Đảm bảo quyền lợi của người dân

Thực hiện sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố theo chủ trương chung nhằm tinh gọn bộ máy ở cơ sở, nhiều địa phương của tỉnh Tuyên Quang đã linh hoạt khi không áp dụng máy móc các tiêu chí mà xem xét kỹ điều kiện thực tế của từng địa bàn. Cách làm này vừa bảo đảm thực hiện đúng quy định, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và quyền lợi của người dân.

Đảm bảo tính hợp lý trong quản lý

Thay vì chỉ căn cứ vào ranh giới hành chính hiện có, các địa phương đã khảo sát kỹ điều kiện địa lý, giao thông, sinh hoạt cộng đồng để lựa chọn phương án sắp xếp phù hợp nhất. Thôn Tát Kẻ, xã Yên Hoa hiện có 34 hộ dân với khoảng 130 nhân khẩu. Theo các tiêu chí về quy mô dân số và số hộ gia đình, Tát Kẻ thuộc diện phải sáp nhập với thôn Khâu Tinh để bảo đảm quy định về quy mô thôn sau sắp xếp. Tuy nhiên, qua rà soát thực tế, chính quyền địa phương nhận thấy việc sáp nhập trong trường hợp này sẽ phát sinh nhiều khó khăn.

Từ trung tâm thôn Tát Kẻ đến trung tâm thôn Khâu Tinh có khoảng cách lên tới 12 km. Địa hình chủ yếu là đồi núi, giao thông đi lại còn nhiều trở ngại, đặc biệt vào mùa mưa. Nếu thực hiện sáp nhập, công tác quản lý địa bàn sẽ gặp khó khăn, việc triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến người dân không bảo đảm kịp thời. Bên cạnh đó, người dân cũng sẽ gặp rất nhiều bất tiện khi tham gia các cuộc họp thôn, thực hiện các thủ tục hành chính hoặc các hoạt động cộng đồng.

Chi bộ thôn Cào, xã Hùng An họp lấy ý kiến về sáp nhập thôn.

Xuất phát từ thực tiễn đó, cấp ủy, chính quyền xã Yên Hoa đã đề xuất giữ nguyên thôn Tát Kẻ, áp dụng cơ chế đặc thù trong sắp xếp thôn theo Nghị định 185/2026 NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ. Việc đề xuất không chỉ dựa trên yếu tố khoảng cách địa lý mà còn xem xét toàn diện các điều kiện về dân cư, hạ tầng giao thông, đặc điểm sản xuất và phong tục tập quán của người dân địa phương.

Đồng chí Vi Văn Chung, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Yên Hoa cho rằng: Địa phương đã rà soát kỹ từng khu vực, đánh giá đầy đủ các yếu tố về khoảng cách địa lý, điều kiện giao thông, đặc điểm dân cư và mối quan hệ cộng đồng khi xây dựng phương án sáp nhập hay theo phương án thôn đặc thù trước khi trình tỉnh phê duyệt.

Đảm bảo gắn kết trong cộng đồng dân cư

Bên cạnh công tác tuyên truyền, nhiều địa phương của tỉnh đã có những cách làm linh hoạt nhằm bảo đảm việc sáp nhập thôn diễn ra thuận lợi, hạn chế tối đa những phát sinh sau khi sắp xếp. Một trong những vấn đề được người dân đặc biệt quan tâm là việc lựa chọn tên gọi thôn mới, nhiều nơi đã tổ chức lấy ý kiến rộng rãi trong cộng đồng, ưu tiên những tên gọi mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa hoặc phản ánh đặc trưng địa phương. Cách làm này vừa bảo đảm tính kế thừa truyền thống, vừa tạo sự gắn kết giữa các cộng đồng dân cư sau sáp nhập.

Đồng chí Đinh Trọng Bảo, Bí thư Chi bộ thôn Cào, xã Hùng An cho biết: Thôn Cào sẽ sáp nhập với thôn Kiều và lấy tên thôn mới là thôn Cào, quy mô dân số 245 hộ với 1.081 nhân khẩu, ở thôn Cào với đặc thù riêng có đồng bào Mông, Dao, Nùng cùng sinh sống và có người dân theo tôn giáo.

Vì vậy, Chi bộ xác định điều quan trọng nhất sau sáp nhập thôn là xây dựng tinh thần đoàn kết, tôn trọng sự khác biệt về bản sắc văn hóa, tín ngưỡng, không để xảy ra tâm lý phân biệt, kỳ thị giữa các dân tộc hay giữa người theo tôn giáo và không theo tôn giáo. Chi bộ thôn đã đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nhận thức rõ mọi công dân đều bình đẳng, cùng chung mục tiêu xây dựng quê hương phát triển. Các cuộc họp dân đều bảo đảm sự tham gia, lắng nghe ý kiến của mọi thành phần trong cộng đồng. Những người có uy tín, trưởng dòng họ, chức sắc, chức việc tôn giáo được phát huy vai trò cầu nối, vận động Nhân dân tạo sự đồng thuận cao nhất.

Đối với việc bố trí cán bộ thôn, các địa phương thực hiện công khai, dân chủ, bảo đảm lựa chọn những người có uy tín, năng lực, trách nhiệm. Nơi nào có số lượng cán bộ dôi dư sau sáp nhập đều tiến hành rà soát kỹ lưỡng, vận động cán bộ phát huy tinh thần gương mẫu, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.

Đồng chí Trần Minh Hữu, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Bắc Quang cho biết: Thực hiện việc sáp nhập thôn, xã Bắc Quang đã chủ động rà soát, bố trí cán bộ thôn, xây dựng lộ trình chuyển tiếp phù hợp, các công việc liên quan đến hồ sơ hành chính, sổ sách, dữ liệu dân cư được rà soát, cập nhật trước khi chính thức vận hành thôn mới. Điều này giúp tránh xáo trộn trong quản lý dân cư và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân được thuận lợi.

Từ những cách làm linh hoạt, quá trình sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh kỳ vọng sẽ đạt được mục tiêu đề ra, góp phần xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương trong giai đoạn mới.

Bài, ảnh: HOÀNG NGỌC