Pà Vầy Sủ đẩy nhanh tiến độ di dân ra khỏi vùng sạt lở
Sau những đợt thiên tai, hàng loạt điểm sạt lở, sụt lún nghiêm trọng xuất hiện tại xã Pà Vầy Sủ, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của hàng nghìn người dân. Trước mùa mưa bão đang đến gần, chính quyền địa phương đang khẩn trương triển khai các dự án tái định cư, tăng tốc đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm.
 |
| Công trường Dự án ổn định dân cư khẩn cấp thôn Cốc Pú - Nàn Ma được đẩy nhanh tiến độ để sớm ổn định nơi ở cho người dân vùng sạt lở. |
Nỗi lo trước mùa mưa
Đường lên thôn Thèn Ván, xã Pà Vầy Sủ quanh co men theo sườn núi dựng đứng. Sau những trận mưa lớn cuối năm 2025, nhiều mảng taluy dọc tuyến đường bị khoét sâu, đất đá ngổn ngang tạo thành những “vết thương” loang lổ giữa đại ngàn. Đứng dưới chân điểm sạt lở, ông Sùng Seo Hòa, Trưởng thôn Thèn Ván lặng lẽ chỉ tay lên mảng trượt khổng lồ đang chênh vênh trên lưng núi. Vết nứt kéo dài gần 100m, ăn sâu vào lòng đất, phía dưới là 28 nóc nhà nằm lọt thỏm bên sườn dốc. Khối đất đá khổng lồ ấy như “quả bom treo” có thể đổ ập xuống bất cứ lúc nào.
Nỗi bất an ấy không chỉ hiện hữu ở Thèn Ván. Tại khu trung tâm xã Pà Vầy Sủ, nơi trước đây là thị trấn Cốc Pài cũ, hàng loạt dấu hiệu sạt trượt địa chất đang ngày càng diễn biến phức tạp. Theo thống kê, toàn khu vực xuất hiện 16 khối sạt trượt lớn nhỏ, trong đó 9 khối đang hoạt động tạo ra những vết nứt kéo dài gần 500m. Các chuyên gia đánh giá phạm vi nguy cơ sạt lở có diện tích lên tới 2,39 km2, ảnh hưởng trực tiếp tới 1.041 hộ dân với 3.845 nhân khẩu.
Những con số ấy đang hiện hữu bằng những căn nhà nứt toác, nền đất sụt lún và những cuộc sơ tán vội vàng trong đêm mưa. Gia đình chị Nguyễn Thu Hằng, thôn 1- Cốc Pài là một trong những hộ chịu ảnh hưởng nặng nề sau các đợt thiên tai. Căn nhà 3 tầng trị giá hơn 1,5 tỷ đồng từng là tài sản lớn nhất của gia đình, nay nằm chênh vênh bên mép taluy bị khoét sâu.
Trước diễn biến địa chất phức tạp, chính quyền xã Pà Vầy Sủ xác định việc chủ động phòng ngừa là yêu cầu cấp bách. Các phương án sơ tán dân cư, trực gác tại điểm nguy cơ cao, rà soát khu vực sạt lở đều đã được kích hoạt. Những biển cảnh báo nguy hiểm được dựng lên dọc các sườn núi có dấu hiệu nứt gãy. Mùa mưa đang đến gần, cuộc chạy đua đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm cũng đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.
Gấp rút thi công các khu tái định cư
Tại công trường Dự án ổn định dân cư khẩn cấp do thiên tai thôn Cốc Pú - Nàn Ma, không khí thi công diễn ra khẩn trương dưới nắng hè gay gắt. Trên diện tích giải phóng mặt bằng hơn 8 ha, từng tốp công nhân đang hối hả thi công hệ thống kè, cống thoát nước, san gạt nền và gia cố taluy. Dự án có tổng vốn đầu tư 528 tỷ đồng, triển khai từ tháng 6-2025, bố trí tái định cư cho 109 hộ dân có nguy cơ sạt lở cao. Mỗi hộ được bố trí từ 350 - 400 m2 đất ở cùng hệ thống hạ tầng thiết yếu như điện, nước, đường giao thông. Ngoài ra, dự án còn đầu tư 2 nhà văn hóa, sân vui chơi, điểm trường mầm non và tuyến đường bê tông dài 7 km nối sang xã Tả Củ Tỷ (Lào Cai).
Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành vào cuối năm 2026 nhưng chủ đầu tư đang yêu cầu các nhà thầu tập trung tối đa nhân lực, thiết bị để rút ngắn tiến độ. Đến nay, dự án đã đạt khoảng 45% khối lượng. Ông Phạm Hồng Thủy, Chỉ huy trưởng công trường, Công ty Cổ phần Công nghệ Anh Minh-HG cho biết: “Đơn vị đang huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công liên tục đẩy nhanh tiến độ dự án. Anh em trên công trường đang làm việc với tinh thần khẩn trương nhất vì ai cũng hiểu mùa mưa đang tới rất gần. Chúng tôi đặt mục tiêu đến tháng 8 năm nay sẽ cơ bản hoàn thiện mặt bằng, bàn giao cho địa phương tổ chức bốc thăm vị trí đất ở cho các hộ dân”.
Cách đó không xa, khu tái định cư thôn Tính Tẳng - Bản Ngò cũng đang từng ngày thay đổi diện mạo. Dự án có tổng mức đầu tư 274 tỷ đồng, quy mô hơn 7,5 ha, bố trí chỗ ở cho 54 hộ dân vùng nguy hiểm. Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án gặp nhiều khó khăn do địa hình phức tạp và tình trạng sạt lở diễn biến bất thường. Nhiều đoạn trên tuyến đường vào khu Bản Ngò cũ liên tục bị đất đá vùi lấp. Tại khu vực công trường, khối lượng đất đá sạt trượt từ taluy dương xuống lớn hơn nhiều so với dự kiến ban đầu, khiến đơn vị thi công thường xuyên khắc phục, xử lý hiện trường, làm ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ thực hiện dự án.
Thực tế cho thấy, các khu tái định đều được quy hoạch đồng bộ từ san nền, giao thông đến điện, nước sinh hoạt, tạo điều kiện để người dân sớm ổn định cuộc sống sau khi di dời. Đồng chí Dương Việt Hùng, Chủ tịch UBND xã Pà Vầy Sủ chia sẻ: “Các điểm bố trí dân cư đều được lựa chọn trên cơ sở bảo đảm an toàn, đồng thời thuận lợi cho sản xuất và phát triển sinh kế lâu dài. Mục tiêu của xã không chỉ là đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm, mà còn tái thiết lại theo hướng an toàn, ổn định tiến tới hình thành các khu dân cư kiểu mẫu”.
Thời gian tới, xã Pà Vầy Sủ tiếp tục rà soát, bổ sung các hộ dân nằm trong vùng nguy cơ sạt lở nhằm bảo đảm không bỏ sót những trường hợp đủ điều kiện bố trí tái định cư theo quy định. Đồng thời, địa phương đề xuất tỉnh xem xét điều chỉnh, cập nhật quy mô các dự án tái định cư phù hợp với số hộ phát sinh thực tế, mở rộng quỹ đất ở để đáp ứng nhu cầu di dời dân cư. Giữa những sườn núi còn nhiều bất ổn, phương án di dời người dân đến nơi ở an toàn vẫn đang được khẩn trương triển khai từng ngày.
Bài, ảnh: Hoàng Hà
Ý kiến bạn đọc