Bảo lưu thời gian đóng BHXH - giữ “tấm vé an sinh” cho tương lai

Thay đổi quyết định để giữ quyền lợi lâu dài

Từng có ý định nhận BHXH một lần sau khi nghỉ việc, anh Nguyễn Văn Trung (phường Long Biên, Hà Nội) đã thay đổi quyết định sau khi được cán bộ BHXH cơ sở Long Biên tư vấn về quyền lợi lâu dài khi bảo lưu thời gian đóng BHXH.

Trước đây, anh Trung làm việc tại một doanh nghiệp xây dựng trên địa bàn Hà Nội và đã có 10 năm tham gia BHXH bắt buộc. Khi nghỉ việc, kinh tế gia đình gặp nhiều khó khăn, thu nhập không ổn định khiến anh từng nghĩ đến việc rút BHXH một lần để trang trải cuộc sống trước mắt.

Người lao động tìm hiểu về chính sách BHXH tự nguyện để đóng nối thời gian tham gia BHXH. Ảnh: B.Duy

Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu quy định của Luật BHXH năm 2024 và được cơ quan BHXH địa phương tuyên truyền, anh nhận thấy nếu nhận BHXH một lần, toàn bộ quá trình 10 năm đã đóng sẽ không còn cơ hội cộng nối để hưởng lương hưu về sau. Trong khi đó, việc bảo lưu thời gian đã tham gia và tiếp tục đóng BHXH tự nguyện sẽ giúp anh duy trì “tấm lưới an sinh” cho tương lai.

“Điều tôi quan tâm nhất là sau này có lương hưu hằng tháng và được cấp thẻ BHYT đi khám chữa bệnh. Nếu rút BHXH một lần thì có thể giải quyết khó khăn trước mắt nhưng về lâu dài sẽ thiệt thòi”, anh Trung chia sẻ.

Từ suy nghĩ đó, anh quyết định bảo lưu 10 năm đã đóng BHXH bắt buộc và chuyển sang tham gia BHXH tự nguyện với mức đóng phù hợp khả năng tài chính của gia đình. Theo anh, mức đóng hiện nay khá linh hoạt, có thể lựa chọn theo thu nhập, lại được Nhà nước hỗ trợ một phần nên người lao động tự do hoàn toàn có thể duy trì tham gia.

Cũng lựa chọn giữ lại “tấm vé an sinh” cho tương lai, chị Trần Thị Hòa (phường Việt Hưng, Hà Nội) từng nhiều lần đắn đo trước quyết định có nên nhận BHXH một lần sau khi nghỉ việc hay không.

Chị Hòa có gần 12 năm làm công nhân may. Sau khi công ty thu hẹp sản xuất, chị nghỉ việc để chuyển sang buôn bán nhỏ tại nhà. Thu nhập bấp bênh, trong khi con đang tuổi ăn học khiến chị từng nghĩ đến việc rút BHXH một lần để có khoản tiền trang trải cuộc sống.

“Tôi cũng tính làm hồ sơ nhận BHXH một lần vì thấy nhiều người xung quanh lựa chọn như vậy. Nhưng nghĩ đến hơn chục năm đã đóng mà bỏ đi thì rất tiếc”, chị Hòa nói.

Sau khi được cán bộ BHXH tư vấn về quyền lợi lâu dài của chính sách hưu trí, đặc biệt là quy định cho phép bảo lưu thời gian tham gia để cộng nối về sau, chị Hòa quyết định giữ nguyên thời gian đã đóng, chờ khi công việc và thu nhập ổn định hơn sẽ tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện hoặc BHXH bắt buộc nếu có cơ hội làm việc tại doanh nghiệp.

Theo chị Hòa, điều khiến chị thay đổi suy nghĩ là việc người lao động khi đủ điều kiện hưởng lương hưu không chỉ có khoản thu nhập ổn định hằng tháng mà còn được cấp thẻ BHYT để chăm sóc sức khỏe khi tuổi cao. “Bây giờ khó khăn thật nhưng nếu rút hết thì sau này tuổi già sẽ không còn chỗ dựa”, chị chia sẻ.

Không chỉ riêng anh Trung hay chị Hòa, thời gian qua nhiều người lao động sau khi nghỉ việc cũng lựa chọn bảo lưu thời gian đóng BHXH thay vì nhận BHXH một lần. Thay vì nhận khoản tiền trước mắt, người lao động ngày càng quan tâm hơn tới giá trị an sinh lâu dài của chính sách BHXH.

Giải pháp an sinh bền vững cho người lao động

Thực tế cho thấy, trước đây, nhiều người lao động thường cân nhắc nhận BHXH một lần để giải quyết khó khăn tài chính trước mắt. Tuy nhiên, việc hưởng BHXH một lần đồng nghĩa với việc chấm dứt toàn bộ thời gian đã tham gia trước đó; có thể bỏ lỡ cơ hội được hưởng lương hưu hằng tháng, thẻ BHYT trong thời gian hưởng lương hưu và các quyền lợi an sinh lâu dài khi tuổi cao.

Cán bộ BHXH cơ sở Long Biên tư vấn chính sách BHXH, BHYT cho người lao động. Ảnh: B.Duy

Trong khi đó, việc bảo lưu thời gian tham gia BHXH giúp người lao động giữ lại toàn bộ quá trình đã đóng để tiếp tục cộng nối khi tham gia BHXH trở lại. Đây được xem là giải pháp giúp người lao động chủ động tích lũy thời gian tham gia BHXH, duy trì cơ hội hưởng lương hưu và ổn định cuộc sống khi hết tuổi lao động.

Đáng chú ý, Luật BHXH năm 2024 đã giảm điều kiện tối thiểu về thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Quy định mới này được đánh giá là tạo thuận lợi hơn cho người lao động, đặc biệt là lao động trung niên hoặc lao động tự do, trong việc tích lũy đủ thời gian để hưởng lương hưu.

Không chỉ bảo đảm cơ hội hưởng lương hưu, việc bảo lưu thời gian tham gia BHXH còn giúp người lao động duy trì quyền lợi BHYT và chế độ tử tuất theo quy định. Người hưởng lương hưu được cấp thẻ BHYT trong suốt thời gian hưởng lương hưu, góp phần giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh khi tuổi cao, sức khỏe suy giảm.

Theo số liệu từ BHXH Việt Nam, ước đến hết tháng 4-2026, số người hưởng BHXH một lần là 222.201 người, giảm 24,89% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy ngày càng nhiều người lao động lựa chọn tiếp tục ở lại hệ thống BHXH để duy trì cơ hội hưởng lương hưu khi về già.

Trong bối cảnh thị trường lao động còn nhiều biến động, việc lựa chọn bảo lưu thời gian tham gia BHXH đang trở thành xu hướng được nhiều người lao động cân nhắc. Không chỉ giúp giữ lại thành quả nhiều năm đóng góp, bảo lưu thời gian đóng BHXH còn mở ra cơ hội tiếp tục cộng nối thời gian tham gia để hưởng lương hưu, BHYT và các chế độ an sinh lâu dài. Đây cũng được xem là giải pháp giúp người lao động chủ động chuẩn bị “điểm tựa” tài chính, chăm sóc sức khỏe và ổn định cuộc sống khi tuổi già.