Tháo gỡ điểm nghẽn, giữ vững "mạch" giao thương biên giới

Bảy tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất, nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu khởi sắc khi kim ngạch thương mại đạt gần 490 triệu USD, nhiều mặt hàng mới được đưa vào thông quan, công tác cải cách thủ tục hành chính được đẩy mạnh, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của cửa khẩu. Tuy nhiên, bước vào cao điểm xuất khẩu nông sản, đặc biệt là sầu riêng, nhiều áp lực mới cũng đặt ra đối với công tác điều hành, tổ chức thông quan và bảo đảm an ninh khu vực cửa khẩu.

Tăng trưởng từ sự đồng hành cùng doanh nghiệp

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, ước đến ngày 31-7, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy đạt khoảng 490 triệu USD, tăng so với cùng kỳ năm trước; số thu ngân sách Nhà nước đạt 147,7 tỷ đồng.

Riêng kỳ thống kê từ ngày 15-6 đến 14-7, tổng kim ngạch đạt 163,74 triệu USD, tăng 85% so với tháng trước. Đây là mức tăng khá cao, phản ánh sự phục hồi mạnh của hoạt động thương mại biên giới trong thời điểm nhiều mặt hàng nông sản bước vào vụ thu hoạch.

Lũy kế từ đầu năm đến ngày 14-7, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt 406,07 triệu USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025; số thu ngân sách đạt 122,9 tỷ đồng, bằng 51,4% dự toán Bộ Tài chính giao và 48,2% chỉ tiêu phấn đấu của Chi cục Hải quan khu vực XVI.

Điểm đáng ghi nhận là cơ cấu hàng hóa thông quan ngày càng đa dạng. Ngoài các mặt hàng truyền thống, nhiều sản phẩm mới như thảo quả, sa nhân, tôm càng xanh, củ nghệ... đã được doanh nghiệp lựa chọn xuất khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy.

Hoạt động giao thương xuất khẩu qua Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy được diễn ra thông suốt, an toàn.

Trong đó, sầu riêng tiếp tục là mặt hàng chủ lực với kim ngạch 145,597 triệu USD, tăng 109% so với tháng trước. Các mặt hàng antimon kim loại, cà phê, gỗ dán công nghiệp và nhiều loại trái cây tươi cũng duy trì giá trị xuất khẩu ổn định.

Ở chiều nhập khẩu, điện năng, rau tươi, nhôm hợp kim billet, máy móc thiết bị, than cốc, mộc nhĩ... tiếp tục là những mặt hàng có giá trị lớn, đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng trong nước.

Song hành với tăng trưởng kim ngạch là những nỗ lực cải cách hành chính nhằm giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp. Việc cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) điện tử trên hệ thống Ecosys được thực hiện tất cả các ngày trong tuần, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật. Thời gian giải quyết hồ sơ được rút ngắn từ khoảng 8 giờ xuống còn 2 - 3 giờ. Trong tháng, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh đã cấp 359 Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu E, 100% hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn.

Đồng chí Hoàng A Chinh, Trưởng Văn phòng đại diện Cửa khẩu Thanh Thủy, Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Khu kinh tế tỉnh cho biết: "Mục tiêu xuyên suốt của Ban Quản lý là xây dựng môi trường thông quan minh bạch, thuận lợi, giảm tối đa thời gian xử lý hồ sơ nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định của pháp luật. Chúng tôi luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ khó khăn để hoạt động xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy ngày càng phát triển ổn định, bền vững".

Chủ động tháo gỡ điểm nghẽn

Những tháng cuối năm luôn là thời điểm lưu lượng phương tiện và hàng hóa tăng mạnh, đặc biệt đối với các mặt hàng nông sản xuất khẩu. Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, hiện lượng xe chở sầu riêng và nhiều loại nông sản lên cửa khẩu tăng nhanh, trong khi năng lực thông quan mỗi ngày vẫn thấp hơn lượng phương tiện tập kết. Nếu không có các giải pháp điều tiết phù hợp sẽ tiềm ẩn nguy cơ ùn ứ hàng hóa.

Một khó khăn khác là hoạt động vận chuyển các mặt hàng nông sản khô vẫn chưa thực sự thuận lợi do lái xe chưa được sử dụng Giấy thông hành xuất nhập cảnh (bìa màu vàng) để vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu. Trước thực tế đó, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh đã chủ động tham mưu gửi Hàm thư số 1003 ngày 2-7-2026 tới cơ quan chức năng phía Trung Quốc đề nghị duy trì hoạt động thông quan trong thời gian nghỉ trưa, đồng thời kéo dài thêm một giờ làm việc vào cuối ngày trong thời điểm cao điểm xuất khẩu nhằm nâng cao năng lực thông quan.

Đồng thời, kiến nghị phía nước bạn xem xét cho phép lái xe vận chuyển hàng nông sản khô được sử dụng Giấy thông hành xuất nhập cảnh để trực tiếp vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu, qua đó giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao nhận và nâng cao hiệu quả khai thác cửa khẩu.

Đồng chí Hoàng A Chinh nhấn mạnh: "Từ nay đến cuối năm, Ban Quản lý sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách hành chính; tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng; duy trì trao đổi thường xuyên với cơ quan chức năng phía Trung Quốc để kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh; đồng thời rà soát, hoàn thiện quy chế phối hợp trong quản lý cửa khẩu, nâng cao hiệu quả điều tiết phương tiện, khai thác hạ tầng và tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp".

Bên cạnh đó, Ban Quản lý sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các quy định về kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa; chủ động tham mưu quản lý, khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng dịch vụ trong Khu kinh tế cửa khẩu Thanh Thủy.

Giữ vững an ninh để phát triển thương mại bền vững

Từ đầu năm đến nay, Hải quan, Biên phòng, Công an cùng các lực lượng liên quan đã duy trì tốt cơ chế phối hợp, tăng cường trao đổi thông tin, kiểm soát chặt chẽ địa bàn, đấu tranh hiệu quả với các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Nhờ đó, tình hình an ninh, trật tự khu vực cửa khẩu luôn được giữ vững, không phát sinh điểm nóng.

Trạm Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy luôn duy trì quân số trực 24/24 giờ, tăng cường tuần tra, kiểm soát khu vực biên giới, quản lý chặt chẽ người, phương tiện xuất nhập cảnh; phối hợp chặt chẽ với Hải quan, Công an và các lực lượng chức năng trong kiểm tra, giám sát hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong bối cảnh nhu cầu xuất khẩu nông sản tiếp tục tăng cao, việc tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực thông quan, hoàn thiện hạ tầng cửa khẩu, tăng cường phối hợp với phía Trung Quốc và giữ vững an ninh khu vực biên giới sẽ là những yếu tố quan trọng để Thanh Thủy hoàn thành các mục tiêu về kim ngạch xuất nhập khẩu, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách và phát triển Khu kinh tế cửa khẩu của tỉnh trong năm 2026.

Bài, ảnh: Văn Nghị