Ngăn chặn xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tỉnh Tuyên Quang đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kiểm tra, kiểm soát thị trường. Sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh.

Lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra các cơ sở kinh doanh trên địa bàn tỉnh.

Những kết quả bước đầu

Sau đợt cao điểm triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, công tác đấu tranh, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã đạt những kết quả bước đầu tích cực.

Theo báo cáo sơ kết thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg, đến ngày 30-5-2026, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện 2.036 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; xử lý hành chính 1.616 vụ; xử lý 1.606 tổ chức, cá nhân vi phạm; tổng số tiền xử phạt gần 17,9 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm trên 115,5 tỷ đồng. Đặc biệt, 1.073 website vi phạm đã bị ngăn chặn truy cập, trong đó có hàng trăm trang phim lậu, truyện lậu và các website kinh doanh hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Tại Tuyên Quang, theo thống kê của lực lượng chức năng, trong đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38, toàn tỉnh đã phát hiện và xử lý 39 vụ việc vi phạm, xử phạt hành chính 457 triệu đồng, góp phần lập lại trật tự thị trường và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân kinh doanh.

Trong nền kinh tế thị trường hiện đại, quyền sở hữu trí tuệ được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế, phần mềm máy tính, tác phẩm báo chí, chương trình truyền hình và các sản phẩm sáng tạo. Đây đều là những tài sản có giá trị, góp phần tạo nên năng lực cạnh tranh và vị thế của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và môi trường số, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngày càng tinh vi hơn. Hàng hóa giả mạo nhãn hiệu vẫn len lỏi vào thị trường. Trong khi đó, tình trạng sao chép, sử dụng trái phép tác phẩm báo chí, bản nhạc, chương trình phát sóng, hình ảnh, video, nội dung số… cũng diễn ra dưới nhiều hình thức. Tháng 3 năm 2026, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao phối hợp cùng Công an tỉnh Hưng Yên triệt phá các đường dây vận hành website phát sóng bóng đá trái phép, xâm phạm bản quyền nhiều giải đấu lớn trong và ngoài nước như CakhiaTV, RakhoiTV, XoilacTV… cho thấy mức độ tinh vi của loại tội phạm này. Các đối tượng đã sao chép, phát tán trái phép nội dung có bản quyền, tổ chức hoạt động bài bản, thu lợi lớn từ quảng cáo và lượng truy cập trên không gian mạng. Đây là lời cảnh báo về yêu cầu tăng cường bảo vệ bản quyền đối với các sản phẩm sáng tạo trong thời đại số.

Lực lượng chức năng kiểm tra tại cửa hàng kinh doanh kính mắt trên địa bàn phường Hà Giang 2.

Quyết liệt đấu tranh, xử lý vi phạm

Một trong những vụ việc điển hình được phát hiện trong đợt cao điểm trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang là vụ án “Buôn bán hàng giả” do Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh khởi tố. Kết quả điều tra bước đầu xác định các đối tượng đã buôn bán 469 điện thoại Samsung Galaxy S23 Ultra giả nhãn hiệu “SAMSUNG” đang được bảo hộ tại Việt Nam. Tổng giá trị số hàng giả tương đương hơn 6 tỷ đồng. Hiện vụ án đang tiếp tục được điều tra mở rộng để làm rõ vai trò của các đối tượng liên quan.

Từ vụ việc trên cho thấy, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay không còn diễn ra nhỏ lẻ mà đã có sự liên kết, tổ chức với quy mô lớn, phạm vi hoạt động rộng. Các đối tượng lợi dụng sự phát triển của thương mại điện tử và mạng xã hội để quảng bá, tiêu thụ hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, gây khó khăn cho công tác phát hiện và xử lý.

