Bảo tàng Hermitage nằm tại thành phố Saint Petersburg của Nga, là một trong những bảo tàng nghệ thuật và lịch sử quy mô lớn và nổi tiếng nhất thế giới, sánh ngang với các bảo tàng Louvre (Pháp), Bảo tàng British Museum (Anh) và Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan (Mỹ). Nơi đây không chỉ lưu giữ những kiệt tác nghệ thuật vô giá mà còn phản ánh sự huy hoàng của triều đại Nga hoàng, đặc biệt là thời kỳ các nữ hoàng và hoàng đế xây dựng Saint Petersburg thành một trung tâm văn hóa châu Âu.
Kỳ trước Báo Tuyên Quang cuối tuần có bài viết về cách hiểu chệch đi của một số câu thành ngữ. Kỳ này, Báo tiếp tục giới thiệu bài viết của một bạn đọc, cung cấp một cách hiểu về từ “mồng tơi” trong câu thành ngữ “Nghèo rớt mồng tơi” để rõ hơn về đời sống lao động sản xuất của người nông dân xưa.
Trong đời sống thường ngày, có những thành ngữ, tục ngữ bị biến đổi do truyền miệng hoặc do người dùng hiểu sai nghĩa của các từ cổ của kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Thành ngữ “Đều như vắt tranh” là một ví dụ như thế, khi rất nhiều người dùng chệch đi thành “đều như vắt chanh”.
Sự việc một hội nhóm mang tên “con ghét bố mẹ” có số thành viên tăng nhanh hằng ngày đang khiến nhiều người lớn giật mình, thậm chí phẫn nộ. Có người cho rằng con cái ngày nay “hỗn”, “vô ơn”, được cha mẹ nuôi ăn học đầy đủ mà vẫn quay sang trách móc, oán giận đấng sinh thành. Nhưng bình tĩnh nhìn sâu hơn, những người làm cha mẹ nên đặt một câu hỏi khác: phía sau chữ “ghét” là những tổn thương đã tích tụ từ rất lâu nhưng chưa bao giờ được lắng nghe?
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể công thức làm phim hiện nay. Từ một ý tưởng, vài dòng mô tả hoặc một kịch bản ngắn, người sáng tạo có thể dùng AI để tạo nhân vật, bối cảnh, chuyển động, giọng nói, âm nhạc, kỹ xảo rồi ghép thành một bộ phim hoàn chỉnh. Tuy nhiên, loại phim này đang gây những hệ lụy đối với người xem.
Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, hình ảnh người cao tuổi xuất hiện khá đậm nét. Qua những câu tục ngữ, thành ngữ, ca dao mộc mạc mà sâu sắc, cha ông ta đã gửi gắm một quan niệm rất đẹp: người cao tuổi là vốn quý của gia đình và xã hội, cần được kính trọng, yêu thương.
Trong lịch sử Việt Nam thế kỷ XVIII, có một nhà Nho - một danh sĩ lớn, một người thầy được đương thời kính trọng và là trí thức có vai trò đặc biệt trong sự nghiệp của vua Quang Trung. Đó là La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp (1723 – 1804).
Đoàn Tử Quang (1818 - 1928), quê ở làng Phụng Đạt, xã Phụng Công, huyện Hương Sơn, nay là Đức Thọ, Hà Tĩnh. Ông là sĩ tử hiếm có trong sử Việt với 21 lần thi, 82 tuổi mới đậu cử nhân.
Thầy đồ Trần Ích Phát sống vào thời Lê sơ (thế kỷ 15), xuất thân từ gia đình nông dân nghèo tại làng Triều Dương, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Ông là thầy dạy của hàng loạt đại khoa tài giỏi gồm 3 Trạng nguyên, 4 Bảng nhãn, 6 Thám hoa, 10 Hoàng giáp và 51 tiến sĩ, nhiều vượt trội so với số lượng nhân tài xuất thân từ trường Quốc Tử Giám cùng thời.
Có một điều không phải là một thói quen ngẫu nhiên, càng không chỉ là lựa chọn thuận tiện về hành chính; ấy là việc đánh số nhà bắt đầu từ phía gần sông. Đó là kết quả của một cách tư duy không gian đã hình thành từ rất sớm trong lịch sử đô thị, nơi dòng sông được coi là điểm gốc của đời sống.
Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, nhiều câu thành ngữ tưởng như đơn giản nhưng hàm chứa cả một cách nhìn về con người và cuộc sống. “Cha mẹ không giống, giống người sớm mai” là một câu như vậy.
Những năm gần đây, sức khỏe tinh thần đang trở thành vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm. Áp lực học tập, công việc, cạnh tranh nghề nghiệp, biến động kinh tế và sự tác động mạnh mẽ của môi trường số khiến nguy cơ rối loạn tâm thần gia tăng ở nhiều nhóm đối tượng.
Kho tàng văn học dân gian Việt Nam thường đúc kết những bài học thực tế và bao hàm một triết lý sống mang nhiều ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Câu tục ngữ “Trẻ trồng na, già trồng chuối” bề ngoài là lời khuyên về việc chọn cây để trồng; nhưng trong chiều sâu văn hóa, là cách người xưa suy ngẫm về thời gian, tuổi tác và ý nghĩa của một đời người.
Trong kho tàng tư liệu viết về Tuyên Quang đầu thế kỷ XX, Bài ký về phong thổ tỉnh Tuyên Quang của Nguyễn Văn Bân là một tác phẩm có giá trị đặc biệt. Được đăng trên Nam Phong (số 32, tháng 2 - 1930) - diễn đàn học thuật và văn hóa có ảnh hưởng lớn nhất Việt Nam thời bấy giờ, bài ký phản ánh diện mạo tự nhiên, đời sống xã hội của Tuyên Quang, và là nguồn tư liệu quý cho việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa và dân tộc học địa phương.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, không gian mạng đã trở thành một bộ phận của đời sống hằng ngày. Văn hóa ứng xử trên mạng xã hội vì thế cũng thể hiện trình độ văn hóa của mỗi cá nhân. Nhưng hiện nay đang xuất hiện không ít biểu hiện sử dụng mạng thiếu văn hóa, thậm chí vi phạm gây không ít hệ lụy.
