang dùng số điện thoại đã đăng ký ứng dụng VNeID mức 2 (đã định danh mức 2) hoặc đã thực hiện sinh trắc học bằng căn cước công dân gắn chip qua hệ thống của nhà mạng thuộc nhóm an toàn, không cần làm thủ tục gì thêm.

Theo quy định, kể từ ngày 15-4-2026, người dùng mạng di động trên cả nước nhận được thông báo trên ứng dụng VNeID về danh sách các số thuê bao đang đăng ký theo thông tin cá nhân. Sau đó, người dùng chỉ cần truy cập ứng dụng để xác nhận những số điện thoại bản thân đang sử dụng hoặc không sử dụng.

Về phương thức xác thực thông tin thuê bao, ngoài cách đến cửa hàng trực tiếp, các nhà mạng khuyến khích khách hàng thao tác trên ứng dụng của nhà mạng, như: My Viettel (mạng viễn thông Viettel); My VNPT (mạng viễn thông VinaPhone); My MobiFone (mạng viễn thông MobiFone)… và làm theo các hướng dẫn để chuẩn hóa thông tin.

“Hàng rào kỹ thuật” loại bỏ sim “rác”

Một điểm mấu chốt của Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN là yêu cầu áp dụng sinh trắc học với các trường hợp: Thuê bao đăng ký mới; đổi thiết bị đầu cuối hoặc cần chuẩn hóa dữ liệu. Như vậy có thể thấy, việc chuyển từ đối soát giấy tờ sang xác thực sinh trắc học khuôn mặt trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Bởi trước đây, việc áp dụng xác thực sinh trắc học chỉ thực hiện một lần tại thời điểm người dùng đăng ký sim mới, tạo lỗ hổng phổ biến để các đối tượng đứng tên xác thực sim hợp lệ, sau đó chuyển nhượng, từ đó tạo kẽ hở cho sim “rác” tồn tại và tội phạm lừa đảo sử dụng...

Theo chuyên gia bảo mật Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ thuộc Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, với quy định mới, xác thực sinh trắc học không còn là hành động một lần, mà được gắn trong suốt vòng đời thuê bao, đặc biệt là khi thay đổi thiết bị đầu cuối. Do vậy, cùng với quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật sinh trắc học, việc xác thực sinh trắc học được kỳ vọng thực sự trở thành “hàng rào kỹ thuật” đủ mạnh để loại bỏ triệt để sim rác.

Chia sẻ về quá trình chuẩn bị, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Dịch vụ Viễn thông (VNPT VinaPhone) Nguyễn Minh Phương cho biết, để sẵn sàng phục vụ khách hàng xác thực thông tin thuê bao, VNPT đã triển khai kết nối thành công với Trung tâm Nghiên cứu, ứng dụng dữ liệu dân cư và căn cước công dân (RAR) của Bộ Công an, bảo đảm khả năng xác thực sinh trắc học với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cùng với đó, VNPT đã triển khai kết nối xác thực qua VNeID và căn cước công dân gắn chip (NFC); triển khai kết nối xác nhận trên chính ứng dụng VNeID để tăng điểm chạm và giảm tải cho hệ thống, tạo thuận lợi cho khách hàng.

Đại diện Tổng công ty Viễn thông MobiFone cho biết, MobiFone đã chủ động chuẩn bị đầy đủ hạ tầng công nghệ, hoàn thiện hệ thống kết nối và đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; đồng thời nâng cấp các nền tảng số, tối ưu quy trình xác thực trực tuyến, giúp khách hàng có thể hoàn tất thao tác nhanh chóng, thuận tiện ngay trên điện thoại... Các nhà mạng cũng tổ chức các đội nhân viên tại các cửa hàng, tổng đài chăm sóc khách hàng và các kênh hỗ trợ nhằm hướng dẫn, giải đáp kịp thời cho khách hàng.

Các nhà mạng cũng khuyến cáo khách hàng về việc tội phạm mạng đang lợi dụng việc thực hiện Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN để lừa đảo. Do vậy người dân tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu; không bấm vào link lạ tải app qua tin nhắn, Zalo. Cơ quan nhà nước và nhà mạng không bao giờ gọi điện yêu cầu người dân đọc mật khẩu hay mã OTP. Người dân chỉ nên thao tác trên ứng dụng của nhà mạng, VNeID hoặc tại cửa hàng chính thức của nhà mạng.

Việc xác thực thông tin thuê bao di động theo quy định tại Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN là bắt buộc, nhằm bảo đảm tính chính xác của dữ liệu người dùng, đồng thời góp phần hạn chế sim “rác”, ngăn chặn các hành vi lừa đảo công nghệ cao. Đây là bước tiếp theo hướng tới mục tiêu mỗi số điện thoại gắn với một danh tính xác thực, tạo môi trường số minh bạch, an toàn, qua đó giúp người dân bảo vệ bản thân.