Quyết liệt giải ngân vốn đầu tư công

Để dòng vốn đầu tư công thực sự thẩm thấu nhanh và hiệu quả vào các công trình, tỉnh đang triển khai những giải pháp mang tính đột phá, chuyển trọng tâm từ quản lý sang phục vụ và thúc đẩy.

Cuộc đua với thời gian

Trên các công trường từ vùng thấp đến vùng cao, không khí thi công đang nóng hơn bao giờ hết. Tinh thần "vượt nắng, thắng mưa" đã trở thành mệnh lệnh thực thi hằng ngày của các nhà thầu và đơn vị tư vấn giám sát.

Tại dự án Trường THPT Phù Lưu, xã Phù Lưu, công trình đang bước vào giai đoạn nước rút. Xác định hoàn thành sớm không chỉ có ý nghĩa về an sinh giáo dục mà còn là điều kiện để tất toán vốn, Công ty TNHH XD Trung Mạnh đã dồn toàn bộ nguồn lực tinh nhuệ cho dự án này.

Dự án Trường tiểu học, THCS nội trú Pà Vầy Sủ đang được nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Giám đốc Công ty chia sẻ: Mỗi ngày chậm trễ là một ngày lãng phí nguồn lực Nhà nước. Chúng tôi lập biểu đồ tiến độ chi tiết theo từng ngày, chú trọng khâu cung ứng vật tư để không đứt gãy dây chuyền. Tính đến cuối tháng 4, đơn vị đã hoàn tất lát nền các phòng học; phần việc còn lại chỉ là sơn và hoàn thiện hạng mục phụ trợ để sớm bàn giao. Việc đẩy nhanh tiến độ giúp đơn vị sớm nghiệm thu, thanh toán khối lượng, từ đó xoay vòng vốn hiệu quả và giảm áp lực tài chính doanh nghiệp.

Sức nóng cũng lan tỏa mạnh mẽ lên cả những địa bàn gian khó nhất. Tại 6 dự án trường học biên giới khởi công cuối năm 2025, kỷ luật "3 ca, 4 kíp" được áp dụng triệt để. Tại dự án Trường liên cấp Tiểu học và THCS nội trú Pà Vầy Sủ, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Phương Đông đã biến thách thức địa hình thành động lực hành động.

Ông Nguyễn Ngọc Chiến, Tổng Giám đốc Công ty cho biết: Địa bàn vùng cao đòi hỏi phương án hậu cần cực kỳ chi tiết. Doanh nghiệp đang tập trung tối đa máy móc, nhân công để bù đắp hạn chế về địa hình. Hiện các hạng mục cốt lõi như nền, móng, tường, mái... đã cơ bản hoàn thành, vượt tiến độ dự kiến nhờ tinh thần thi công xuyên lễ.

Luồng sinh khí này không chỉ bó hẹp ở khối giáo dục mà đang lan tỏa sang các dự án y tế và hạ tầng giao thông trọng điểm như: Bệnh viện Đa khoa tỉnh, tuyến Cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang và các trục đường liên tỉnh. Theo báo cáo của Sở Tài chính, tính đến ngày 22-4, giải ngân của tỉnh đạt 1,1 nghìn tỷ đồng (32,4% kế hoạch), đứng thứ 10/34 tỉnh, thành phố (không bao gồm vốn bổ sung).

Nhận diện những nút thắt

Mặc dù nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về tỷ lệ giải ngân, nhưng nhìn từ mục tiêu kỳ vọng của năm trọng điểm 2026, Tuyên Quang vẫn đối mặt với nhiều rào cản.

Ông Chu Anh Tùng, Phó Trưởng phòng Đầu tư công (Sở Tài chính) nhận định có 4 nhóm nguyên nhân chính tạo sức ỳ. Điểm nghẽn lớn nhất là mặt bằng, dù chính sách bồi thường đã có nhiều đổi mới, nhưng việc xác định nguồn gốc đất và sự chênh lệch giá đền bù vẫn khiến nhiều hộ dân chưa đồng thuận. Điển hình tại một số gói thầu thuộc dự án Cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang, tình trạng mặt bằng chưa sạch khiến nhà thầu không thể đưa máy móc vào thi công đồng bộ.

Công nhân Công ty cổ phần đầu tư và phát triển Phương Đông tập trung thi công xuyên ngày lễ.

Cùng với đó là đặc thù địa hình miền núi cùng diễn biến thủy văn bất lợi thường xuyên làm ngắt nhịp thi công của nhà thầu. Mưa lũ bất thường không chỉ gây hư hại hạng mục đang dang dở mà còn khiến việc vận chuyển vật tư lên vùng cao trở nên vô cùng gian nan. Đặc biệt kể từ đầu năm đến nay, biến động chính trị toàn cầu đẩy giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng vọt.

Với các hợp đồng đơn giá cố định, nhà thầu đối mặt nguy cơ thua lỗ nặng, dẫn đến tâm lý thi công cầm chừng chờ điều chỉnh cơ chế. Chưa kể áp lực "nhiệm vụ kép", nhiều dự án phải song hành giải ngân vốn 2025 kéo dài và kế hoạch vốn mới 2026. Việc xử lý dứt điểm nợ đọng năm trước tạo áp lực cộng dồn lên năng lực điều hành của cả chủ đầu tư lẫn nhà thầu.

Siết chặt kỷ cương

Để hóa giải các điểm nghẽn, UBND tỉnh đã chủ động chuyển trạng thái từ tháo gỡ sang tăng tốc. Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn, tỉnh đã lập tức phân bổ chi tiết 100% nguồn vốn đến từng dự án theo thứ tự ưu tiên.

Trong cuộc họp về giải pháp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh vừa qua, đồng chí Phan Huy Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: Nếu không đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc này sẽ kìm hãm và ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển kinh tế và phúc lợi xã hội. Đồng chí yêu cầu các đơn vị nâng cao trách nhiệm chính trị, tập trung xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng nhằm chống lãng phí; đồng thời chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải, thiếu trọng tâm. Các chủ đầu tư cần nhìn thẳng vào những nút thắt, không né tránh, chủ động đề xuất giải pháp đột phá để tháo gỡ khó khăn và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án.

Cụ thể hóa chỉ đạo của đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh, điểm đột phá trong điều hành năm nay là việc "số hóa" lộ trình giải ngân. Tỉnh đã thiết lập biểu đồ thời gian nghiêm ngặt, đóng khung "giờ G" cho từng nhóm dự án. Theo ông Chu Anh Tùng, Phó Trưởng phòng Đầu tư công (Sở Tài chính), với những dự án mới, hoàn tất thủ tục đấu thầu để khởi công trước ngày 30-6. Về vốn 2025 kéo dài tập trung giải ngân tối thiểu 60% vào cuối tháng 4 và dứt điểm 100% trước 31-5. Riêng với kế hoạch vốn 2026, lộ trình tăng trưởng theo quý, yêu cầu đặt ra là phải đạt trên 50% trước tháng 5; trên 70% trước tháng 8; chạm mốc 90% trước tháng 11 và quyết tâm đạt 100% vào ngày 31-12-2026.

Khi các mốc thời gian đã được ấn định, sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính quyền và sự tự giác của doanh nghiệp sẽ là "chìa khóa" đưa tỉnh bứt phá, biến dòng vốn thành những giá trị hiện hữu trên các công trình, phục vụ nhân dân.

Bài, ảnh: Đoàn Thư