Sắc xuân trong hội họa

Mùa xuân, Tuyên Quang như khoác lên mình tấm áo mới rực rỡ. Thiên nhiên đắm mình trong màn sương bảng lảng, điểm xuyết bởi sắc hồng của đào, sắc trắng của mận, làm bừng sáng cả một vùng trời. Vẻ đẹp ấy, sức sống căng tràn ấy không chỉ níu chân du khách, mà còn là nguồn cảm hứng bất tận để các họa sĩ thăng hoa cùng cọ vẽ.

Thiên nhiên rực rỡ

Xuân về, Tuyên Quang như khoác lên mình tấm áo mới, biến cả núi rừng thành một bức tranh tự nhiên ngoài đời thực. Vẻ đẹp nguyên sơ, khoáng đạt và độc đáo của mùa xuân xứ Tuyên là nguồn cảm hứng bất tận. Đó là một sức sống mới, căng tràn, tinh khôi. Mỗi họa sĩ, bằng ngôn ngữ riêng, lại diễn tả nó theo những cung bậc cảm xúc khác nhau: có lúc là sự bùng nổ mãnh liệt của sắc màu, khi lại là sự lắng đọng tinh tế của tâm hồn.

Tranh Xuân đến của họa sĩ Việt Yến.

Dưới nét cọ của họa sĩ Đặng Thanh Dương, mùa xuân xứ Tuyên được rót đầy năng lượng và ánh sáng. Chiêm ngưỡng “Bản giao hưởng mùa xuân”, người xem lập tức cảm nhận được hơi ấm lan tỏa từ bảng màu rực rỡ, nơi thảm hoa cải vàng đang hân hoan tắm nắng. Họa sĩ dường như không chỉ vẽ, mà đang “thêu dệt” nên cảnh vật bằng những vệt màu dày dặn, giàu kết cấu. Bức tranh là một sự đối thoại ân cần giữa cái hùng vĩ của núi non và cái mộc mạc của đời sống. Ở đó, nép mình dưới chân núi là xóm làng bình dị, với hàng rào đá mang màu rêu, mái nhà nâu trầm, và sắc đào phai đang ửng hồng. Sang đến “Dòng Nho Quế vào xuân”, bút pháp nghệ thuật ấy dường như được đẩy lên một tầm mức mới. Chiêm ngưỡng tác phẩm, người xem có cảm giác như đang lơ lửng trên đỉnh cao, phóng tầm mắt xuống hẻm vực sâu thẳm. Tác phẩm không khắc họa một mùa xuân êm dịu, mà lột tả được cái nội lực, cái sức sống nguyên sơ đang bừng tỉnh từ chính miền núi đá.

Nếu Đặng Thanh Dương choáng ngợp bằng đại cảnh, thì họa sĩ Nguyễn Văn Đức lại tìm thấy mùa xuân trong những chi tiết tinh tế, lãng mạn. Anh có tình yêu đặc biệt với mùa xuân Tuyên Quang, và điều đó thể hiện rõ qua tác phẩm “Sắc đào bên tường rào đá”. Tác phẩm này là một ví dụ điển hình cho bút pháp tả thực lãng mạn, nơi vẻ đẹp nằm ở sự rung cảm tinh tế. Bức tranh chinh phục người xem bởi sự tương phản đầy chất thơ. Cái tài của Nguyễn Văn Đức là đã “bắt” được khoảnh khắc giao hòa đẹp nhất, nơi sự tương phản giữa cái mỏng manh của hoa và cái vĩnh cửu của đá, tạo nên một tác phẩm trữ tình, yên bình mà vẫn rạo rực.

Với họa sĩ Nguyễn Ngọc Điền, mùa xuân dường như không nằm ở hoa lá, mà bừng nở rực rỡ trong không khí rộn ràng và vẻ đẹp văn hóa của những phiên chợ. Loạt tác phẩm “Chợ ngày xuân”, “Chợ phiên”, “Chợ miền núi”... của anh đã làm rung cảm bao người, bởi chúng không chỉ là tranh, mà là sự góp nhặt ký ức.

