Hiệu quả trồng măng Lục Trúc ở Phù Lưu

Từ vùng đất từng nổi tiếng với cây cam sành, nhiều hộ dân xã Phù Lưu đang mạnh dạn chuyển đổi sang những loại cây trồng mới để thích ứng với thực tế đất đai thoái hóa, dịch bệnh gia tăng. Trong đó, mô hình trồng tre Lục Trúc lấy măng của Tổ hợp tác măng tre Lục Trúc xã Phù Lưu bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt, mở ra hướng đi mới trong phát triển nông nghiệp bền vững ở địa phương.

Ông Ma Hoa Tàm (đội mũ) đang phổ biến kinh nghiệm trồng tre Lục Trúc lấy măng của gia đình.

Phù Lưu cái tên mang trong mình sự trù phú ở một vùng quê. Nơi đây chính là vựa cam sành của tỉnh Tuyên Quang. Tuy nhiên mấy năm gần đây diện tích cam sành bị thu hẹp do đất đai bị thoái hóa quá mức, dịch bệnh vàng lá trên cây có múi gia tăng. Nhiều hộ dân trong xã Phù Lưu đã phải mạnh dạn chặt bỏ cây cam ở những vùng đất trồng không hiệu quả, chuyển sang trồng cây chanh. Một số hộ dân lại chuyển sang trồng cây lấy gỗ, đa dạng hóa cây trồng.

Năm 2016 ông Ma Hoa Tàm, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Phù Lưu nghỉ hưu. Vốn là người trồng cam nhiều ở thôn Mường, cộng với kinh nghiệm công tác quản lý, được tham quan, học hỏi nhiều mô hình kinh tế trong và ngoài tỉnh nên ông đau đáu trồng cây gì bù lại diện tích cam đang dần bị thu hẹp. Năm 2022 ông quyết định về tỉnh Bắc Ninh tham quan mô hình trồng cây tre Lục Trúc lấy măng cho giá trị kinh tế cao. Qua khảo cứu ông Tàm quyết định mua 300 gốc tre giống Lục Trúc, giá thời điểm đó 120 nghìn/gốc về trồng trên vườn nhà. Ông trở thành người đầu tiên ở thôn Mường, xã Phù Lưu trồng cây tre Lục Trúc, có xuất xứ từ Đài Loan.

Sau khi về nhà ông Tàm trồng đúng theo hướng dẫn trên đất vườn đồi của gia đình. Theo ông Tàm, cây tre không kén đất, khá phù hợp với thổ nhưỡng của Phù Lưu. Tre Lục Trúc phát triển tốt nhất trên đất tơi xốp, thoát nước, mật độ trồng chuẩn từ 600 đến 900 cây/ha. Tại miền Bắc thời điểm trồng tốt nhất là vào mùa xuân (tháng 2 - 4) hoặc mùa thu (tháng 7 - 8).

Thời điểm thu hoạch, khi măng nhú khỏi mặt đất khoảng 10 - 15 cm là có thể khai thác. Sau mỗi vụ cần cắt tỉa bỏ các cành khô, thân tre già và các cây bị sâu bệnh. Chỉ giữ lại 4 - 5 cây mẹ khỏe mạnh trong một khóm để tập trung dinh dưỡng nuôi măng. Từ 300 khóm tre Lục Trúc, đến giờ ông Tàm đã nhân ra gần 1 ha với khoảng 600 khóm. Nếu 1 ha tre Lục Trúc chăm sóc tốt sẽ cho thu hoạch 14-15 tấn. Hiện nay giá 1 tấn là 30 triệu, cung không đủ cầu cho thị trường. Như vậy 1 ha tre Lục Trúc cho thu trên 400 triệu/năm, trở thành cây trồng cho kinh tế cao.

Măng Lục Trúc đang vào vụ thu hoạch ở thôn Mường, xã Phù Lưu.

Măng Lục Trúc được đánh giá là vua của các loại tre, măng chế biến món nộm, luộc, xào, hầm xương ăn đều ngon, có thể ăn sống được, dinh dưỡng cao, giòn, ngọt. Các lái buôn thường đến vườn mua gom đi Hà Nội, Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh, thậm chí ra cả đảo Phú Quốc. Thấy cây tre hợp đồng đất, dễ trồng, cho hiệu quả kinh tế rõ rệt, nhiều hộ dân xã Phù Lưu đến mua giống của ông Ma Hoa Tàm. Sau một thời gian giúp đỡ về giống, kỹ thuật trồng, 8 hộ dân xã Phù Lưu đã trồng được gần 5 ha tre. Các hộ bảo nhau thành lập Tổ hợp tác măng tre Lục Trúc xã Phù Lưu, do ông Tàm làm tổ trưởng. Cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, định hướng phát triển, dùng chung nhãn hiệu, lô gô, chỉ dẫn địa lý, tạo nguồn hàng đủ lớn để các lái thương bao tiêu sản phẩm. Măng thu hoạch đến đâu, bán hết đến đó, người nông dân phấn khởi.

Ngoài bán măng, Tổ hợp tác xã còn bán cây giống với giá 40 - 50 nghìn đồng/cây. Tỉa cây tre già bán làm củi, nguyên liệu giấy, cán chổi, cuốc, xẻng, gần như tận dụng được hết. Ông Lý Văn Hóa, thành viên Tổ hợp tác khẳng định, cây tre Lục Trúc thật sự mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân thôn Mường. Cây hầu như không có sâu bệnh gì, chăm sóc dễ, thu hoạch không quá vất vả. Bên cạnh trồng thành vườn đồi tập trung với diện tích lớn, người dân xã Phù Lưu và các xã lân cận trong vùng thường mua giống một vài cây về trồng sử dụng cho gia đình, đánh giá cao về độ ngon của loại măng này.

Trưởng thôn Mường - Hồ Văn Chiều cho biết, mô hình Tổ hợp tác măng tre Lục Trúc xã Phù Lưu đang là hướng đi mới ở địa phương. Qua tổng kết, đánh giá thì cây tre Lục Trúc có rất nhiều ưu điểm, cái hay là nguồn cung không đủ cầu. Bắt đầu từ sự tự phát, sau đó phát triển thành mô hình Tổ hợp tác, có sự tự nguyện liên kết trong sản xuất. Thôn mong muốn xã có những đánh giá, quy hoạch, khuyến nghị vùng trồng tre Lục Trúc, hỗ trợ người dân để mở rộng sản xuất nhanh, bền vững.

Bài, ảnh: Quang Hòa