Chìa khóa nâng cao năng suất và chất lượng Lạc Minh Quang

Việc triển khai mô hình sản xuất lạc theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Minh Quang đang mở ra hướng đi mới cho người dân trong nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Mô hình đã giúp thay đổi tập quán canh tác truyền thống và từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa an toàn, tạo nền tảng xây dựng thương hiệu “Lạc Minh Quang” theo hướng bền vững.

Mô hình trồng lạc trên địa bàn xã Minh Quang đạt năng suất, chất lượng cao.

Quy trình khoa học, sản xuất bền vững

Theo Thạc sĩ nông nghiệp Trần Thị Thu Trang, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đất và Phân bón vùng Trung du, Chủ nhiệm dự án, việc triển khai mô hình lạc VietGAP nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hướng tới thay đổi tư duy canh tác của người nông dân theo hướng khoa học, bền vững. Bà nhấn mạnh: “Khi người dân tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, từ khâu làm đất, bón phân đến quản lý dịch hại tổng hợp, hiệu quả mang lại rất rõ rệt: Đất đai được cải thiện, cây lạc sinh trưởng đồng đều, năng suất tăng, sản phẩm đáp ứng tốt yêu cầu thị trường. Đây là bước quan trọng trong việc hình thành vùng sản xuất hàng hóa chất lượng cao, gắn với truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu lạc Minh Quang”.

Tham gia mô hình 5 ha VietGAP, 50 hộ nông dân được tập huấn kỹ lưỡng từ khâu chọn giống, làm đất, bón phân đến thu hoạch, bảo quản. Giống lạc L14 – loại có khả năng thích nghi cao, hạt đều, hàm lượng dầu và protein lớn – được lựa chọn làm giống chủ lực.

Các hộ được hỗ trợ giống, phân bón, hướng dẫn kỹ thuật canh tác theo quy trình của Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm kết hợp với tiêu chuẩn TCVN 11892-1:2017 VietGAP – Trồng trọt an toàn.

Bà Nguyễn Thị Nghinh, một trong những hộ tham gia mô hình, chia sẻ: “Trước đây, chúng tôi trồng lạc theo kinh nghiệm nên năng suất thấp, cây dễ bị nhiễm sâu bệnh. Nay áp dụng theo quy trình VietGAP và được cán bộ dự án hướng dẫn cụ thể từng khâu: Từ làm đất, chăm sóc, bón phân cân đối (kết hợp giữa phân khoáng và phân hữu cơ) đến phòng trừ sâu bệnh sinh học. Nhờ đó, đất tơi xốp hơn, cây lạc phát triển đồng đều và năng suất tăng rõ rệt.”

Kết quả mô hình cho thấy, năng suất lạc vụ xuân năm 2025 đạt 39,6 tấn lạc tươi/5 ha, tăng 19-22% so với sản xuất của người dân; tỷ lệ hạt đạt tiêu chuẩn thương phẩm cao hơn; chi phí thuốc bảo vệ thực vật giảm, lợi nhuận tăng khoảng 1,2 lần. Mô hình đem lại hiệu quả về kinh tế và góp phần thay đổi nhận thức của người dân về sản xuất an toàn, bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Người dân được tập huấn kỹ thuật trước khi triển khai trồng lạc.

Nâng chất lượng

Điều đặc biệt của mô hình sản xuất lạc theo tiêu chuẩn VietGAP là việc kết hợp giữa kỹ thuật sản xuất và truy xuất nguồn gốc. Mỗi lô lạc đều được ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát từ khâu gieo trồng đến thu hoạch. Lạc sau khi thu hoạch được lấy mẫu để phân tích chất lượng theo các chỉ tiêu: Lipit, Protein, đường tổng, Cacbonhydrat, hàm lượng chất khô… nhằm đảm bảo đạt tiêu chuẩn đăng ký nhãn hiệu chứng nhận.

Nhờ quy trình khép kín, chất lượng đồng đều, sản phẩm lạc Minh Quang dễ dàng đáp ứng yêu cầu của các chuỗi siêu thị, cửa hàng nông sản sạch. Các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đã bắt đầu quan tâm, tìm hiểu để hợp tác bao tiêu sản phẩm.

Theo đại diện UBND xã Minh Quang, việc áp dụng sản xuất lạc theo tiêu chuẩn VietGAP không chỉ tạo ra sản phẩm chất lượng cao mà còn giúp hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, chuẩn bị cơ sở cho việc mở rộng diện tích, xây dựng thương hiệu “Lạc Minh Quang” được bảo hộ quốc gia.

Thành công của mô hình không chỉ được đo bằng năng suất hay thu nhập, mà còn ở sự thay đổi trong tư duy sản xuất. Người nông dân Minh Quang giờ đây đã quen với việc “làm đúng quy trình”, ghi chép đầy đủ nhật ký, chọn phân bón hữu cơ thay vì hóa học. Từ sản xuất nhỏ lẻ, bà con đã bước đầu hình thành chuỗi giá trị: Trồng - sơ chế - tiêu thụ, có liên kết với doanh nghiệp.

Ông Ma Phúc Giải, hộ dân tham gia mô hình, phấn khởi nói: “Trồng lạc theo tiêu chuẩn VietGAP tuy ban đầu vất vả hơn, nhưng khi thấy năng suất tăng, đất đai màu mỡ, sức khỏe người làm ruộng không bị ảnh hưởng bởi thuốc hóa học, ai cũng yên tâm gắn bó”.

Dự kiến, mô hình 5 ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP sẽ được nhân rộng lên trong các năm tới, hướng đến hình thành vùng sản xuất lạc hàng hóa chất lượng cao, cung cấp nguyên liệu ổn định cho thị trường trong tỉnh và khu vực miền Bắc.

Những luống lạc xanh mướt ở Minh Quang hôm nay là minh chứng sống động cho hiệu quả của việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP chính là “chìa khóa vàng” giúp người nông dân nâng cao năng suất, chất lượng, đồng thời mở cánh cửa tới các thị trường lớn.

Đây cũng là nền tảng vững chắc để xã Minh Quang tiếp tục triển khai dự án đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Lạc Minh Quang”, khẳng định vị thế sản phẩm nông nghiệp sạch, an toàn, chất lượng cao của Tuyên Quang trên bản đồ nông sản Việt Nam.

Hải Hương