Niềm vui ngày bầu cử

Tháng Ba, nhìn những thửa ruộng đã thấy ưng bụng lắm rồi. Đúng là, có dầm mưa dãi nắng mới có lúc thảnh thơi ngắm lúa lên xanh như dải lụa. Dưới suối, bọn trẻ con chí chóe nô nghịch, trên sàn, mấy cụ già bỏm bẻm nhai trầu, uống nước trà xanh trong sắc chiều miền sơn cước.

Thế mà mấy hôm nay lòng Hoàn như có lửa đốt, hết đứng lại ngồi, vừa châm thuốc đã dụi vội vào hốc đá. Người thì tưởng anh lo vì công việc làm ăn nhưng thật ra, Hoàn còn có nỗi lo lớn hơn, ấy là chuyện vận động bà con đi bầu cử.

Ở dãy núi phía cuối tỉnh có một xóm nhỏ nằm biệt lập. Con chim cất cánh bay đi kiếm mồi thì nhanh mà người leo tới nơi thì sao lại khó đến thế. Thực ra, anh cùng với Trung, Mạnh và Thúy đã từng nhiều lần lên đó vận động tuyên truyền cho bà con về các chương trình, chính sách. Mấy anh em có khi phải bỏ xe, xách dép leo dốc, mùa mưa bùn níu chân, mùa nắng thở không ra hơi vì bụi. Thúy bảo: “Mọi thứ về đến đây 10 phần thì chưa chắc đã còn được 1”. Hoàn nghe cô ấy nói thấy cũng đúng, nhưng biết làm sao được, bà con ở đây bao đời chủ yếu sống bám lấy đồi rừng, ngoài những nhu yếu phẩm buộc phải ra tận chợ huyện mua thì còn lại họ đều tự cung, tự cấp, tự sản, tự tiêu. Cũng bởi thế mà trang phục hàng ngày, nếp sinh hoạt của người dân còn khá bản nguyên, bà con sống thật thà, chất phác nhưng nhiều khi rất khó vận động tuyên truyền vì cái nếp nghĩ đơn giản ấy.

Minh họa: Bích Ngọc.

Cách đây mấy hôm, các anh đã đến nhà ông Khiêm, người già nhất trong xóm. Nói thế nào đi nữa thì ông vẫn một mực:

- Cán bộ nào tôi thấy cũng như nhau cả. Các anh biết nhiều chữ, đi nhiều nơi biết người nào hay, người nào dở, người nào giỏi, các anh cứ bầu giúp tôi, coi như là giúp người già đi, già còn phải đi nương.

Hoàn cũng nghe nói hôm trước, Thúy cũng tình cờ gặp vợ chồng đưa em họ là Lâm và Quy. Khi trở về Thúy phàn nàn: “Đấy, anh Hoàn xem, ai đời chúng nó bỏ học giữa chừng rồi lấy nhau đẻ mấy đứa con. Giờ cả hai vợ chồng nó phải kiếm việc khắp nơi để lo miếng ăn. Chúng nó bảo hôm tới bầu cử chỗ người nhà, bác lơ đi cho em. Em điên quá mắng cho một trận”.

Hoàn nghe xong cười rồi từ tốn bảo Thúy:

- Cô cứ bình tĩnh. Bà con ta suy nghĩ đơn giản, chưa hiểu hết trách nhiệm và lợi ích của cuộc bầu cử, ngay cả đến anh, em họ hàng của mình cũng vậy thôi chứ nói đâu xa. Nếu họ hiểu được đây là là đợt sinh hoạt dân chủ sâu rộng, là cơ hội để họ lựa chọn được người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của người dân trên cả nước thì mình tin họ sẽ suy nghĩ khác đấy.

