Không dựa vào những biến cố dữ dội hay cốt truyện kịch tính, “Bông hồng vàng và Bình minh mưa” của nhà văn Nga Konstantin Georgiyevich Paustovsky vẫn chinh phục nhiều thế hệ độc giả bằng những trang viết tinh tế, giàu khả năng phát hiện vẻ đẹp tiềm ẩn trong những điều tưởng như rất đỗi bình thường.
Ở tuổi 74, bàn tay phải không còn linh hoạt sau cơn tai biến, nhưng nhạc sĩ Nguyễn Trùng Thương (phường Hà Giang 2) vẫn cần mẫn viết. Mỗi bài thơ, khuông nhạc là một miền nhớ được gọi tên bằng thanh âm. Ở đó, đá núi, bản làng và con người vùng cao hiện lên gần gũi, sâu lắng, để rồi kết tinh thành những giai điệu mang đậm hồn cốt xứ Tuyên.
Tiểu thuyết “Hừng đông” của PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Phê bình Văn học Nghệ thuật Trung ương, xuất bản lần đầu năm 2020 và được nhà xuất bản Nghệ an tái bản năm 2024, là cuốn tiểu thuyết tư liệu về nhà cách mạng tiền bối Phan Đăng Lưu (5/5/1902 - 28/8/1941). Một trí thức tiêu biểu xuất sắc của Đảng và Nhân dân ta đã sống, chiến đấu, hy sinh vì lý tưởng cách mạng, vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc Nhân dân.
Dù tuổi đã cao nhưng trên bàn làm việc của Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Thị Cấp vẫn đầy ắp những trang bản thảo chưa kịp đóng. Những dòng chữ Tày, những câu hát cổ, những phong tục được chép lại từ lời kể của người cao tuổi… cần được đối chiếu, bổ sung, hoàn thiện. Với bà, đó không chỉ là những trang tư liệu. Đó là những phần ký ức của cả cộng đồng, những giá trị được thế hệ trước giữ gìn và trao truyền, cần được ghi lại cẩn thận.
Nhà tù Côn Đảo được ví như “địa ngục trần gian”. Nhưng trong tận cùng bóng tối lao tù, thanh âm của lý tưởng cách mạng chưa bao giờ bị dập tắt. Bằng ngôn ngữ điện ảnh giàu cảm xúc, bộ phim “Thanh âm vượt đại dương” đã tái hiện lát cắt lịch sử bi tráng ấy, dựng nên khúc tráng ca về tình đồng chí, lòng yêu nước, khí phách bất khuất của con người Việt Nam.
Cuốn hồi ký “Gia đình, bạn bè và đất nước” của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật biên tập, xuất bản lần thứ 2 nhận được sự quan tâm, đón đọc của đông đảo độc giả trong và ngoài nước.
Trong thời điểm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang quyết tâm triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, cuốn sách Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi soi sáng con đường cách mạng Việt Nam do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản, phát hành (tháng 8/2026) mang ý nghĩa thiết thực, góp phần khơi dậy và phát huy những giá trị tư tưởng, định hướng hành động từ những lời căn dặn của Người.
Có những cuốn sách viết về chiến tranh nhưng gần như không cần tiếng súng. “Hai mươi tư con mắt” của nhà văn Nhật Bản Sakae Tsuboi lay động người đọc theo cách ấy. Từ câu chuyện về một cô giáo và 12 học trò trên một hòn đảo nhỏ giữa biển nội địa Seto, tác phẩm không đi sâu tái hiện chiến trận mà lặng lẽ soi vào những phận người bị thời cuộc cuốn đi, để từ mất mát làm sáng lên giá trị của tình yêu thương và hòa bình.
Tuyên Quang được tạo hóa hào phóng ban tặng một bức tranh sơn thủy hữu tình, đẹp đến nao lòng. Nơi đây có dòng sông Lô hiền hòa uốn lượn, có đại ngàn xanh thẳm ôm ấp những nếp nhà sàn truyền thống, có hồ sinh thái Na Hang - Lâm Bình tĩnh lặng như một chiếc gương khổng lồ soi bóng núi non... Đứng trước vẻ đẹp kỳ vĩ và nguyên sơ ấy, có một thế hệ thanh niên xứ Tuyên đang ngày đêm dùng lăng kính nhiếp ảnh để viết nên những bản tình ca đắm say, lưu giữ và lan tỏa hồn cốt của quê hương đến với bạn bè muôn phương.
