Giữ hương cốm quê

Từ những hạt lúa nếp nương trên đồng đất quê nhà, gần 20 năm qua, chị Lục Thị Mỹ, thôn Minh Thành, xã Bắc Quang đã bền bỉ gìn giữ nghề làm cốm truyền thống. Từ món quà quê mộc mạc, chị từng bước nâng tầm sản phẩm, xây dựng thương hiệu Cốm tươi Thơm Thương.

Chị Lục Thị Mỹ, thôn Minh Thành, xã Bắc Quang.

Với người dân Bắc Quang, cốm không chỉ là món ăn gắn với mùa lúa mới mà còn mang theo nét đẹp văn hóa của đồng bào địa phương. Nhận thấy giá trị của sản vật quê hương, chị Mỹ vừa duy trì cách làm truyền thống, vừa tìm hướng đi đưa hạt cốm trở thành sản phẩm hàng hóa. Để có mẻ cốm ngon, theo chị Mỹ, nguyên liệu là yếu tố quan trọng hàng đầu. Lúa nếp được thu hoạch đúng độ, khi hạt còn căng và phải có độ dẻo tự nhiên. Sau khi thu hoạch, lúa được lựa kỹ, đãi sạch rồi rang, giã, sàng lọc qua nhiều công đoạn. Nhờ đó, hạt cốm giữ được màu xanh tự nhiên, độ dẻo và hương thơm đặc trưng.

Không dừng ở việc làm cốm theo phương thức thủ công, chị Mỹ chú trọng hoàn thiện quy trình chế biến, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, đầu tư bao bì, mẫu mã và xây dựng thương hiệu. Năm 2024, Hợp tác xã Cốm tươi Thơm Thương được thành lập, mở ra hướng phát triển mới cho nghề làm cốm ở địa phương.

Chị Mỹ chia sẻ: “Làm cốm trước hết phải giữ được hương vị truyền thống. Nhưng muốn sản phẩm đi xa thì sản phẩm phải bảo đảm chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm và xây dựng thương hiệu. HTX liên kết với các hộ dân sản xuất lúa nếp để chủ động nguồn nguyên liệu, đồng thời tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân”.

HTX hiện có 4 sản phẩm gồm cốm tươi, cốm rang, bánh cốm truyền thống và nếp cốm. Trong đó, sản phẩm cốm tươi được công nhận OCOP 3 sao năm 2025. Các sản phẩm được giới thiệu tại các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại, hoạt động quảng bá sản phẩm OCOP và qua các kênh thương mại điện tử. Trung bình mỗi tháng, HTX tiêu thụ gần 3 tạ cốm tươi cùng hàng trăm sản phẩm bánh cốm, nếp cốm; tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động với thu nhập từ 6 triệu đồng/người/tháng.

Đồng chí Hoàng Quang Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Quang cho biết: “HTX Cốm tươi Thơm Thương đã phát huy được lợi thế của sản vật địa phương; đồng thời chủ động liên kết với người dân trong sản xuất lúa nếp để bảo đảm nguồn nguyên liệu. Việc xây dựng chuỗi từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ không chỉ nâng giá trị hạt lúa mà còn tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân. Địa phương sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ HTX nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường; phấn đấu hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận OCOP 3 sao đối với sản phẩm bánh cốm truyền thống và nếp cốm trong năm nay”.

Từ món quà dân dã của quê hương, Cốm tươi Thơm Thương đang từng bước trở thành sản phẩm hàng hóa mang dấu ấn địa phương. Câu chuyện của chị Lục Thị Mỹ cho thấy, khi sản vật quê được gìn giữ bằng tâm huyết, đầu tư bằng tư duy sản xuất hàng hóa và gắn với nhu cầu thị trường, giá trị nông sản sẽ được nâng lên. Hương cốm quê vì thế không chỉ được gìn giữ mà còn có thêm cơ hội để vươn xa.

Bài, ảnh: Thúy Nga