Nặng tình với quê hương

Từ chăn nuôi lợn thảo dược quy mô lớn, anh Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc HTX Sản xuất chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung đã tổ chức sản xuất theo chuỗi, đưa kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và khoa học - công nghệ vào nông nghiệp. Những đổi mới ấy đã tạo việc làm, hỗ trợ nông dân cùng phát triển, đưa anh trở thành một trong 96 “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới” năm 2026.

Mô hình liên kết sản xuất gạo hữu cơ chất lượng cao giữa HTX Sáng Nhung và xã Tân Trào.

Tiên phong trong kinh tế tuần hoàn

Năm 2018, anh Nguyễn Ngọc Sáng vận động thành lập HTX Sản xuất chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung. Sau 3 năm chuẩn bị đất đai, hạ tầng, quy trình, năm 2020, HTX đi vào hoạt động, định hướng phát triển chuỗi từ chăn nuôi, chế biến đến tiêu thụ.

Hiện HTX chăn nuôi khoảng 12.000 con lợn/năm, gồm 500 lợn nái và 11.500 lợn thịt, trên diện tích 4,7 ha với 10 dãy chuồng kín. Thức ăn được phối trộn thảo dược như sâm cát linh, quế, hồi, cà gai leo, hành, tỏi, đinh lăng… giúp tạo hương thơm đặc trưng cho thịt lợn; chuồng trại, máng ăn, máng uống được đầu tư đồng bộ. Dữ liệu sản xuất, bán hàng được số hóa, sản phẩm có mã QR truy xuất nguồn gốc.

Điểm nổi bật là HTX tổ chức quy trình sản xuất theo hướng tuần hoàn. Chất thải chăn nuôi được xử lý bằng men vi sinh, tạo phân bón hữu cơ, đưa trở lại phục vụ trồng trọt; cám gạo được tận dụng làm thức ăn chăn nuôi. HTX đang hợp tác với Công ty COVEKA của Hàn Quốc xây dựng nhà máy xử lý chất thải, nước thải, phát thải và sản xuất phân bón vi sinh hữu cơ công nghệ cao, công suất dự kiến 10.000 tấn/năm với 3 mã sản phẩm.

“Điều tôi mong muốn là kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học - kỹ thuật giúp nâng cao giá trị nông sản; giúp bà con thay đổi tư duy, chuyển đổi xanh, tạo nhiều việc làm. Các hộ nông dân cùng tham gia, cùng hưởng lợi từ chuỗi giá trị và đồng hành phát triển” anh Sáng chia sẻ.

Từ chăn nuôi, HTX mở rộng sang chế biến với trên 10 sản phẩm từ lợn, như: giò, chả, xúc xích, lạp sườn, dăm bông, thịt chua, nem chua; phát triển gà đen bản địa, trứng gà thảo dược và hệ thống cửa hàng thực phẩm sạch tại Tuyên Quang, Phú Thọ, Hà Nội. HTX còn liên kết tiêu thụ chè Shan tuyết, cam sành Hàm Yên, mật ong, thịt trâu khô, miến dong và nhiều nông sản OCOP địa phương.

Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh thăm mô hình sản xuất rau, củ, quả hữu cơ trong nhà màng gắn với liên kết tiêu thụ của HTX Sáng Nhung tại xã Thái Bình.

Quy mô hoạt động tăng trưởng nhanh cùng doanh thu và việc làm. Năm 2023, HTX có 30 lao động, doanh thu 22,2 tỷ đồng; năm 2024 tăng lên 80 lao động, doanh thu 38,7 tỷ đồng; năm 2025 có 110 lao động thường xuyên, doanh thu 48,5 tỷ đồng, thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/người/tháng.

Những kết quả ấy đã đưa Sáng Nhung từ một cơ sở chăn nuôi trở thành mô hình kinh tế tập thể có khả năng tổ chức nhiều khâu của chuỗi giá trị. Thịt lợn Sáng Nhung được trao giải thưởng Mai An Tiêm lần thứ nhất năm 2024. Năm 2026, HTX là một trong 10 HTX đoạt giải “Hợp tác xã đổi mới sáng tạo”; anh Nguyễn Ngọc Sáng được vinh danh là một trong 96 “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới”.

