Sự việc một hội nhóm mang tên “con ghét bố mẹ” có số thành viên tăng nhanh hằng ngày đang khiến nhiều người lớn giật mình, thậm chí phẫn nộ. Có người cho rằng con cái ngày nay “hỗn”, “vô ơn”, được cha mẹ nuôi ăn học đầy đủ mà vẫn quay sang trách móc, oán giận đấng sinh thành. Nhưng bình tĩnh nhìn sâu hơn, những người làm cha mẹ nên đặt một câu hỏi khác: phía sau chữ “ghét” là những tổn thương đã tích tụ từ rất lâu nhưng chưa bao giờ được lắng nghe?
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể công thức làm phim hiện nay. Từ một ý tưởng, vài dòng mô tả hoặc một kịch bản ngắn, người sáng tạo có thể dùng AI để tạo nhân vật, bối cảnh, chuyển động, giọng nói, âm nhạc, kỹ xảo rồi ghép thành một bộ phim hoàn chỉnh. Tuy nhiên, loại phim này đang gây những hệ lụy đối với người xem.
Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, hình ảnh người cao tuổi xuất hiện khá đậm nét. Qua những câu tục ngữ, thành ngữ, ca dao mộc mạc mà sâu sắc, cha ông ta đã gửi gắm một quan niệm rất đẹp: người cao tuổi là vốn quý của gia đình và xã hội, cần được kính trọng, yêu thương.
Trong lịch sử Việt Nam thế kỷ XVIII, có một nhà Nho - một danh sĩ lớn, một người thầy được đương thời kính trọng và là trí thức có vai trò đặc biệt trong sự nghiệp của vua Quang Trung. Đó là La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp (1723 – 1804).
Đoàn Tử Quang (1818 - 1928), quê ở làng Phụng Đạt, xã Phụng Công, huyện Hương Sơn, nay là Đức Thọ, Hà Tĩnh. Ông là sĩ tử hiếm có trong sử Việt với 21 lần thi, 82 tuổi mới đậu cử nhân.
Thầy đồ Trần Ích Phát sống vào thời Lê sơ (thế kỷ 15), xuất thân từ gia đình nông dân nghèo tại làng Triều Dương, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Ông là thầy dạy của hàng loạt đại khoa tài giỏi gồm 3 Trạng nguyên, 4 Bảng nhãn, 6 Thám hoa, 10 Hoàng giáp và 51 tiến sĩ, nhiều vượt trội so với số lượng nhân tài xuất thân từ trường Quốc Tử Giám cùng thời.
Có một điều không phải là một thói quen ngẫu nhiên, càng không chỉ là lựa chọn thuận tiện về hành chính; ấy là việc đánh số nhà bắt đầu từ phía gần sông. Đó là kết quả của một cách tư duy không gian đã hình thành từ rất sớm trong lịch sử đô thị, nơi dòng sông được coi là điểm gốc của đời sống.
Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, nhiều câu thành ngữ tưởng như đơn giản nhưng hàm chứa cả một cách nhìn về con người và cuộc sống. “Cha mẹ không giống, giống người sớm mai” là một câu như vậy.
Những năm gần đây, sức khỏe tinh thần đang trở thành vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm. Áp lực học tập, công việc, cạnh tranh nghề nghiệp, biến động kinh tế và sự tác động mạnh mẽ của môi trường số khiến nguy cơ rối loạn tâm thần gia tăng ở nhiều nhóm đối tượng.
Kho tàng văn học dân gian Việt Nam thường đúc kết những bài học thực tế và bao hàm một triết lý sống mang nhiều ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Câu tục ngữ “Trẻ trồng na, già trồng chuối” bề ngoài là lời khuyên về việc chọn cây để trồng; nhưng trong chiều sâu văn hóa, là cách người xưa suy ngẫm về thời gian, tuổi tác và ý nghĩa của một đời người.
Trong kho tàng tư liệu viết về Tuyên Quang đầu thế kỷ XX, Bài ký về phong thổ tỉnh Tuyên Quang của Nguyễn Văn Bân là một tác phẩm có giá trị đặc biệt. Được đăng trên Nam Phong (số 32, tháng 2 - 1930) - diễn đàn học thuật và văn hóa có ảnh hưởng lớn nhất Việt Nam thời bấy giờ, bài ký phản ánh diện mạo tự nhiên, đời sống xã hội của Tuyên Quang, và là nguồn tư liệu quý cho việc nghiên cứu lịch sử, văn hóa và dân tộc học địa phương.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, không gian mạng đã trở thành một bộ phận của đời sống hằng ngày. Văn hóa ứng xử trên mạng xã hội vì thế cũng thể hiện trình độ văn hóa của mỗi cá nhân. Nhưng hiện nay đang xuất hiện không ít biểu hiện sử dụng mạng thiếu văn hóa, thậm chí vi phạm gây không ít hệ lụy.
Tịch cư ninh thể phú là một trong những tác phẩm tiêu biểu của Nguyễn Hàng, tác gia lớn của văn học trung đại Việt Nam. Ông sống trong giai đoạn đất nước nhiều biến động bởi cuộc phân tranh Nam - Bắc triều. Chứng kiến thời cuộc rối ren, Nguyễn Hàng lui về ở ẩn tại xứ Đại Đồng, phủ Yên Bình, Tuyên Quang, chuyên tâm đọc sách và sáng tác. Chính trải nghiệm ấy đã trở thành nguồn cảm hứng để ông sáng tác áng phú đặc sắc của văn học trung đại Việt Nam.
Một lần đến thăm Tử Cấm Thành tại Bắc Kinh, Trung Quốc, tôi được nghe kể về một người Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng cung điện này. Tìm hiểu các tài liệu lịch sử, được biết ông là Nguyễn An (1381 - 1453) người quê vùng Hà Đông. Sau khi nhà Minh xâm lược Đại Việt năm 1407, ông cùng nhiều nghệ nhân, thợ thủ công và trí thức bị đưa sang Trung Quốc. Chính tại nơi đất khách, tài năng của ông đã được phát hiện và trọng dụng.
Giữa những triền núi xanh thẳm của Tuyên Quang, nơi cộng đồng người Nùng quần cư từ bao đời nay, vẫn còn những khu rừng được người dân gọi bằng cái tên đầy kính trọng: rừng thiêng, rừng cấm. Đó không chỉ là những cánh rừng giữ nguồn nước, giữ đất, mà còn là nơi neo giữ ký ức cộng đồng, tín ngưỡng và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