Sáng nay là chủ nhật nhưng Hoàn và mấy anh em dậy từ rất sớm. Họ ăn mặc như mấy người đi rừng, nhiều người gặp trên đường cũng khó nhận ra. “Đang lúc nước sôi lửa bỏng, rủ nhau đi rừng làm gì không biết?”- Trung vừa đi lẩm bẩm, chuyến này mà không tuyên truyền vận động được hết bà con tham gia bầu cử thì coi như nhiệm vụ quan trọng chưa hoàn thành. Vừa mới năm ngoái, trong đại hội Đảng, các  chỉ tiêu phấn đấu được đề ra, các nhiệm vụ chính trị đã rõ, lớp cán bộ trẻ vừa gánh vác trách nhiệm như Trung thấy rất lo lắng.

Đang ngồi nghỉ dưới bóng cây, ông Khiêm nhìn đồi ngô đang đến kì cho thu hoạch mà buồn chán. Đất bao năm bạc màu vì bị mưa lũ rửa trôi, không trồng ngô thì chẳng biết trồng gì? Giữa lúc ấy ông nhìn thấy Hoàn và Trung đi qua:
-Uầy, các cán bộ đi đâu mà lặn lội vào tận đây thế?

-Bác Khiêm đấy à? ngày nghỉ chúng cháu mới có thời gian đi thăm đồi rừng của bà con ta. Đồi nhà bác đây đúng không? Bác có gì cho chúng cháu làm cùng với nào?

- Ôi, ai dám nhờ cán bộ làm. Mà cán bộ chỉ ngồi bàn giấy không quen cầm con dao, cái cuốc đâu.

- Bác ơi, không phải như bác nghĩ đâu - Hoàn ôn tồn - chúng cháu cũng là con em nhân dân mà ra và giờ tuy ăn lương cán bộ xã nhưng vẫn tăng gia sản xuất đó bác. Thậm chí đó còn là nguồn thu lớn nhất của gia đình.

-Thật sao cán bộ? Nhưng mà ở đây đất bạc màu, quanh năm chăm sóc mà bắp ngô còi cọc, bỏ công, bỏ sức, bỏ vốn ra nhiều mà thu về đáng là bao đâu.

-Thực ra ở chỗ cháu đất cũng không tốt nhưng bà con đã mạnh dạn chuyển đổi giống cây trồng từ cây ngô sang các loại cây lâu năm như: mỡ, lát, xoan hương, bồ đề, keo… cho hiệu quả kinh tế cao mà lại không vất vả như trồng cây ngắn ngày bác à?
-Thế mà sao đến giờ tôi mới biết nhỉ?

-Thì tìm gặp bác có dễ đâu, gặp được rồi chúng cháu nói bác có nghe đâu. Bác và mọi người cứ quen làm theo cách cũ. Đất của mình thì mình phải giữ, trồng trọt chăn nuôi vẫn là cội rễ nhưng làm thế nào để đạt hiệu quả thì phải tiếp thu cái mới, học hỏi anh em bà con. Hôm nào mời bác ra nhà uống rượu với bố cháu để tham khảo luôn cách làm bác nhé. Bà con ở nhiều xã lân cận cũng đã thoát nghèo nhờ cách làm ấy đó bác.

-Tốt quá, nhưng mà không phải các cán bộ lên đây để vận động đi bỏ cái tờ giấy vào cái hòm kính đấy chứ?

-Bác thấy không, ở mỗi vùng, mỗi miền có núi đồi, sông, suối, cái nắng, cái gió khác nhau. Người làm nông là hiểu rõ nhất cái dễ, cái khó ấy. Gặp vấn đề gì khó khăn, mình cần có những đề xuất, kiến nghị để chính quyền tháo gỡ, nên cần phải có những người đại diện cho mình, nói lên nguyện vọng của người dân.

-Ôi dào, đại biểu Quốc hội họ ở tận đâu ấy mình có biết đâu? mà chắc họ cũng đâu đã biết mình.

-Bác ơi, đại biểu Quốc hội tuy có thể không ở ngay xóm, xã này nhưng các anh, các chị ấy vẫn về với dân, lắng nghe dân. Còn đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp thì đâu có xa lạ, nhiều người chính là anh em, con cháu của bác cả. Khi có người đại biểu cùng ở trong làng với mình, cùng đi nương với mình, thì mình là người hiểu họ, mình đi bầu là đúng rồi phải không bác?

