Linh hoạt thích ứng

Trong bối cảnh giá xăng dầu, nguyên vật liệu và chi phí vận hành đồng loạt tăng cao, cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đang phải đối mặt với nhiều áp lực lớn. Tuy nhiên, thay vì bị động, nhiều doanh nghiệp đã chủ động điều chỉnh chiến lược sản xuất, kinh doanh để thích ứng, duy trì hoạt động.

Sản xuất bao bì xuất khẩu tại Công ty HITARP Việt Nam, Cụm Công nghiệp Phúc Ứng, xã Sơn Dương.

“Bão giá” lan rộng từ công trình đến thị trường

Từ đầu năm 2026 đến nay, giá nhiều loại nguyên, nhiên liệu tăng mạnh, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng. Thép, xi măng, cát, đá… đều thiết lập mặt bằng giá mới, khiến chi phí đầu vào đội lên nhanh chóng. Thực tế ghi nhận, có thời điểm giá thép tăng từ khoảng 14 triệu đồng lên 17 triệu đồng/tấn chỉ trong vòng 2 tháng; nhiều loại vật liệu khác cũng tăng 10 - 15%. Điều này khiến không ít doanh nghiệp rơi vào thế khó, thậm chí “càng làm càng lỗ” với các hợp đồng đã ký trước đó.

Giữ giá giữa “cơn bão” vật liệu leo thang không phải là lựa chọn dễ, nhưng với các doanh nghiệp cung ứng cho công trình đầu tư công, đó gần như là yêu cầu bắt buộc. Tại Công ty cổ phần Công nghiệp Tân Hà, đơn vị cung ứng bê tông cho nhiều công trình trọng điểm của tỉnh áp lực chi phí đang đè nặng lên từng khâu sản xuất. Giá xi măng, cát, đá, nhiên liệu đồng loạt tăng đã kéo giá thành sản phẩm đội lên đáng kể. Tuy nhiên, để bảo đảm tiến độ và không phá vỡ dự toán các dự án đầu tư công, doanh nghiệp buộc phải “neo” giá.

Ông Phùng Anh Tuấn, Giám đốc điều hành sản xuất - kinh doanh thẳng thắn: “Giá vật liệu tăng cao đang đẩy chi phí sản xuất lên rất lớn. Với doanh nghiệp cung ứng cho công trình công, đây là áp lực không nhỏ”. Để giữ giá, Tân Hà lựa chọn cách “tự cứu mình” bằng việc tái cơ cấu sản xuất như tối ưu định mức nguyên vật liệu, siết chặt quản lý hao hụt, chủ động nguồn cung đầu vào và đàm phán dài hạn với đối tác để hạn chế biến động. Cùng với đó là cắt giảm chi phí trung gian, nâng cao hiệu suất vận hành, chấp nhận giảm biên lợi nhuận nhằm giữ ổn định giá bán.

Tại Công ty HITARP Việt Nam (Cụm Công nghiệp Phúc Ứng, xã Sơn Dương) đơn vị sản xuất bao bì, vải bạt xuất khẩu sang châu Âu, Nhật Bản, Myanmar áp lực càng rõ nét khi chi phí đầu vào neo ở mức cao trong khi đầu ra thu hẹp. Ông Lee Hyung Hun, Quản lý sản xuất cho biết: Giá nguyên liệu tăng kéo theo chi phí sản xuất đội lên, trong khi giá trị xuất khẩu nhiều tháng liên tiếp sụt giảm do nhu cầu tiêu dùng toàn cầu suy yếu, nhất là tại các thị trường lớn như EU, Mỹ.

Để hoàn thành kế hoạch sản xuất, xuất khẩu gần 10.000 tấn vải bạt mỗi năm, HITARP đã tập trung tối ưu dây chuyền, kiểm soát chặt chi phí, cắt giảm tối đa các khoản chi không cần thiết nhằm giữ giá thành ở mức cạnh tranh. Song song đó, công ty chủ động mở rộng kênh tiêu thụ, tìm kiếm thị trường mới để bù đắp sự sụt giảm đơn hàng truyền thống.

Sản xuất gỗ xuất khẩu tại Công ty TNHH Greenhome Flooring, cụm công nghiệp Thắng Quân, xã Yên Sơn.

