Nét quê chợ phiên Hoàng Su Phì
Chợ phiên, một nét quê như nốt trầm trong bản hòa ca đa sắc màu. Chỉ cần một lần ghé qua, ta cảm thấy mình đã chạm vào hồn cốt của một miền đất. Chợ phiên Hoàng Su Phì là một nơi như thế. Giữa không gian núi non trùng điệp, những con đường quanh co nối bản với phố, mỗi tuần chợ lại họp một lần vào sáng chủ nhật. Mỗi phiên chợ là một bức tranh sinh động về cuộc sống của đồng bào các dân tộc vùng cao bình dị mà ấm áp tình người.
![]() |
| Minh họa: Xuân Đức |
Từ 4 giờ sáng, ánh đèn pin đã thắp sáng các ngả đường núi chênh vênh. Những sản vật bình dị thân quen như gạo, rau, đậu, ớt cùng các loại thảo dược (mác khén, thảo quả, gừng tươi...) theo sắc áo chàm, váy hoa, khăn vấn xuống chợ. Từ Chiến Phố, Bản Máy, vợ chồng anh Mã Sheo Phìn và chị Giàng Thị Dín vượt quãng đường 25 km, mang vài cân gạo cốm nương đi bán. Thứ gạo được làm từ những hạt nếp cấy trên ruộng bậc thang, qua công đoạn sao chín rồi giã thành gạo, hương cốm thơm quyện trong gió núi. Mỗi cân gạo có giá bán 50.000 đồng, đắt hơn nhiều so với gạo thường, nhưng gói ghém trong đó bao nhiêu công sức, mồ hôi.
Trong mỗi hành trình xuống chợ, những thứ mang theo không chỉ là hàng hóa, mà là sản vật được kết tinh từ tình người, nét văn hóa bản địa đậm đà hương vị từ đất, từ mây và gió núi. Chợ phiên Hoàng Su Phì nguyên mẫu tồn tại qua hàng trăm năm. Ấy là những món hàng của người này, đổi lấy hàng của người khác thông qua việc mua bán, trao đổi. Ngày nay, sự tiến hóa trong giao thương dù không còn lệ thuộc vào việc trao đổi thuần túy, nhưng nét quê mộc mạc vẫn luôn hiện hữu.
Lèng Văn Tiêng, người dân tộc Nùng, đến chợ với những miếng da trâu, gần như để nguyên bản, phơi khô. Món hàng độc đáo này cùng chủ nhân của nó không cần chào mời, không cố tìm người mua. Lèng Văn Tiêng bảo rằng: ai cần, nó khác tìm đến mình. Người bán chưa gặp người mua, nhưng hàng chục du khách tò mò đã vây quanh. Và những miếng da trâu khô đầy lông, bỗng trở thành một sản phẩm văn hóa. Theo Lèng Văn Tiêng, bộ quần áo anh đang mặc dù đã vài năm, nhưng sắc chàm vẫn xanh thẫm như mới. Và da trâu là một thành phần phụ da không thể thiếu để tạo nên nước nhuộm vải truyền thống của đồng bào. Từng công đoạn đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều thế hệ. Da trâu được ninh nhừ, lọc lấy nước rồi trộn cùng nước lá cây có màu xanh đen hoặc màu chàm. Và vải đã nhuộm thì màu sắc bền đến khi rách thì thôi.
Bà Yên, người phụ nữ Dao trắng ở xã Thàng Tín khoe chiếc váy tự tay nhuộm vải và tự tay may, có giá trị khoảng 1,2 triệu đồng. Giá trị ấy không chỉ nằm ở tiền công hay nguyên liệu, mà còn ở bàn tay khéo léo và nét văn hóa được gửi gắm tỉ mỉ trong từng thớ vải. Nét quê ở chợ phiên Hoàng Su Phì vì thế mà tạo nên bản sắc.
Chợ phiên Hoàng Su Phì còn là điểm hẹn của những hành trình khám phá. Từ đây, du khách có thể tìm đến Bản Luốc, nơi những thửa ruộng bậc thang uốn lượn theo triền núi, tạo nên bức tranh tuyệt đẹp mỗi mùa nước đổ, mùa lúa xanh hay mùa vàng. Nhưng có lẽ, sức hấp dẫn sâu xa của miền đất này không chỉ nằm ở cảnh sắc thiên nhiên, mà còn ở chính những con người bình dị đang ngày ngày làm nên cuộc sống nơi đây. Đó là nét quê, là hồn cốt của Hoàng Su Phì, một miền đất đang từng ngày đổi thay nhưng vẫn nâng niu, gìn giữ những giá trị bình dị làm nên bản sắc riêng của mình.
Hoa Nguyên














Ý kiến bạn đọc