Bên cạnh đó, lực lượng Quản lý thị trường cũng phát hiện nhiều trường hợp kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu. Tại thời điểm kiểm tra một cửa hàng kinh doanh kính mắt trên địa bàn phường Hà Giang 2, lực lượng chức năng đã phát hiện hơn 100 chiếc kính mắt gắn các nhãn hiệu nổi tiếng Lacoste, Ray-Ban, Gucci, Dior, Boss và Chanel được bày bán công khai cùng nhiều mặt hàng thời trang khác. Nhiều sản phẩm có hình thức và gắn nhãn mác giống hàng chính hãng, khiến người tiêu dùng khó phân biệt bằng mắt thường. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm trên 83 triệu đồng. Cơ sở này bị xử phạt 70 triệu đồng và buộc tiêu hủy toàn bộ số hàng hóa vi phạm theo quy định.

Đồng chí Lê Mạnh Thao, Quyền Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh cho biết, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hiện nay diễn biến ngày càng tinh vi, ngoài xuất hiện ở các mặt hàng tiêu dùng thông thường thì có liên quan đến nhiều thương hiệu có uy tín trên thị trường. Đáng chú ý, hoạt động mua bán hàng giả, hàng giả mạo nhãn hiệu đang có xu hướng dịch chuyển mạnh lên môi trường mạng thông qua các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội. Điều này gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, kiểm tra và xử lý vi phạm. Vì vậy, bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, rất cần sự chủ động của doanh nghiệp trong bảo vệ thương hiệu và sự đồng hành của người tiêu dùng trong việc nhận diện, tố giác các hành vi vi phạm.

Ngoài các doanh nghiệp lớn, nhiều cơ sở sản xuất tại địa phương cũng đặc biệt quan tâm đến việc bảo vệ tài sản trí tuệ. Bà Phạm Thị Hồng, người sáng lập thương hiệu trà đậu đen xanh lòng Chiêm Hóa cho biết, để xây dựng được thương hiệu như hiện nay, đơn vị đã dành nhiều năm nghiên cứu quy trình sản xuất, đầu tư mẫu mã, bao bì và từng bước tạo dựng niềm tin với khách hàng. Vì vậy việc tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ sẽ giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã yên tâm đầu tư sản xuất, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành việc chấp hành quy định của pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan trên địa bàn tỉnh; đồng thời tăng cường tuyên truyền về bảo vệ bản quyền đối với chương trình truyền hình, điện ảnh, âm nhạc, trò chơi điện tử và các sản phẩm sáng tạo trên môi trường mạng.

Theo đồng chí Nguyễn Thanh Tùng, Trưởng phòng Thông tin báo chí, xuất bản, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đoàn đã tiến hành kiểm tra tại một số cơ sở là Chi nhánh Công ty TNHH Lottecinema Việt Nam tại Tuyên Quang, viễn thông Tuyên Quang và chưa phát hiện vi phạm. Tuy nhiên, nguy cơ vi phạm bản quyền trên môi trường số vẫn hiện hữu, đòi hỏi sự vào cuộc thường xuyên của các cơ quan chức năng cũng như ý thức chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân.

Cán bộ Quản lý thị trường được tập huấn kỹ năng nhận diện hàng thật, hàng giả nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Chung tay bảo vệ tài sản trí tuệ

UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp theo tinh thần Công điện số 38. Tỉnh thành lập Tổ công tác liên ngành thực hiện các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; ban hành kế hoạch triển khai trên phạm vi toàn tỉnh; duy trì chế độ báo cáo hằng ngày để kịp thời nắm bắt tình hình và xử lý các vụ việc phát sinh.

Sở Khoa học và Công nghệ với vai trò cơ quan đầu mối đã chủ động phối hợp với các sở, ngành tham mưu triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo Công điện số 38/CĐ-TTg; theo dõi, tổng hợp tình hình và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn.

Đồng chí Nguyễn Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38 đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành đối với công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và môi trường số, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng ngày càng tinh vi, phức tạp hơn. Vì vậy, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không thể chỉ thực hiện theo từng đợt cao điểm mà cần được duy trì thường xuyên, liên tục. Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục tham mưu triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý; đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn, nâng cao nhận thức để các tổ chức, cá nhân chủ động bảo vệ tài sản trí tuệ của mình.