Xoay chuyển để thích ứng

Trước áp lực vật giá leo thang, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã không đứng yên mà chủ động triển khai nhiều giải pháp linh hoạt. Một trong những hướng đi phổ biến là tái cơ cấu sản xuất, điều chỉnh quy mô, tập trung vào những sản phẩm chủ lực, hạn chế dàn trải. Đồng thời, doanh nghiệp tăng cường kiểm soát chi phí, tối ưu quy trình để giảm hao phí.

Công ty cổ phần Xi măng Tân Quang, quý I-2026, doanh nghiệp vẫn duy trì nhịp sản xuất ổn định, với sản lượng sản xuất, tiêu thụ đạt 215 nghìn tấn, hoàn thành kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, phía sau con số này là nỗ lực “gồng mình” trước áp lực chi phí khi giá nguyên liệu đầu vào cho sản xuất xi măng tăng từ 10 - 30% tùy chủng loại. Trong bối cảnh đó, giá bán sản phẩm buộc phải điều chỉnh tăng khoảng 3% so với cùng kỳ năm 2025.

Ông Nguyễn Trọng Dự, Phó Giám đốc phụ trách sản xuất cho biết, để hạn chế tác động của biến động giá, doanh nghiệp lựa chọn giải pháp “thắt lưng buộc bụng” ngay từ nội tại: siết chặt từng khâu sản xuất, tối ưu chi phí và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm giảm tiêu hao nguyên, nhiên liệu. Ngay từ đầu năm 2026, công ty đã đầu tư hơn 10 tỷ đồng cho hệ thống làm mát clinker, góp phần giảm tiêu hao than trong sản xuất. Cùng với đó, các hạng mục bảo vệ môi trường như hệ thống lọc bụi, xử lý khí thải đuôi lò và nghiền liệu với tổng vốn trên 30 tỷ đồng đang được đưa vào vận hành thử nghiệm.

Một hướng đi đáng chú ý là doanh nghiệp đẩy mạnh tái sử dụng nguyên liệu thay thế, như xỉ từ các nhà máy gang thép trong tỉnh, gạch men phế thải, tro bay từ nhà máy nhiệt điện… nhằm giảm tỷ lệ clinker trong sản xuất xi măng. Giải pháp này không chỉ giúp tiết kiệm tài nguyên, hạ chi phí mà còn hướng tới mô hình sản xuất tuần hoàn, giảm tác động môi trường.

Công ty cổ phần Giấy An Hòa một trong những doanh nghiệp công nghiệp chủ lực của tỉnh, hoạt động sản xuất vẫn được duy trì ổn định với sản lượng lớn. Những năm gần đây doanh nghiệp duy trì sản xuất hàng trăm nghìn tấn giấy và bột giấy mỗi năm, bảo đảm việc làm, thu nhập cho người lao động. Riêng quý I năm 2026, sản lượng đạt khoảng 40 nghìn tấn giấy và bột giấy. Ông Hoàng Minh Sơn - Giám đốc Hành chính, nhân sự Công ty cổ phần Giấy An Hòa cho biết: Trong bối cảnh nhu cầu thế giới suy giảm và chi phí sản xuất gia tăng, doanh nghiệp đã từng bước điều chỉnh chiến lược tiêu thụ theo hướng giảm phụ thuộc vào xuất khẩu, tăng tỷ trọng cung ứng cho thị trường trong nước. Hướng đi này giúp doanh nghiệp chủ động hơn về đầu ra, đồng thời giảm chi phí vận chuyển, logistics.

Không chỉ doanh nghiệp nỗ lực tự thân, chính quyền tỉnh Tuyên Quang cũng tích cực đồng hành, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho khu vực kinh tế tư nhân. Tỉnh đã đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết, tăng cường đối thoại để kịp thời xử lý vướng mắc phát sinh trong sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, việc cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ “nút thắt” về đất đai, thủ tục cũng đang được tập trung thực hiện, tạo điều kiện để doanh nghiệp ổn định và mở rộng hoạt động.

Thử thách cũng là cơ hội, trong “cơn bão giá”, nhiều doanh nghiệp chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ thị trường, duy trì uy tín và bảo đảm việc làm cho người lao động. Đây cũng được xem là phép thử đối với năng lực quản trị và sức chống chịu của doanh nghiệp.

Bài, ảnh: Trang Tâm