Tiếng việt | English

Nhiệm vụ bảo tồn đa dạng sinh học

- Tuyên Quang được biết đến là tỉnh có hệ sinh thái rừng vô cùng phong phú và đa dạng, với 233.000 ha rừng tự nhiên, trong đó hệ sinh thái rừng nguyên sinh hoặc thứ sinh lâu năm có diện tích trên 31.000 ha, tập trung chủ yếu tại các huyện phía Bắc của tỉnh như Lâm Bình, Na Hang, Chiêm Hóa với khoảng trên 1.200 loài thực vật, có nhiều loài được ghi trong Sách đỏ Việt Nam. Đây là kho tàng lớn về nguồn gen quý, hiếm khi có nhiều loài đã vào danh sách nguy cấp, có nguy cơ tuyệt chủng. Chính vì vậy, nhiệm vụ bảo vệ tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học được tỉnh đặc biệt coi trọng.

Đa dạng sinh học là sự phong phú về nguồn gen, về giống, loài sinh vật và hệ sinh thái trong tự nhiên. Nếu chúng ta biết quản lý, giám sát để sử dụng một cách bền vững thì đây chính là cơ sở bảo đảm cho sự phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, du lịch bền vững; là nền tảng của y dược truyền thống phương Đông; là ngân hàng gen vô cùng quý giá tạo giống vật nuôi, cây trồng, phục vụ cho quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.


Cán bộ Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Tân Trào phối hợp với người dân xã Tân Trào (Sơn Dương) tuần tra bảo vệ rừng. Ảnh: Cao Huy

Để thực hiện Luật Đa dạng sinh học và Nghị định 65/NĐ-CP của Chính phủ, đồng thời thực hiện tốt quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, việc lập quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học là rất cần thiết. Quy hoạch là cơ sở khoa học quan trọng cho việc bảo tồn và phát triển bền vững đa dạng sinh học, góp phần định hướng, xây dựng chính sách phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học chính là công cụ thiết yếu để quản lý hiệu quả từng khu bảo tồn cũng như toàn bộ hệ thống các khu bảo tồn thiên nhiên trên địa bàn tỉnh. 

Hệ sinh thái tự nhiên của tỉnh Tuyên Quang vô cùng phong phú và đa dạng, tập trung chủ yếu ở hai Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang và Cham Chu. Qua điều tra đã xác định trên 1.100 loài thực vật, 88 loài thú, 294 loài chim, trên 100 loài cá, trong đó có nhiều loài động thực vật đặc hữu, nguy cấp, quý hiếm có tên trong Sách đỏ Việt Nam và Sách đỏ thế giới như: Lan kim tuyến, thông pà cò, hoàng đàn, voọc mũi hếch, voọc đen má trắng, gấu chó, gấu ngựa, gà tiền mặt vàng, khướu ngực đốm, cá dầm xanh, anh vũ... 


Cán bộ kiểm lâm huyện Chiêm Hóa tuyên truyền bảo vệ rừng cho người dân xã Phúc Sơn. Ảnh: Cao Lâm

Xác định tầm quan trọng của tài nguyên rừng và đa dạng sinh học, tỉnh Tuyên Quang đã ban hành các chính sách, quy hoạch bảo vệ thiên nhiên; chủ động thực hiện các dự án, đề tài nghiên cứu khoa học, tiếp nhận các dự án của các tổ chức bảo vệ thiên nhiên, như:  Quy hoạch bảo vệ môi trường; quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tỉnh giai đoạn 2013 - 2020, định hướng 2030. Quy hoạch bảo tồn và phát triển các khu rừng đặc dụng trên địa bàn tỉnh... Dự án trồng rừng theo Chương trình 327, Chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng với mục tiêu phủ xanh đất trống, đồi núi trọc; Dự án bảo tồn voọc mũi hếch với mục đích bảo vệ và phục hồi rừng và quần thể của các loài thú, đặc biệt là quần thể voọc mũi hếch ở Na Hang. 

Ngay sau khi những chính sách lớn được hoạch định, Tuyên Quang tập trung vào các giải pháp như xây dựng các khu bảo tồn đa dạng sinh học; xây dựng vành đai khu đô thị, làng bản; kiểm soát chặt chẽ những cây con biến đổi gen; lập danh sách và phân nhóm để quản lý theo mức độ quý hiếm, bị đe dọa tuyệt chủng; tổ chức các hoạt động du lịch thân thiện với môi trường; tăng cường trồng rừng… Nhờ làm tốt nhiệm vụ này, các khu bảo tồn thiên nhiên đã đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Nhiều khu du lịch ở Sơn Dương, Lâm Bình, Na Hang, Hàm Yên đã khai thác tốt tiềm năng từ các khu bảo tồn, trở thành “địa chỉ xanh” trong thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Nhiều nguồn gen quý như trà hoa vàng, cây lá đỏ... cũng được ngành chức năng bảo tồn, vừa để phục vụ phát triển du lịch, vừa phục vụ phát triển dược liệu sau này.

Tuy nhiên, hệ sinh thái rừng có thể bị tổn thương bất kỳ lúc nào do chịu áp lực từ nhiều phía. Nguyên nhân chủ yếu là do tác động của con người dẫn đến nguy cơ suy giảm số lượng và chất lượng tài nguyên đa dạng sinh học. Số lượng các loài động thực vật quý hiếm đã ít, nếu bị suy giảm hơn nữa sẽ gây khó khăn cho công tác bảo tồn, thậm chí nhiều loài có nguy cơ tuyệt chủng. Về lâu dài, để hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là các khu vực nguy cấp được bền vững, ngoài sự nỗ lực của chính quyền địa phương và ngành chức năng, rất cần sự vào cuộc của cả cộng đồng. Đây được xem là điều kiện cần và đủ để việc nâng cao quản lý nguồn tài nguyên đa dạng sinh học được phát triển tốt nhất!

  Nguyễn Sơn Lâm
(Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Tuyên Quang)

Tin cùng chuyên mục