Sở Công Thương đã chỉ đạo Chi cục Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường; tập trung vào các nhóm hàng có nguy cơ cao như mỹ phẩm, thực phẩm, thời trang, phụ kiện, hàng điện tử. Đồng thời đẩy mạnh giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng, phối hợp với các lực lượng chức năng xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Để nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ trong thời gian tới, các sở, ngành chức năng tiếp tục tăng cường phối hợp trong công tác kiểm tra, giám sát thị trường; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của tổ chức, cá nhân về bảo vệ tài sản trí tuệ trong môi trường số.

Bài, ảnh: Hải Hương

Chủ động phát hiện, xử lý vi phạm

Anh Nguyễn Ngọc Chung Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 5, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh

Thực hiện chỉ đạo của Sở Công Thương và Chi cục Quản lý thị trường tỉnh, Đội Quản lý thị trường số 5 đã tăng cường công tác quản lý địa bàn, kiểm tra, kiểm soát thị trường, đấu tranh chống hàng giả và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã kiểm tra, xử lý 30 cơ sở vi phạm liên quan đến lĩnh vực sở hữu trí tuệ; xử phạt vi phạm hành chính 364,5 triệu đồng, buộc tiêu hủy hơn 2.240 sản phẩm vi phạm với tổng trị giá trên 314 triệu đồng.

Các hành vi vi phạm chủ yếu là buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, lợi dụng uy tín của các thương hiệu nổi tiếng để tiêu thụ sản phẩm kém chất lượng, gây ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục tăng cường công tác quản lý địa bàn, đẩy mạnh kiểm tra, kiểm soát thị trường, xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hành vi gian lận thương mại. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân trong việc lựa chọn, sử dụng hàng hóa có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Bảo vệ thương hiệu sản phẩm

Anh Trương Mạnh Linh Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Na Hang, xã Nà Hang

Trong bối cảnh thị trường hiện nay, thương hiệu chính là tài sản quý giá nhất của mỗi HTX, doanh nghiệp. Với doanh nghiệp chúng tôi, mỗi sản phẩm lạp sườn, thịt chua, thịt trâu khô… mang tên gọi riêng và gắn sao OCOP, đó không chỉ là tên gọi hay nhãn hiệu mà còn là uy tín, chất lượng, niềm tin của khách hàng và giá trị của doanh nghiệp. Do đó, nếu quyền sở hữu trí tuệ không được bảo vệ hiệu quả, những thành quả đó có thể bị xâm phạm thông qua các hành vi giả mạo nhãn hiệu, sao chép kiểu dáng, sử dụng trái phép tên thương mại hoặc các sản phẩm vi phạm bản quyền. Vì vậy, việc đăng ký và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ được xem là bước quan trọng ngay từ khi xây dựng thương hiệu. Chỉ khi thương hiệu được bảo vệ, doanh nghiệp mới có thể yên tâm đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Minh bạch để tạo niềm tin

Anh Nguyễn Thế Ưu Tổ 34 thôn Chang, phường Hà Giang 1

Là người tiêu dùng, tôi cho rằng việc minh bạch nguồn gốc hàng hóa là yếu tố vô cùng quan trọng. Khi mua một sản phẩm, chúng tôi không chỉ quan tâm đến giá cả mà còn muốn biết rõ sản phẩm được sản xuất ở đâu, quy trình sản xuất như thế nào và có đảm bảo chất lượng hay không. Sự minh bạch giúp người tiêu dùng yên tâm lựa chọn, tránh mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng, ảnh hưởng đến sức khỏe và quyền lợi của mình. Đồng thời, đây cũng là cách để các doanh nghiệp xây dựng uy tín, tạo niềm tin với khách hàng và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường. Tôi mong rằng các cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát để mọi hàng hóa lưu thông đều có nguồn gốc rõ ràng, minh bạch.