Đưa máy tính về thôn

Với đặc thù là tỉnh miền núi, địa bàn chia cắt, việc đẩy nhanh, đẩy mạnh chuyển đổi số đến từng thôn, bản đang được chính quyền cấp xã ở Tuyên Quang linh hoạt các nguồn lực để thực hiện. Số hóa đến từng thôn bản, để thôn bản cùng chuyển động là cách mà Tuyên Quang rút ngắn khoảng cách số giữa miền núi với miền xuôi, giữa trung tâm với vùng sâu, vùng xa.

Thu hẹp khoảng cách số

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được triển khai mạnh mẽ từ Trung ương đến địa phương, việc đưa máy tính về các thôn, bản ở các xã vùng cao không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước đi căn cơ nhằm thu hẹp “khoảng cách số”. Từ chỗ phải lên xã để tra cứu thông tin, xử lý văn bản, nay Bí thư chi bộ, Trưởng thôn và người dân có thể tiếp cận công nghệ ngay tại thôn bản.

Lũng Cú là một trong những xã triển khai việc trang bị máy tính cho các thôn bản sớm nhất. Từ năm 2024, Lũng Cú đã trang bị máy tính về  9 thôn bản từ nguồn kinh phí xã hội hóa. Sau sáp nhập, Lũng Cú còn hơn 30 thôn bản chưa được trang bị máy tính. Đảng ủy, UBND xã sẽ tiếp tục kêu gọi các nguồn xã hội hóa để tiếp tục trang cấp trang thiết bị cho tất cả các thôn.

Xã Hòa An tập huấn kỹ năng sử dụng máy tính cho các Bí thư chi bộ, Trưởng thôn.

Theo đồng chí Dương Ngọc Đức, Bí thư Đảng ủy xã Lũng Cú: Những năm gần đây, xã Lũng Cú phát triển mạnh về du lịch, dịch vụ, việc tạo điều kiện cho người dân được thụ hưởng những tiện ích của công nghệ thông tin, từng bước trở thành công dân số được cấp ủy, chính quyền xã xác định là nhiệm vụ quan trọng, có tính cấp thiết. Việc trang bị máy tính cho các thôn ở Lũng Cú, ngoài việc “số hóa” các văn bản, chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Nhà nước, còn góp phần thúc đẩy kinh tế du lịch, một trong những lĩnh vực được chính quyền xã xác định là mũi nhọn của địa phương.

Bí thư Đảng ủy xã Lũng Cú Dương Ngọc Đức cho biết: Thời điểm này, Lũng Cú đồng thời triển khai cài đặt, sử dụng “Sổ tay điện tử” cho tất cả các chi bộ, các đảng viên. Đây được Đảng ủy, UBND xã xác định là nhiệm vụ trọng tâm, chuyển đổi số thực chất đến từng người dân trong giai đoạn mới. Xã cũng đang tập trung kiện toàn lại đội ngũ cán bộ thôn bản, trong đó, ưu tiên lựa chọn người trẻ, có trình độ Đại học, Cao đẳng đảm nhiệm các vị trí Bí thư chi bộ, Trưởng thôn để  bắt kịp xu thế chuyển đổi số hiện nay.

Để chủ trương chạm đời sống

Đầu năm 2026, xã Tát Ngà đã trang bị máy tính cho 13/22 chi bộ thôn bản. Đồng chí Hồng Mí Sính, Bí thư Đảng ủy xã cho biết: Việc trang bị máy tính cho các thôn bản là việc làm mà ngay khi bắt đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng ủy xã đã tính đến. Vì trên thực tế, Tát Ngà là xã vùng cao, địa bàn rộng, sau sáp nhập có 22 thôn, dân số hơn 7.740 người. Ở đây, “khoảng cách số” không chỉ là chuyện đường truyền, mà còn là khoảng cách về thói quen, kỹ năng và thiết bị. Nếu không có công cụ, chuyển đổi số dễ trở thành khẩu hiệu; nếu thiết bị chỉ đặt ở xã, người dân lại phải “lên trung tâm” để giải quyết công việc, vừa mất thời gian vừa tốn kém. Bởi vậy, đưa máy tính về thôn được xem như một bước đi mang tính “cầu nối” - nơi chủ trương chạm vào đời sống.