-À, tôi nhớ láng máng, thế có phải cái ngày mà cả nước đi bầu từ dạo bà con theo cụ Hồ giành chính quyền đó không? Tôi từng nghe ông cụ sinh ra tôi kể cho nghe như thế.

Trung lặng lẽ ngồi xuống, bật lửa châm điếu thuốc cho ông Khiêm:

-Bác nghĩ mà xem, có giặc thì cả nước cùng đánh giặc, không có sức mạnh toàn dân sao cuộc kháng chiến có thể thắng lợi được. Giờ muốn xây dựng đất nước giàu mạnh, công bằng, văn minh… cũng phải cần chung sức. Lá phiếu  cũng chính là sự đóng góp của bác vào sự thắng lợi ấy.

Bác Khiêm trầm ngâm vê mồi thuốc, nhìn xa xăm vào dải lụa xanh của nương ngô đang độ lên đòng. Những lời của Hoàn và Trung như cơn mưa rào tưới vào kẽ nứt của mảnh đất bạc màu bấy lâu trong tâm trí ông. Ông khà một hơi khói, đôi mắt nheo lại nhưng sáng lên cái nhìn tinh anh:

- Hóa ra cái lá phiếu ấy cũng giống như cái hạt giống mình chọn để tra xuống đất vậy hả cán bộ? Chọn được hạt tốt, giống khỏe thì cái bắp nó mới mẩy, cái đời mình mới khá lên được. Tôi hiểu rồi. Già rồi nhưng cái tay còn cầm được con dao thì cái đầu cũng phải thông cái chữ của Đảng. Ngày bầu cử tới, tôi sẽ là người đầu tiên ra nhà văn hóa, không nhờ ai bầu hộ, bầu thay cả!

Hoàn mừng thầm trong bụng. Cái "lửa" đốt trong lòng anh mấy hôm nay như dịu đi hẳn. Đúng lúc ấy, vợ chồng Lâm - Quy đi làm nương về ngang qua, vai vác cuốc, mặt mũi lấm lem bùn đất nhưng nụ cười vẫn tươi rói. Thấy các cán bộ đang ngồi với ông cụ, Lâm nhanh nhảu:

- Anh Hoàn, anh Trung đấy ạ! Hôm trước chị Thúy mắng cho một trận, vợ chồng em về nghĩ mãi. Ngẫm ra mình sai thật.

Quy đứng bên cạnh cũng tiếp lời, giọng đầy quyết tâm:

- Vâng ạ, bọn em bàn với nhau rồi. Đến ngày bầu cử, hai vợ chồng sẽ nghỉ làm nương một buổi, mặc bộ quần áo đẹp nhất của người Dao mình để đi bỏ phiếu. Đó là quyền lợi của mình, là cái tương lai của mấy đứa nhỏ nhà em sau này anh nhỉ?

Hoàn giơ tay đập nhẹ vào vai Lâm, cảm nhận được cái sức trẻ và sự chân thành tỏa ra từ đôi vợ chồng nhỏ. Anh nhìn sang ông Khiêm, thấy ông gật đầu tâm đắc. Nắng chiều miền sơn cước đổ vàng xuống những cung đường uốn lượn, nơi những tấm băng rôn khẩu hiệu về ngày bầu cử đang rực rỡ sắc đỏ.

Trong lòng Hoàn giờ đây không còn là nỗi lo âu, mà là một niềm hy vọng lấp lánh. Anh biết rằng, khi ý Đảng đã thấm vào lòng dân, khi mỗi người dân đều ý thức được giá trị của lá phiếu trên tay mình, thì ngày bầu cử sắp tới chắc chắn sẽ là một ngày hội thực sự của bản làng.

Truyện ngắn của Bùi Việt Phương