“Ngày mai rồi mình cũng già, Không thể nào níu kéo nữa. Ngày xưa như mới hôm qua, Một cánh hoa trong cơn phong ba…”.

Có những mùa trăng đi qua đời người mà ánh sáng của nó chỉ ở trong kí ức. Chỉ cần một đêm rằm tháng Tám, nghe tiếng loa ngoài đường, nhìn những mô hình Trung thu khổng lồ, hình ảnh từ bao năm bỗng trở về, nguyên vẹn.

Sáng nay nhìn thấy mẹ chở con, ông dẫn cháu đi đến trường trong ngày khai giảng năm học mới, lòng ta lại bồi hồi, nôn nao nhớ thời ấu thơ! Nhớ ngày khai trường đầu tiên ta đi học cũng đã hơn một nửa trăm năm trước! Nhớ hình ảnh thầy, cô hiệu trưởng trang nghiêm cầm dùi rất khí thế, dõng dạc đánh thật mạnh ba hồi trồng: “Tùng... Tùng... Tùng...!”.

Sáng nay dậy sớm hơn thường lệ, điều đầu tiên tôi đón nhận là một làn hơi nhẹ lùa qua khe cửa mỏng. Trong hơi thở ấy phảng phất mùi cỏ ướt sương, và tôi nhận ra, gió đã sang mùa.

Trở lại Tân Trào vào một ngày đầu thu, gió mơn man qua từng kẽ lá mang theo chút se lạnh dịu dàng. Đứng giữa mây ngàn gió núi, hít căng lồng ngực bầu không khí trong trẻo của "Thủ đô Khu giải phóng" năm xưa, trái tim tôi bất chợt thổn thức. Cảnh sắc đất trời lúc giao mùa dường như vẫn đang cất giấu âm vang hào hùng của mùa thu Cách mạng tháng Tám.

Thanh xuân gửi lại - Đó là một cụm từ chứa đựng vẻ đẹp tinh thần Việt Nam và thể hiện tính nhân văn cao cả của một thời đất nước gồng mình chống lại giặc ngoại xâm. Hàng vạn thanh niên nam nữ đã gác lại những ước mơ, khát vọng để ra tuyến đầu đánh giặc. Quãng đời đẹp nhất, họ gửi lại quê hương, mong một ngày đất nước hòa bình để được nhìn thấy chính mình năm xưa.

Nhiều năm nay, tôi có một thói quen rất lạ. Mỗi khi gặp một cơn mưa đầu mùa, tôi thường đứng lặng hít thật sâu mùi đất vừa thức dậy. Rồi lần nào cũng vậy, tôi lại khẽ thất vọng. Mùi đất ấy rất quen, nhưng không phải mùi của quê mình.

Tôi lớn lên ở miền đồng bằng Bắc Bộ, nơi những cơn mưa mùa hạ thường bắt đầu bằng đám mây chì nặng trĩu kéo về từ phía chân trời. Cả cánh đồng quê đang vàng rực nắng bỗng tối sầm. Gió nổi lên từ cuối làng, luồn qua những rặng tre già tạo thành thứ âm thanh hun hút, nghe như tiếng đất trời đang trở mình đau đáu.

Chiều nay, cơn mưa giông vội vã ghé qua phố rồi cũng vội vã đi, để lại bầu trời xám xịt, nặng trĩu những dải mây sà thấp. Tôi lang thang qua con ngõ nhỏ, bước chân vô định trên nền đường còn sũng nước mưa. Rồi bỗng từ một khung cửa sổ khép hờ, những thanh âm trầm bổng của bản nhạc cũ len theo làn gió ẩm, rót vào tôi cả một miền thương nhớ.

Tháng Bảy về, mang theo những cơn mưa rả rích, tiếng sụt sùi của trời đất và cả những khoảng lặng sâu thẳm trong lòng người. Giữa khung trời hòa bình hôm nay, có một mùa hoa đỏ vẫn chảy trong ký ức, một lòng biết ơn vô hạn cuộn chảy trong những người đang sống dưới bầu trời hòa bình. Tháng Bảy, tháng của lòng tri ân, tháng ghi nhớ những người con đã hóa thân thành hồn sông núi.

Có những cơn gió lạ, thổi ngang qua phố thị phồn hoa nơi tôi đang sống, bỗng mang theo một mùi hương rất đỗi quen thuộc - mùi khói rơm cay nồng, vương vấn đâu đó trong ký ức đã ngủ quên tự bao giờ. Và thế là, giữa những bộn bề của một kiếp người đã qua nửa đời phiêu dạt, tôi lại thấy mình đứng lặng, mắt cay, lòng chợt chông chênh một khoảng nhớ không tên.

Có những kỷ niệm không bao giờ quên. Có những ký ức đã ngấm vào trong máu thịt như một phần của chính con người ta. Đối với người lính chiến đấu tại Mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên năm xưa, thì mỗi khi tháng Bảy, những ký ức bi thương, hùng tráng cứ ùa về những lời nhắc nhớ.

Hôm vừa rồi cháu gái của tôi, vốn thích vẽ thời trang, nói với mẹ nó rằng, sang năm thi tốt nghiệp THPT xong con không thi đại học đâu, con thích đi học làm thợ may. Mẹ nó bảo, sao con lại ước mơ tầm thường thế, phải ước mơ làm nhà thiết kế thời trang nổi tiếng chứ!…

Khi tiếng ve rời rạc, thưa thớt còn sót lại trên những cây phượng vĩ, cũng là lúc những sỹ tử không thể mơ mộng mãi. Mùa thi cử đang lấp đầy không gian tuổi học trò. Sách bút là người bạn đồng hành. Khát vọng học tập cháy đỏ ước mơ. Bao vất vả cũng đã đến ngày hái quả. Những quả ngọt, quả chát đầy trên cây. Nhưng không phải lúc nào ta cũng hái được quả ngọt. Sự học là quá trình đầy gian nan thử thách. Có bao nhiêu con chữ là bấy nhiêu mồ hôi, nước mắt của cha mẹ, chắt chiu từng hạt lúa, củ khoai, dành dụm từng đồng bạc lẻ.