Mang đến một góc nhìn trầm lắng, yên bình hơn là họa sĩ Trần Nguyên Thế với tác phẩm “Xóm nhỏ”. Bằng chất liệu sơn mài truyền thống, anh lựa chọn những gam màu ấm áp, làm nổi bật hình ảnh ngôi làng nhỏ dưới chân núi với những ngôi nhà đơn sơ nằm lặng lẽ trong thung lũng. Khung cảnh mùa xuân với những mái tranh nâu bạc, là biểu tượng của cuộc sống an lành, hòa hợp tuyệt đối giữa con người và thiên nhiên.

Vẻ đẹp mùa xuân miền núi Tuyên Quang thực sự níu giữ ánh nhìn của người xem qua nét cọ tài hoa của các họa sĩ. Với bố cục khoáng đạt, đường nét tươi tắn và một sức sống sinh động toát lên từ tổng thể, mỗi bức tranh là một lời mời gọi thị giác đầy hấp dẫn. Ta có thể dễ dàng tìm thấy trong nhiều tác phẩm, điển hình như: “Chợ vùng cao” của Mai Hùng, “Lễ hội trên bản” của Lê Cù Thuần, “Sáng xuân” của Nguyễn Công Mỹ, hay “Xuân về bên cửa sổ” của Thu Hiền.

Sức sống người miền núi

Nếu thiên nhiên là bức phông nền tráng lệ, thì linh hồn của mùa xuân Tuyên Quang chính là con người. Vẻ đẹp rạng rỡ, tươi đẹp và sức sống mãnh liệt của đồng bào các dân tộc đã trở thành trung tâm trong sáng tác của nhiều họa sĩ, từ những chân dung đặc tả đến những sinh hoạt cộng đồng rộn rã.

Tranh Mùa Xuân của họa sĩ Trần Thái.

Giới hội họa ấn tượng với bức tranh “Xuân đến” của họa sĩ Việt Yến. Tác phẩm mở ra một không gian bình yên của miền cao. Dưới chiếc cổng nhà mộc mạc lợp ngói âm dương đã nhuốm màu thời gian, mùa xuân không đến một cách ồn ào. Tâm điểm của bức tranh là hình ảnh người mẹ trong trang phục truyền thống, đang âu yếm bế đứa con nhỏ. Nét vẽ của họa sĩ không quá đi sâu vào chi tiết, nhưng vẫn lột tả được trọn vẹn tình mẫu tử.

Họa sĩ Bùi Văn Tuất đã định danh mình qua các sáng tác về đề tài miền núi, đặc biệt là khả năng vẽ chân dung trẻ em. Tác phẩm “Em bé mùa xuân” khiến người yêu hội họa khó rời mắt. Bức tranh không cần đến hoa đào, hoa mận, bởi mùa xuân nằm trọn vẹn trong đôi mắt của em bé. Trong ánh nhìn ấy, ta thấy tất cả sự tinh khôi, nguyên sơ: một chút ngây thơ, một chút ngơ ngác, và cả nét hoang dại, kiêu hãnh đặc trưng. Em bé chính là lộc non, là lời hứa hẹn rực rỡ nhất của mùa xuân đang nảy mầm trên miền đá.

Ở một chiêm nghiệm khác, sâu sắc và triết lý hơn, họa sĩ Đỗ Đức (hơn 80 tuổi) lại tìm thấy mùa xuân trong những ký ức văn hóa. Tác phẩm “Huyền thoại Khau Vai”, lấy cảm hứng từ chợ tình Khau Vai. Trong bức tranh, họa sĩ đặt những triền đá lô xô chính là những hình ảnh con người: đây là một người trong dáng vẻ chờ đợi, kia là hai người gặp nhau hàn huyên, và những người khác vẫn đang mải miết đi tìm... Đó là những ký ức, kỷ niệm đã “hóa đá” cùng thời gian. Một mùa xuân không chỉ của hiện tại, mà còn của quá khứ vọng về.

Từ những bản giao hưởng thiên nhiên hùng vĩ, những nét đào phai tinh tế, đến những đôi mắt trẻ thơ trong veo, những phiên chợ rực rỡ và cả những ký ức hóa đá... các họa sĩ, bằng tình yêu và tài năng của mình, đã cùng nhau tạc nên một bức chân dung đa diện, đầy mê hoặc về mùa xuân Xứ Tuyên n