Đại biểu Quốc hội đề nghị cụ thể hóa chức trách của luật sư công

Sáng 20/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội thảo luận ở tổ dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thí điểm chế định luật sư công.

Cần ban hành quy chế hoạt động chuyên sâu của luật sư công

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Đoàn Bắc Ninh) bày tỏ sự đồng tình, nhất trí cao với sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thí điểm chế định luật sư công, từng bước hình thành đội ngũ luật sư chuyên nghiệp trong khu vực nhà nước, góp phần tăng cường bảo vệ lợi ích của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.

Về phạm vi thí điểm, đại biểu cho rằng việc thí điểm tại 8 bộ và 10 địa phương là phù hợp để sau thời gian thí điểm sẽ có đánh giá làm cơ sở để nhân rộng việc thực hiện trên phạm vi cả nước.

Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Đoàn Bắc Ninh) phát biểu tại tổ. (Ảnh: TH)

Nhận định dự thảo Nghị quyết đã bám sát Kết luận số 23-KL/TW ngày 7/4/2026 của Bộ Chính trị để quy định rõ phạm vi công việc của luật sư công, tuy nhiên, đại biểu cho rằng luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức và những người đang công tác trong hệ thống cơ quan nhà nước. Như vậy, theo chế định này, những người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện để làm luật sư công thì sẽ được thực hiện đồng thời cả hai nhiệm vụ, nhiệm vụ của mình theo đề án vị trí việc làm của cơ quan nơi công tác và nhiệm vụ, quyền hạn của luật sư công khi được phân công vụ việc. Do đó, phạm vi giữa hai công việc có thể sẽ đồng hành với nhau, có thời điểm sẽ cùng với nhau. Vì vậy, nữ đại biểu đề nghị Chính phủ quy định chi tiết hơn về phạm vi thực hiện nhiệm vụ và nhất là về công việc khi mà công chức đang đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ để bảo đảm cả hai công việc chất lượng và hiệu quả theo đúng yêu cầu.

Về thời gian thí điểm, theo đại biểu đây là nội dung rất quan trọng này và cũng cần phải có lộ trình để thực hiện chế định luật sư công này, nếu chỉ thực hiện trong thời gian thí điểm là 2 năm là hơi ngắn. Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu để quy định thời gian thí điểm trong khoảng 3 năm. Như vậy là phù hợp để có khoảng thời gian cần thiết và sau khi kết thúc thí điểm chúng ta sẽ có đánh giá toàn diện về thực hiện chế định luật sư công này.

Đại biểu Trần Hoài Nam (Đoàn Bắc Ninh) phát biểu tại tổ. (Ảnh: TH)

Chung quan điểm, đại biểu Trần Hoài Nam (Đoàn Bắc Ninh) đề nghị làm rõ hơn các quy định về nhiệm vụ, quyền hạn cũng như chức trách của luật sư công. Theo đại biểu, mặc dù dự thảo Nghị quyết có các điều khoản cụ thể, nhưng chưa đủ rõ.

Đại biểu phân tích: Tính chất của luật sư công hiện nay vẫn đang mang tính chất lưỡng tính vừa là một cán bộ làm công tác hành chính, vừa thực hiện nhiệm vụ tư pháp, điều này cần phải được làm rõ, phân định rõ ràng.

Dự thảo Nghị quyết quy định nguyên tắc hoạt động của luật sư công là độc lập và chỉ tuân theo pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế, luật sư công vẫn là cán bộ, công chức nên phải thực hiện nghĩa vụ của công chức và các công việc khác do Thủ trưởng cơ quan, đơn vị giao ngoài nhiệm vụ luật sư công. Sự chồng chéo này có thể gây “vênh” với nguyên tắc độc lập trong hoạt động nghề nghiệp.

Do vậy, đại biểu đề nghị giao Chính phủ ban hành một quy chế cụ thể hơn về hoạt động quản lý cũng như cơ chế hoạt động, chức trách, nhiệm vụ và quyền hạn của luật sư công.

Về quy định miễn trừ trách nhiệm, dự thảo Nghị quyết hiện quy định luật sư công được miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ quy trình, quy định của pháp luật có liên quan và không tư lợi trong quá trình thực hiện nhưng vẫn để xảy ra thiệt hại. Tuy nhiên, theo đại biểu Hoài Nam quy định này cần được cân nhắc kỹ lưỡng trong trường hợp thiệt hại xảy ra do năng lực yếu kém, sự tắc trách hoặc ý thức của luật sư công.

Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ. (Ảnh: TH)

Làm rõ tiêu chí xác định nhu cầu sử dụng luật sư công, tránh cấp chứng chỉ tràn lan

Khoản 1 Điều 6 dự thảo Nghị quyết quy định:“Căn cứ vào nhu cầu thực tế sử dụng luật sư công, cơ quan thực hiện thí điểm theo quy định tại khoản 2 Điều 1 của Nghị quyết này có văn bản đề nghị Bộ trưởng Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư cho người làm việc tại cơ quan, tổ chức thuộc thẩm quyền quản lý”.

Chỉ ra phạm vi thí điểm chỉ trong 2 năm, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Đoàn Bắc Ninh) bày tỏ thống nhất với quy định tại dự thảo Nghị quyết, theo đó Bộ trưởng Tư pháp có thẩm quyền quy định cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư để tạo thuận lợi trong triển khai thực hiện.

Đại biểu Lê Nhật Thành (Đoàn thành phố Hà Nội) phát biểu tại tổ. (Ảnh: QUANG KHÁNH)

Tuy nhiên, đại biểu Lê Nhật Thành (Đoàn thành phố Hà Nội) lại cho rằng việc căn cứ vào nhu cầu thực tế có thể dẫn đến việc cấp chứng chỉ tràn lan, không tập trung nguồn lực vào các cơ quan thực sự cần thiết luật sư công, cũng như những người có chuyên môn tốt. Do đó, để tránh tình trạng nơi cơ quan ít việc cũng xin cấp, còn nơi quá tải lại thiếu người, việc quy định "nhu cầu thực tế" cần được cụ thể hóa bằng các tiêu chí định lượng thay vì chỉ là văn bản đề nghị chung chung. Do vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, sửa đổi khoản 4 Điều 6 như sau: “Chính phủ quy định tiêu chí xác định nhu cầu sử dụng luật sư công; thủ tục cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư của luật sư công”.

Về chế độ, chính sách đối với luật sư công, cơ bản nhất trí với quy định tại Điều 10 dự thảo Nghị quyết, song đại biểu Thành đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, bổ sung chính sách đặc biệt đối với cá nhân trực tiếp tham gia vào các vụ việc khiếu kiện phức tạp, kéo dài, nhất là các vụ kiện thương mại quốc tế.