Nơi mùa xuân không vội

Xuân gõ cửa miền sơn cước bao giờ cũng chậm rãi, không hối hả như dưới phố. Lữ khách tìm về đây không phải để xem một lễ hội, mà để cảm nhận khoảnh khắc ngưng đọng mà nghi lễ đầu xuân vùng cao tạo ra. Đó là lúc con người tạm gác lại nhịp mưu sinh, trở về với nhu cầu giao tiếp thuần túy với đại ngàn.

Minh họa: cảnh trực

Nghi lễ đầu xuân của người vùng cao không nằm ở sự phô trương, mà ở sự mộc mạc đến tận cùng. Mọi hành động đều là một lời thì thầm: tạ lỗi, xin phép, và hứa hẹn. Tôi nhớ cái cảm giác khi đứng giữa cánh đồng ngày Xuân, nhìn thấy những già làng lặng lẽ thực hiện nghi thức khai mở đất đai. Họ không dùng máy móc; họ dùng sự thành kính tuyệt đối. Mỗi nhát cuốc, mỗi động tác gieo mầm đầu tiên đều chậm rãi, như sợ làm tổn thương mạch sống đang ngủ yên dưới lòng đất.

Sức hấp dẫn của nghi lễ còn nằm ở hơi thở tập thể. Mùa xuân là mùa của sự kết nối. Tôi không thấy những đám đông ồn ào, mà là những vòng xoay nhẹ nhàng, những làn điệu cổ xưa được truyền lại không cần giấy bút. Những lời ca ấy kể về lịch sử lúa, về công ơn núi rừng. Nó không chỉ là văn hóa, nó là linh hồn của cả cộng đồng. Khi mọi người cùng nắm tay nhau xoay tròn quanh bếp lửa, tôi cảm nhận được một luồng sinh khí ấm áp đang được trao truyền, rằng chúng ta không đơn độc trong hành trình sinh tồn.

Và rồi, tất cả nghi lễ đều dẫn đến lời ước hẹn. Ước hẹn cho hạt nảy mầm, ước hẹn cho tiếng trống hội rộn ràng, ước hẹn cho đời sống ấm êm. Nó được gói ghém cẩn thận trong một vật phẩm thiêng liêng nào đó - có thể là một nắm hạt giống quý, một chiếc bánh tượng trưng cho vạn vật, hay đơn giản là một sợi chỉ đỏ buộc vào cổ tay.

Rời xa vùng cao, tôi mang theo không phải là những bức ảnh, mà là âm thanh vọng lại của núi rừng. Nghi lễ đã kết thúc, nhưng triết lý thì ở lại. Nó dạy tôi rằng, để có một năm mới an lành, ta phải biết dừng lại, lắng nghe và tôn trọng - tôn trọng hạt giống, tôn trọng núi rừng, và tôn trọng sự tĩnh lặng. Bởi lẽ, bí mật của Xuân, vĩnh viễn nằm trong lòng đất và trong lòng người vùng cao.

Trúc Linh