Đồng chí Chu Thị Ngọc Diệp, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh khẳng định “Qua 40 năm đổi mới, người nông dân không chỉ thay đổi phương thức sản xuất mà đang từng bước chiếm lĩnh và làm chủ nhiều khâu trong chuỗi giá trị, từ sản xuất, chế biến, ứng dụng khoa học - công nghệ, xử lý môi trường đến kết nối thị trường, tạo việc làm. Mô hình HTX Sáng Nhung cho thấy khi người nông dân tiếp cận khoa học - kỹ thuật, vốn, thị trường và các mô hình liên kết phù hợp, sẽ góp phần nâng giá trị, sức cạnh tranh của nông sản, tạo sinh kế, giúp nông dân phát triển bền vững”.

Để người nông dân cùng đi xa

Nếu chăn nuôi cho thấy năng lực tổ chức chuỗi của Sáng Nhung, thì vụ mùa 2026, cách làm ấy được mở rộng sang trồng trọt. HTX liên kết sản xuất các giống lúa Nếp A Sào, ST25, TBR16 tại 3 xã Tân Trào, Đông Thọ, Hồng Sơn, hướng tới đánh giá hiệu quả, từng bước hình thành vùng nguyên liệu ổn định.

Riêng tại Tân Trào, HTX đã phối hợp với địa phương, cơ quan chuyên môn và nông dân cung ứng giống, vật tư, phân bón hữu cơ, hoàn thiện quy trình sản xuất, truy xuất nguồn gốc và kết nối đầu ra. Tại Thái Bình, HTX đã cung ứng phân bón hữu cơ cho các mô hình rau, củ, quả trong nhà màng, tạo ra nông sản hữu cơ, góp phần nâng giá trị nông sản.

HTX Sáng Nhung là một trong 10 HTX đoạt giải “Hợp tác xã đổi mới sáng tạo” năm 2026.

Đồng chí Giang Tuấn Anh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tân Trào nhận định: “HTX đã cùng nông dân tham gia từ vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất đến truy xuất nguồn gốc, gắn với thu mua, chế biến và tiêu thụ, mở hướng nâng giá trị hạt gạo Tân Trào, xây dựng thương hiệu và tạo sinh kế bền vững cho người dân”.

Với anh Sáng, đây là bước nối tiếp chuỗi giá trị từ chăn nuôi, hướng tới sản xuất theo hướng hữu cơ và phát triển các sản phẩm chế biến từ gạo như: mì, các loại bánh, cơm lam, cơm cháy, xôi, các sản phẩm OCOP gắn với dấu ấn Tân Trào, tạo thêm nhiều việc làm tại địa phương. Cùng với đó, Nông sản xanh Sáng Nhung còn tập trung phát triển các thực phẩm đa dạng, tiện ích, từ thực phẩm tươi sống đến các món ăn chế biến sẵn, đáp ứng nhu cầu ngày càng linh hoạt của người tiêu dùng, nhất là các gia đình bận rộn, dịp Lễ, Tết đưa sự tiện lợi và hương vị gia đình đến từng bàn ăn.

40 năm đổi mới đã đưa người nông dân bước sang một vị thế mới: không chỉ làm ra nông sản, mà từng bước làm chủ tri thức, công nghệ, tổ chức sản xuất và thị trường. Hành trình của anh Nguyễn Ngọc Sáng là một lát cắt tiêu biểu, sinh động cho sự chuyển mình ấy. Không chỉ ở khả năng tạo ra những con số tăng trưởng, mà là khả năng tạo ra một hệ sinh thái để nhiều người cùng tham gia, cùng hưởng lợi. Với anh, đó cũng là một cách trả nghĩa với quê hương.

Hảo Lê