Những người cha quân hàm xanh

Con đường đến trường xa tít của nhiều em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn nơi miền biên viễn Tuyên Quang giờ đây bớt nhọc nhằn, bởi các em được chăm sóc, dạy dỗ trong vòng tay yêu thương của những người “cha” mang quân hàm xanh. Đồn biên phòng trở thành ngôi nhà chung, mái ấm chở che, nuôi dưỡng và gieo mầm xanh cho những giấc mơ con trẻ.

Cán bộ Đồn Biên phòng Sơn Vĩ hướng dẫn các con nuôi học bài.

Sứ mệnh từ trái tim

Chúng tôi đến Đồn Biên phòng Bạch Đích vào một ngày đầu Xuân, khi những chồi đào non đang cựa mình thức giấc. Trong khuôn viên đồn, các chiến sỹ quân hàm xanh đang tỉ mỉ hướng dẫn các em nhỏ chăm sóc vườn rau và tình yêu với lao động. Thiếu tá Nguyễn Bình Minh, Chính trị viên Đồn Biên phòng Bạch Đích, nhìn những đứa trẻ bằng ánh mắt trìu mến: “Hiện nay, đơn vị đang nuôi dưỡng 3 em trong chương trình “Con nuôi đồn biên phòng”. Các em đều có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Ở đây, các em được ăn nghỉ, rèn luyện tác phong, nếp sống hàng ngày, được giáo dục tinh thần yêu nước và ý thức pháp luật. Chúng tôi coi các em như người thân ruột thịt trong gia đình mình”. Cái tình ấy xuất phát từ lòng trắc ẩn của cán bộ, chiến sỹ biên phòng khi chứng kiến nhiều hoàn cảnh khó khăn.

Khu vực biên giới tỉnh Tuyên Quang có 17 xã với hơn 226.000 nhân khẩu và 19 dân tộc anh em. Dẫu đời sống đã có nhiều khởi sắc, nhưng cái nghèo vẫn như một “bóng ma” lẩn khuất sau những vách đá tai mèo sắc nhọn. Với tỷ lệ hộ nghèo lên tới 57,3%, cùng địa hình chia cắt và khí hậu khắc nghiệt, con đường tìm chữ của trẻ em nơi đây đầy rẫy những gập ghềnh. Nhiều em mồ côi cả cha lẫn mẹ, sống cùng ông bà đã quá tuổi lao động, đứng trước nguy cơ phải rời bỏ trường học.

Thấu hiểu những thiệt thòi ấy, từ năm 2016 đến nay, Chương trình “Con nuôi đồn biên phòng” đã được Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh triển khai như một mệnh lệnh từ trái tim. Đây không phải là hoạt động an sinh xã hội thông thường, mà là chiến lược xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc từ những gốc rễ nhỏ nhất.

Đến nay, các đồn biên phòng đã nhận nuôi và hỗ trợ được 317 em, trong đó 27 em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn đã được đưa về trực tiếp nuôi dưỡng tại các đồn. Để duy trì nguồn lực, mỗi cán bộ, chiến sỹ không chỉ hỗ trợ từ phần lương của mình mà còn tích cực vận động các nhà hảo tâm cùng chung tay, góp sức nuôi dưỡng các em. Năm 2025, Công ty TNHH Đại Bắc và Tạp chí Cộng sản đã hỗ trợ 15.000.000 đồng/em/năm cho 20 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, cùng những khoản khen thưởng kịp thời. Nguồn kinh phí này đã trở thành điểm tựa vững chắc, giúp các em bớt đi gánh nặng cơm áo để vươn tới ước mơ.

Các con nuôi biên phòng được hướng dẫn tăng gia sản xuất, giáo dục tình yêu lao động.

Những “chiến sỹ nhỏ” ở đồn

Trong suốt dọc hành trình tác nghiệp tại các đồn biên phòng trên tuyến biên giới của tỉnh, chúng tôi được chứng kiến nhiều câu chuyện cảm động về tình “cha - con”. Trong đó câu chuyện về Vừ Mí Tủa (xã Sơn Vĩ) để lại nhiều ấn tượng. Tủa là con cả trong gia đình có 4 anh em, nhà nghèo, không có đủ quần áo ấm để mặc, sách vở để đến trường, đến cái ăn cha mẹ em cũng phải chạy lo từng bữa. Tủa muốn được đi học nhưng nguy cơ phải rời xa ghế nhà trường để mưu sinh. Giữa thời khắc khó khăn ấy, cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun đã nhận Tủa về nuôi, khi ấy em mới học lớp 6, thành tích học tập trung bình.

Về đồn sinh sống, mọi sinh hoạt đều khác với ở nhà, Tủa được các chú bộ đội dạy học, dậy kỹ năng sống và sinh hoạt giờ giấc như trong quân ngũ. Sau 6 năm sống dưới mái nhà chung của những người “cha” quân hàm xanh, giờ đây Tủa đã là học sinh lớp 12 cứng cáp và bản lĩnh. Tủa xúc động chia sẻ với chúng tôi: “Các chú không chỉ lo cơm ăn, áo mặc, sách vở mà còn quan tâm từng bữa ăn, giấc ngủ, dạy bảo từng lời ăn tiếng nói và rèn luyện kỹ năng sống cho cháu. Cháu cảm nhận rõ tình cảm giản dị nhưng sâu sắc như của cha, của chú dành cho mình. Từ một học sinh có học lực trung bình, nguy cơ bỏ học, giờ đây cháu đạt loại khá, giỏi. Các chú thực sự đã giúp cháu có động lực và ước mơ về tương lai tươi sáng”.

Giống như Tủa, tại các đơn vị, các em đều được rèn luyện từ những điều nhỏ nhất như: Cách ăn nói lễ phép, cách ứng xử đúng mực, việc tự lập trong sinh hoạt hàng ngày. Môi trường quân đội đã hun đúc trong các em tình yêu nước, lòng tự trọng, sự kiên cường và ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Sự giáo dục nghiêm cẩn ấy đã mang lại “quả ngọt” khi năm học 2024 - 2025 và học kỳ I năm học 2025-2026, 100% các em đều đạt mức độ hoàn thành tốt trở lên, nhiều em là học sinh khá, giỏi. Các thầy cô giáo đánh giá cao tính kỷ luật và tinh thần nỗ lực của những “con nuôi biên phòng” và hơn cả những điểm số, đó là sự trưởng thành vượt bậc về nhân cách.

Trong số 317 em được giúp đỡ, đã có 60 em tốt nghiệp THPT, trong đó 15 em đang học Đại học và 22 em theo học Cao đẳng nghề. Những em khác trở về quê hương, trở thành lực lượng lao động chính, những công dân tốt tích cực xây dựng bản làng. Họ chính là những “chiến sỹ nhỏ” mang trong mình tư tưởng và bản lĩnh của người lính, trở thành những nhân tài thực thụ cho vùng biên viễn.

Theo Đại tá Đào Hồng Hà, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy BĐBP tỉnh, thời gian tới, đơn vị cam kết sẽ quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí hỗ trợ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với gia đình, nhà trường để định hướng nghề nghiệp cho các em.

Chiều biên giới, tiếng đọc bài, nô đùa của các em vang vọng giữa không gian tĩnh mịch, hòa cùng tiếng gió rừng xào xạc. Những bước chân nhỏ bé hôm nay, dưới sự dìu dắt của những người “cha” mang quân hàm xanh, chắc chắn sẽ trở thành những bước chân vững chãi, góp phần xây dựng một dải biên cương ngày càng giàu đẹp và vững mạnh.

Biện Luân