Cùng với tập huấn, hướng dẫn đội ngũ Bí thư chi bộ, Trưởng thôn sử dụng máy tính, soạn thảo văn bản, xã cũng cài đặt phần mềm điều hành tác nghiệp trên các máy tính, để ngay khi có văn bản từ tỉnh, từ xã, cấp thôn bản cũng nhận được  ngay. Tránh tình trạng văn bản bị “treo”, không đi vào thực tiễn cuộc sống.

Xã Tát Ngà bàn giao máy tính cho đại diện các thôn.

Cái khó hiện nay ở Tát Ngà là một số thôn bản vẫn nằm trong vùng lõm sóng. Xã đã kiến nghị tỉnh khẩn trương “xóa” các vùng lõm sóng. Ngay khi hoàn thành, xã tiếp tục bổ sung thiết bị, từng bước phủ máy tính đến 22/22 thôn, bản trên địa bàn. 

Từ nguồn xã hội hóa, xã Hòa An cũng đã trang bị máy tính, máy in cho 30/30 thôn. Chủ tịch UBND xã Đỗ Văn Hiếu cho biết: Chuyển đổi số phải bắt đầu ngay từ thôn bản mới có thể đi đến từng người dân được, nên việc hỗ trợ máy tính cho thôn bản được xã xác định là bước đi đầu tiên trong việc “số hóa” người dân. Ngay sau khi trang cấp trang thiết bị, Hòa An mở 1 lớp tập huấn sử dụng máy tính cho các Bí thư chi bộ, Trưởng thôn theo hình thức “cầm tay chỉ việc”.

Thông qua đó trang bị kiến thức, kỹ năng sử dụng máy tính, điện thoại thông minh, các phần mềm văn phòng, dịch vụ công trực tuyến và các ứng dụng chuyển đổi số góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, giảm thời gian xử lý công việc, nâng cao chất lượng báo cáo, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Không chỉ phục vụ công tác Đảng, máy tính tại thôn còn trở thành công cụ hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin, học hỏi kinh nghiệm sản xuất, phát triển kinh tế. Nhiều hộ dân đã được hướng dẫn tra cứu thông tin thị trường, mô hình sản xuất hiệu quả, từng bước ứng dụng công nghệ vào đời sống.

Chi bộ Nà Lừa có 25 đảng viên. Trước đây, khi chưa được trang bị máy tính, các văn bản của Đảng ủy đều phải chuyển bằng văn bản giấy, đồng chí Bí thư chi bộ tóm tắt nội dung văn bản và triển khai đến đảng viên trong các kỳ sinh hoạt chi bộ. Nhưng từ khi được trang bị máy tính, chi bộ thôn lập nhóm Zalo, các văn bản được chuyển qua nhóm zalo cho đảng viên nghiên cứu trước.

Đồng chí Nguyễn Đình Tư, Bí thư chi bộ thôn Nà Lừa cho biết: Từ khi được trang bị máy tính, chi bộ đã lập nhóm Zalo, các văn bản được chuyển trực tiếp qua nhóm để đảng viên nghiên cứu trước. Có máy tính, việc tiếp nhận, lưu trữ và chia sẻ văn bản thuận lợi hơn nhiều. Đảng viên có thời gian nghiên cứu kỹ nội dung trước khi sinh hoạt chi bộ, nên chất lượng thảo luận, đóng góp ý kiến cũng nâng lên.

Việc đưa máy tính về thôn bản không đơn thuần là trang bị thêm thiết bị, mà quan trọng hơn là đưa chuyển đổi số đến gần người dân, biến chủ trương thành hành động cụ thể, hữu ích trong đời sống hằng ngày. Khi Bí thư chi bộ, Trưởng thôn có công cụ để làm việc, người dân được hỗ trợ tiếp cận dịch vụ công, tra cứu thông tin, học hỏi mô hình phát triển kinh tế, thì chuyển đổi số không còn là khái niệm xa vời. Đây chính là những “cầu nối số”, góp phần rút ngắn khoảng cách phát triển, xây dựng nông thôn mới bền vững ở vùng cao.

  Bài, ảnh: Trần Liên