Nâng cao Chỉ số xanh (PGI): Động lực phát triển bền vững

Nói “không” với việc đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần, tỉnh đang nỗ lực tối ưu hóa môi trường đầu tư gắn liền với hệ sinh thái xanh. Đây là chìa khóa then chốt nhằm nâng cao Chỉ số xanh cấp tỉnh (PGI), tạo đà thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.

Dấu ấn từ những dự án xanh

Cụ thể hóa định hướng phát triển bền vững, tỉnh đã và đang ưu tiên thu hút các dự án áp dụng công nghệ hiện đại, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm thiểu tối đa tác động tới môi trường.

Dự án Nhà máy Điện sinh khối Tuyên Quang khởi công cuối năm 2025, tại Cụm công nghiệp Xuân Vân. Nhà máy sở hữu công suất 50 MW cùng trạm biến áp 11/110 kV (63 MVA), sử dụng công nghệ nhiệt điện ngưng hơi truyền thống với lò hơi dạng ghi. Điểm đặc biệt là nguồn nhiên liệu vận hành chính hoàn toàn đến từ các phụ phẩm, phế phẩm nông - lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh và khu vực lân cận.

Hệ thống bể lắng nước xả thải của Nhà máy đường Sơn Dương đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Ông Tomoo Tsuyuhara, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Điện sinh khối Erex Tuyên Quang khẳng định: Dự án đã cơ bản hoàn thành phần giải phóng mặt bằng và đang đi vào thi công. Theo kế hoạch, dự án sẽ vận hành thương mại vào đầu năm 2028, hằng năm cung cấp khoảng 300 GWh điện sạch cho lưới điện quốc gia. Dự án không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính mà còn nâng cao giá trị chuỗi sản xuất lâm nghiệp, tạo thêm việc làm và sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

Cùng với điện sinh khối, Dự án Nhà máy May công nghệ cao Tuyên Quang LGG 3 tại xã Thái Sơn cũng là minh chứng rõ nét cho xu hướng “xanh hóa” ngành công nghiệp chế biến - chế tạo. Đại diện Công ty LGG cho biết, nhà máy áp dụng hệ thống dây chuyền sản xuất tự động hóa tiên tiến, ưu tiên sử dụng nguyên liệu vải sinh học, sợi tái chế thân thiện với môi trường và vận hành hệ thống năng lượng mặt trời áp mái để tiết kiệm điện năng. Bên cạnh đó, toàn bộ quy trình xử lý bụi vải và khí thải nhà xưởng đều được đầu tư bài bản, giúp giảm phát thải carbon, hướng tới đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của những thị trường xuất khẩu khó tính như Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).

Theo báo cáo của ngành chức năng, trong tổng số 829 dự án đã và đang được đầu tư đều đáp ứng đầy đủ các yêu cầu khắt khe về đánh giá tác động môi trường, sử dụng năng lượng tiết kiệm và áp dụng công nghệ thân thiện với hệ sinh thái. Minh chứng từ số liệu của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy Chỉ số PGI cấp tỉnh của Tuyên Quang những năm gần đây tăng trưởng mạnh mẽ, đạt mốc trên 20 điểm.

Trong đó, chỉ số giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đối với doanh nghiệp đạt 5,38 điểm (tăng 1,98 điểm so với năm 2023); chỉ số đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường tối thiểu đạt 5,93 điểm (tăng gần 1,4 điểm); chỉ số vai trò lãnh đạo của chính quyền tỉnh trong thúc đẩy thực hành xanh đạt 3,72 điểm (tăng 0,37 điểm). Đặc biệt, chỉ số chính sách và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường tăng mạnh 3,27 điểm, vươn lên mốc 5,06 điểm.

Với công nghệ hiện đại, Nhà máy Giấy An Hòa đã tối ưu hóa sản xuất, giảm thiểu tác động đến môi trường.

Cải thiện chỉ số PGI bằng hành động cụ thể

Với quan điểm nhất quán: “Phát triển công nghiệp là mục tiêu trọng tâm, nhưng quyết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng bằng mọi giá”, tỉnh đang chuyển hóa mạnh mẽ cam kết chính trị thành những hành động cụ thể.

Đánh giá về chiến lược này, ông Nguyễn Hữu Thập, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh nhấn mạnh: Chỉ số PGI chính là thước đo phản ánh mức độ thân thiện với môi trường của môi trường đầu tư, kinh doanh. Trong bối cảnh Tuyên Quang đang đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, PGI không chỉ mang lại cơ hội lớn để khẳng định thương hiệu và uy tín của địa phương trong mắt các nhà đầu tư, mà còn là “bài kiểm tra” khắt khe đối với năng lực quản trị, điều hành của bộ máy chính quyền tỉnh.

Xác định nâng cao PGI là nhiệm vụ trọng tâm của cả hệ thống chính trị, tỉnh đã và đang tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực. Trong đó, tập trung đơn giản hóa thủ tục hành chính; đẩy nhanh tiến độ thẩm định đánh giá tác động môi trường (ĐTM), tạo điều kiện tối đa cho các dự án xanh sớm đi vào vận hành.

Tỉnh cũng siết chặt công tác kiểm soát đầu tư, kiên quyết không tiếp nhận các dự án có nguy cơ ô nhiễm, công nghệ lạc hậu hay tiêu tốn tài nguyên, dù có thể mang lại nguồn thu ngân sách ngắn hạn. Cụ thể, từ đầu năm đến nay, UBND tỉnh đã chủ động rà soát và thông báo dừng triển khai 5 dự án chưa phù hợp với các tiêu chuẩn định hướng của địa phương. Song song với đó, tỉnh đã đẩy mạnh các chính sách đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sạch và áp dụng công nghệ giảm phát thải, giúp các nhà đầu tư chủ động đáp ứng tiêu chuẩn ESG cũng như các chứng chỉ carbon toàn cầu.

Nâng cao Chỉ số xanh PGI không phải là chiến dịch ngắn hạn, mà là chiến lược sinh tồn và phát triển lâu dài của tỉnh ta. Việc kiên định với mô hình tăng trưởng xanh không chỉ giúp địa phương bảo vệ “lá phổi xanh” cho thế hệ mai sau, mà còn tạo nên lợi thế cạnh tranh khác biệt đưa Tuyên Quang thành điểm đến an toàn, bền vững và đầy sức hút đối với các dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Bài, ảnh: Đoàn Thư