Giảm hội họp, báo cáo vẫn là vấn đề khó

Thời gian qua, chúng ta nói rất nhiều về việc giảm hội họp, báo cáo, cải cách hành chính, đưa chính quyền gần dân, sát dân hơn. Nhưng trên thực tế, việc tìm biện pháp giảm thời gian hội họp, giảm văn bản, báo cáo vẫn là một vấn đề nan giải, giống như một “điểm nghẽn” trong cải cách hành chính.

Mới đây, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã có yêu cầu về việc phải kiên quyết giảm các cuộc hội họp, giảm báo cáo, văn bản không cần thiết để tập trung cho công việc thực tế hàng ngày. Chỉ đạo của đồng chí Thường trực Ban Bí thư cho thấy, việc có quá nhiều cuộc họp, văn bản, báo cáo hiện nay đang là rào cản đối với nỗ lực xây dựng chính quyền hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Là cán bộ từ tỉnh được điều về cơ sở, ban đầu tôi nghĩ công việc ở cấp xã sẽ ít hội họp, báo cáo và có nhiều thời gian để đi về các thôn. Tuy nhiên, tại cấp cơ sở kể từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, số hội nghị, văn bản báo cáo bỗng tăng lên đột biến so với trước đây. Hầu như tuần nào cũng có các hội nghị từ Trung ương, đến tỉnh, hội nghị của của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa phương phải triển khai theo yêu cầu công việc tại cơ sở và yêu cầu của cấp trên. Có những tuần gần như ngày nào cũng có hội nghị, có ngày cả sáng và chiều đều có hội nghị. Từ đó, cán bộ cơ sở có ít thời gian để về thôn, bản.

Qua thực tế tại cơ sở, số biên chế cán bộ của các phòng, đơn vị còn hạn chế, cộng với nhiệm vụ từ cấp huyện trước đây dồn về. Các phòng văn hóa – xã hội, phòng kinh tế, văn phòng của khối ủy ban hàng ngày tiếp nhận rất nhiều văn bản từ các sở, ngành của tỉnh, chưa tính đến việc giải quyết nhiệm vụ thường xuyên tại địa phương. Vì thế, các cuộc hội họp, các văn bản, báo cáo tăng lên thực sự là áp lực với mỗi cán bộ.

Mới đây, tại hội nghị tập huấn của Tỉnh ủy Tuyên Quang cho cán bộ quy hoạch thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lí, đồng chí Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức TW có nói, cán bộ cơ sở sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp chỉ có khoảng 20% từ cấp huyện trước đây đưa về, còn lại khoảng 80% là cán bộ xã trước đây. Nhiều đồng chí chưa qua đào tạo để đáp ứng với nhiệm vụ tăng lên và đa dạng trong tình hình mới. Vì thế, việc thực thi công việc tại cấp cơ sở là rất áp lực. Từ thực tế đó, có thể thấy khi gia tăng các cuộc hội họp, báo cáo, văn bản sẽ khiến cho công việc ở các cấp, trong đó đặc biệt là cấp cơ sở sẽ gặp nhiều khó khăn.

Thực tế cho thấy, hội họp, báo cáo, văn bản giấy tờ nhiều khiến cho không ít nơi hình thành tư duy đánh giá công việc trên giấy tờ, báo cáo; nhiều nơi trong tình trạng “bận” chuẩn bị tổ chức hội nghị, bận làm báo cáo; nhiều lãnh đạo, cán bộ trong tình trạng bận… đi họp. Sự “bội thực” của hội họp, báo cáo khiến cho công việc ở mỗi cơ quan, đơn vị trở nên thiếu mềm mại, thiếu đi sự gần gũi thực tiễn.

Để giải quyết được “điểm nghẽn” về vấn đề hội họp, báo cáo không dễ. Bởi trong khi chúng ta đẩy mạnh chuyển đổi số thì việc liên thông dữ liệu giữa các ngành, các cấp vẫn còn rất hạn chế. Vì thế, hàng ngày cấp trên vẫn thường xuyên gửi công văn yêu cầu cấp dưới, các địa phương gửi báo cáo cung cấp thông tin. Cùng một số liệu báo cáo, có khi địa phương phải xây dựng nhiều báo cáo để gửi đi gửi lại cho nhiều cấp, ngành, đơn vị. Một thực tế là ở cấp sở, ngành dù có các chuyên gia, nhưng vẫn thường xuyên gửi công văn xin ý kiến về cấp xã, trong khi ở cấp xã nơi lực lượng cán bộ vẫn còn thiếu và nhiều khó khăn. Không ít các công văn xin ý kiến nhấn mạnh rằng nếu không tham gia ý kiến, trả lời đúng hạn có thể bị đánh giá, báo cáo với tỉnh; nhiều văn bản xin ý kiến có một câu rất quen thuộc: “Nếu đến thời hạn mà đơn vị không có công văn tham gia ý kiến thì được hiểu là đã đồng ý”. Đó phải chăng là một hình thức thêm văn bản để “chia sẻ” trách nhiệm?

Có thể khẳng định, chỉ đạo giảm hội nghị, giảm báo cáo chính là yêu cầu phải đổi mới tư duy quản lí, lãnh đạo. Việc giảm họp, giảm báo cáo đồng nghĩa với việc phải nâng cao trách nhiệm của mỗi cấp, ngành, mỗi cán bộ. Chúng ta không chỉ nói hay trên hội nghị, không chỉ làm báo cáo đẹp mà lại xa rời thực tiễn, giảm chất lượng công việc. Việc giảm hội họp, giảm giấy tờ không cần thiết chắc chắn sẽ là một sự tiết kiệm khổng lồ về thời gian, vật chất nếu tính trên phạm vi cả nước, đồng thời sẽ giải phóng sức ì về tư duy cho mỗi cán bộ.

Để có thể giảm thiểu các hội nghị không cần thiết, chúng ta cần cương quyết xác định việc gì xử lí được qua văn bản điện tử thì dứt khoát không tổ chức họp. Đồng thời, tăng cường các cuộc họp lồng ghép, giảm lễ tân, báo cáo, đi thẳng vào các nội dung trọng tâm tại hội nghị. Cần có quy định khống chế số lượng hội nghị, báo cáo trong tháng của các ngành. Đơn vị nào ban hành quá nhiều báo cáo trùng lặp hoặc tổ chức họp không hiệu quả phải bị trừ điểm thi đua. Đặc biệt, Trung ương cần quyết liệt chỉ đạo các bộ, ngành, các tỉnh thực hiện xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, liên thông giữa các ngành, địa phương để giảm việc phải làm báo cáo không cần thiết.

Chúng ta cũng cần đổi mới việc đánh giá cán bộ, không dựa vào số cuộc tổ chức, tham mưu, chủ trì các hội nghị, không dựa vào các báo cáo đúng hạn để đánh giá mà cần dựa trên số vụ việc tồn đọng được giải quyết, sự hài lòng của người dân để đánh giá cán bộ. Cần thực hiện phân cấp triệt để, việc gì thuộc thẩm quyền cấp sở, ngành thì cấp đó tự quyết và tự chịu trách nhiệm, dứt khoát không gửi công văn xuống cơ sở để "hỏi cho có"...

Huy Toán