Nhường nhau một chút

Chiều nào cũng vậy, con đường qua trước cổng của hai ngôi trường luôn chật chội, ùn ứ như một dòng chảy bị tắc nghẽn. Những dòng xe máy, ô tô chiếc ngược, chiếc xuôi lách qua từng khe hở, nêm vào nhau đặc quánh. Còi xe inh om, khói bụi ngột ngạt. Ngay tại cổng trường còn có một siêu thị bán những thứ quà vặt, trẻ em, phụ huynh ùa vào mua bán nhộn nhịp, càng khiến cho việc lưu thông trở thành một cuộc vật lộn đầy cam go.

Minh họa: Xuân Đức

Ở một ngôi chợ xép, ngay cạnh con đường chính, những buổi chiều tan tầm, không ít người vô tư ngồi trên xe máy, nhoài người mua vài mớ rau. Phía đối diện, một chiếc ô tô mở kính hỏi giá vài loại hoa quả. Rồi có người còn dừng ô tô giữa đường, vô tư xuống mua đồ. Phía sau hàng dài xe ùn ứ. Thế là trong phút chốc, giao thông bị nghẽn lại. Còi xe lại inh tai. Đôi khi xảy ra xung đột, tranh cãi qua lại, không ai chịu nhường. Có không ít những video trên mạng xã hội bày tỏ sự bức xúc về văn hóa giao thông, thể hiện sự tùy tiện đến khó hiểu, dẫn đến những cuộc nói chuyện bằng nắm đấm.

Một sự tắc nghẽn không phải vì con đường quá hẹp, mà vì mỗi người đều muốn đi nhanh hơn, tiện hơn cho mình mà không quan tâm đến xung quanh. Có lẽ, những “điểm nghẽn” trong cuộc sống cũng bắt đầu từ những điều rất nhỏ như thế.

Ở những sự kiện đông người, ta cũng dễ dàng bắt gặp những điểm nghẽn. Một đoàn người xếp hàng, chỉ cần một người bước lên trước, sẽ có người thứ hai, thứ ba. Một không gian chung, chỉ cần vài tiếng nói to hơn bình thường, sẽ kéo theo sự ồn ào của nhiều người khác. Chỉ cần một lời thiếu kiềm chế, lập tức kéo theo những lời gay gắt hơn và dẫn đến những hệ lụy khó lường.

Dường như, những điểm nghẽn không nằm ở hoàn cảnh, mà nằm ở cách mỗi người lựa chọn ứng xử trong hoàn cảnh ấy. Đó là điểm nghẽn của tư duy. Khi ta quen nhìn mọi thứ trong ngắn hạn, ta dễ bỏ qua hệ quả dài lâu. Khi ta quen làm theo đám đông, ta ít khi tự hỏi điều đó đúng hay sai. Và khi ta ngại thay đổi, những điều bất hợp lý cứ thế được lặp lại, ngày này qua ngày khác.

Có những điểm nghẽn không nhìn thấy ngay trước mắt. Nó âm ỉ bào mòn sự kiên nhẫn, khiến ứng xử của mỗi người theo cách riêng của họ. Đó có thể là những chính sách đúng, nhưng khi triển khai lại tạo ra điểm nghẽn, chậm đi vào đời sống, khiến tiêu cực xảy ra, gây lộn xộn trong cách giải quyết.

Và còn những điểm nghẽn rất khó gọi tên, đó là trách nhiệm. Khi ai cũng có thể đổ lỗi cho hoàn cảnh, thì mọi thứ dễ dàng dừng lại. Một dòng xe có thể tắc nghẽn vì không ai chịu lùi lại một chút. Một xã hội cũng có thể chậm lại, nếu ai cũng cho rằng người khác cần thay đổi, không phải trách nhiệm của mình.

Để gỡ một điểm nghẽn, đôi khi, chỉ cần một người chậm lại, nhường nhịn và nêu gương. Những con đường có thể sẽ được mở rộng hơn, thẳng hơn, nhưng tư duy của ta không thay đổi, cách ứng xử của ta vẫn thế sẽ không có con đường nào đủ chỗ cho sự hẹp hòi, hành xử ích kỷ chỉ có mình là trên hết.

Hoa Nguyên