Tiếng việt | English

Bảo tồn, phát triển vùng chè Shan tuyết

- Chất lượng chè Shan tuyết đã được khẳng định, khi sản phẩm này nức tiếng với người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh. Song để phát triển thành ngành hàng bền vững thì còn nhiều việc phải làm, đặc biệt là việc bảo tồn những cây chè cổ thụ và thực hiện chăm sóc đúng kỹ thuật để nâng cao năng suất, sản lượng chè.

Vườn chè Shan tuyết quy mô 8 ha của gia đình ông Triệu Xuân Khang, thôn Nà Mụ, xã Hồng Thái (Na Hang) đang thời kỳ cho thu hoạch, vậy nhưng sản lượng chè búp tươi không nhiều. Ông Khang giải thích, chè trồng trên núi cao, không tập trung nên việc chăm sóc, thu hái rất vất vả. Theo ông Khang, năm 2019 vừa qua giá chè lên cao, ông đã phải thuê thêm người chăm sóc, đốn tỉa, tuy nhiên lượng chè thu hái cũng chỉ được hơn 10 tấn búp tươi, bán được 200 triệu đồng. 

Cùng xã Hồng Thái, gia đình ông Lý Văn Khào, thôn Hồng Ba có 4 ha chè Shan nhưng cũng chỉ thu được 3 tấn chè búp tươi. Ông Khào chia sẻ, sản lượng chè đạt thấp do trồng xa nhà không tiện chăm sóc dẫn đến cây đã già cỗi cho ít búp. 


Người dân thôn Hồng Ba, xã Hồng Thái (Na Hang) thu hái chè Shan tuyết.    Ảnh: Hải Hương

Theo ông Đặng Ngọc Phố, Phó Giám đốc Hợp tác xã chè Shan tuyết Sơn Trà, xã Hồng Thái (Na Hang), năng suất, sản lượng chè Shan tuyết của bà con trên địa bàn xã hiện nay mới chỉ đạt 1/3 so với tiềm năng. Ngoài nguyên nhân chè trồng ở độ cao, không tập trung thì kỹ thuật canh tác của bà con còn nhiều hạn chế, đây là nguyên nhân dẫn đến chè bị già cỗi, thoái hóa, ít búp. Ông Phố cho rằng, nếu tỉnh không có cơ chế, chính sách phù hợp thì nguồn gen, nguồn lợi chè Shan tuyết sẽ bị mai một. Thực tế  4 - 5 năm trở về trước, hầu hết diện tích chè Shan tuyết trên địa bàn xã không được bà con chăm sóc, đốn, tỉa khiến cây chè vươn cao, ít cành nhánh, ít búp, thậm chí là một số cây chè đã bị chết do già cỗi, mối mọt... 

Việc bảo tồn cây chè và phát triển sản phẩm chè Shan tuyết tại xã Thổ Bình (Lâm Bình) cũng đang gặp khó, do hệ thống đường giao thông không “ủng hộ” người trồng chè. Ông Vi Văn Sự, Chủ tịch UBND xã cho biết, xã hiện có khoảng 230 ha chè Shan tuyết. Nhưng để hái được 10 - 15 kg chè thì người dân phải mất nửa ngày đi lên đồi chè và nửa ngày chở chè về nhà.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, toàn bộ diện tích chè Shan tuyết của Tuyên Quang được trồng ở độ cao từ 800 - 1.000 m nên có chất lượng rất tốt, hương vị thơm, đậm. Hiện ngành chuyên môn, người trồng chè đang thực hiện các biện pháp bảo tồn, phát triển, chăm sóc nâng cao năng suất, sản lượng. Ngày 13-9-2019, UBND huyện Na Hang phối hợp với Liên minh Hợp tác tỉnh, Viện Phát triển kinh tế hợp tác (Liên minh Hợp tác xã Việt Nam) tổ chức Hội thảo đánh giá tiềm năng phát triển và tiêu thụ bền vững sản phẩm chè Shan tuyết. Tại cuộc hội thảo, đại diện các đơn vị đã thảo luận, bàn giải pháp phát triển bền vững cây chè Shan tuyết theo hướng xây dựng mô hình hợp tác xã sản xuất kinh doanh theo chuỗi giá trị; rà soát lại toàn bộ diện tích chè Shan tuyết phù hợp để thâm canh, không ảnh hưởng đến quy định quản lý bảo vệ rừng; thực hiện bảo tồn nguồn gen đối với những cây chè Shan tuyết cổ thụ. 

Ông Nguyễn Đại Thành, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khẳng định, sở đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn cử cán bộ hỗ trợ các địa phương hướng dẫn các hộ trồng chè thực hiện các biện pháp đốn tỉa, chăm sóc theo hướng hữu cơ; thiết lập hệ thống quản lý chất lượng theo hướng VietGAP và hữu cơ. Đồng thời mời gọi các doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở chế biến đầu tư, chế biến chè, có hợp đồng bao tiêu sản phẩm dài hạn với người trồng chè, nhằm nâng cao giá trị cây chè Shan tuyết, khai thác hết tiềm năng phát triển vùng chè Shan tuyết trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, triển khai nghiêm túc cơ chế, chính sách của tỉnh hỗ trợ sản xuất hàng hóa đối với một số cây trồng, vật nuôi, trong đó cây chè Shan tuyết là 1 trong 3 đối tượng cây trồng được quan tâm hỗ trợ phát triển. Với cơ chế này, đã có ít nhất 5 doanh nghiệp, HTX tham gia đầu tư vào sản xuất, chế biến, bảo tồn nguồn gen chè Shan tuyết và một số nhãn hiệu chè Shan tuyết được hình thành và khẳng định vị trí trên thị trường trong và ngoài tỉnh như: Chè Shan tuyết Hồng Thái (Na Hang); chè Shan tuyết Thổ Bình (Lâm Bình). Đây được coi là thành công bước đầu trong hành trình bảo tồn nguồn gen, xây dựng ngành nghề sản xuất chè Shan tuyết phát triển bền vững.

Bài, ảnh: Tuấn Hùng

Tin cùng chuyên mục