Những nông dân thời công nghệ

- Bắt nhịp với tiến bộ khoa học công nghệ, những nông dân thời 4.0 cũng đang chuyển mình, thay đổi tư duy, cách làm để tiệm cận gần hơn với nền nông nghiệp thông minh... Nông dân thời công nghệ, với tư duy mới, cách làm mới đã mạnh dạn bước vào cuộc chơi lớn, đó là phải thay đổi để phát triển!

Một người làm bằng 3 - 4 người

Từ tháng 6 - 2020, hệ thống tưới tự động tiết kiệm cho hơn 2 ha chè của anh Nguyễn Văn Thắng, xã Trung Yên (Sơn Dương) chính thức được vận hành. Mục tiêu ban đầu của anh Thắng là xây dựng hệ thống tưới tiêu vận hành thông qua điện thoại di động, nhưng sau quá trình tìm hiểu, đảm bảo phù hợp với vị trí địa lý và thời tiết, anh chuyển đổi sang vận hành bằng tay, nhưng hiệu quả cũng đã tăng gấp 3 - 4 lần so với trước đây.


 Nhiều vườn chè hiện nay được nông dân đầu tư hệ thống tưới ẩm điều khiển từ xa.   Ảnh: K.T

Anh Thắng cho biết, trước đây, sau mỗi vụ thu hoạch, anh phải thuê 4 lao động để tưới nước cho 2 ha chè, thì giờ chỉ cần một mình anh vận hành van tưới nước cũng có thể hoàn thành trong chưa đầy 1 giờ đồng hồ. Hệ thống tưới này không chỉ cung cấp nước cho vùng chè, mà còn được anh tận dụng “một công đôi việc”: Là vùng sản xuất chè hữu cơ đầu tiên của tỉnh, toàn bộ phân bón sử dụng là phân chuồng, phân xanh và các loại phân hữu cơ khác anh hòa qua hệ thống tưới tự động để bón cho cây… Thời gian còn lại, anh tranh thủ lên mạng Internet tìm kiếm thị trường, học cách làm mới từ các vùng chè khác trong và ngoài tỉnh. Thời điểm dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, người nông dân như anh lần đầu đã biết tận dụng sức mạnh của điện thoại thông minh Livestream trực tiếp để bán sản phẩm. Giờ, khi mọi thứ đã dần ổn định, anh Thắng đã hình thành được nhiều điểm bán hàng trên khắp đất nước để bày bán, giới thiệu sản phẩm. Tất cả đều nhờ sức mạnh của Internet và công nghệ hiện đại.

Nông dân thông minh sẽ xây dựng được một nền nông nghiệp thông minh. Bên cạnh sự tham gia từ phía các doanh nghiệp lớn để hình thành các vùng sản xuất tập trung, khu nông nghiệp công nghệ cao, những người nông dân cũng đang dần thay đổi cách thức, tư duy sản xuất nông nghiệp manh mún, nhỏ lẻ để hướng đến mục tiêu sản xuất bền vững hơn. Sự bùng nổ về công nghệ cũng tạo môi trường thuận lợi cho nông dân khi các đầu ra sản phẩm được mở rộng hơn thông qua các kênh mua bán trực tuyến…

Khu vực nhân giống hoa của Trần Văn Ngọc, tổ 3, phường Nông Tiến (thành phố Tuyên Quang) có doanh thu từ 1,8 - 2 tỷ đồng/năm chính là nhờ các kênh mua bán trực tuyến. Khởi nghiệp từ ruộng vườn, nhưng cách làm của anh không manh mún như cha như mẹ hay bao người trồng hoa quanh vùng của thế hệ cũ, Ngọc làm ăn lớn, bằng chính sự nhanh nhạy của mình và sự trợ giúp đắc lực của thời đại số. Mỗi tháng, khu nhà vườn của Trần Văn Ngọc cung cấp cho thị trường khắp trong Nam ngoài Bắc vài chục vạn cây giống, những tháng cao điểm cuối năm (tháng 9, tháng 10), lượng cây do cơ sở anh sản xuất lên đến trăm vạn cây.

Thị trường trong tỉnh khá hạn hẹp, cách làm của Trần Văn Ngọc là tuyển cộng tác viên bán Online. Ngọc bảo, số lượng lao động làm việc tại khu nhà vườn là 20 người, số cộng tác viên bán hàng Online là 10 người nữa. Những cộng tác viên này nhận đơn hàng, báo về nhà vườn để chuẩn bị cây giống. Nhờ cách làm này mà đơn hàng đổ về liên tục, lao động ở nhà vườn cũng luôn chân luôn tay, người trộn giá thể, người ươm cây, người đóng hàng… Nhưng Ngọc chưa muốn dừng lại ở đó. Anh bảo, hiện anh đã xây dựng được gian hàng trên những trang bán hàng trực tuyến lớn nhất cả nước là Shopee và Lazada, để tiếp tục mở rộng thị phần.

Sau nhiều năm chinh phục những giống hoa đại chúng, bình dân, anh Ngọc vừa đầu tư một nhà kính diện tích 360 m2 để ươm giống cúc cổ, trong đó anh đang tập trung nhân giống cúc cổ đỏ Sơn La, cúc cổ trắng đổi màu và ươm hoa đồng tiền. Anh Ngọc chia sẻ, sau khi chinh phục thành công những giống hoa cúc cổ, anh sẽ tiếp tục mở rộng ra nhân giống các loại hoa cao cấp hơn như hoa ly, hồng cổ… để đa dạng nguồn cây giống phục vụ người tiêu dùng.

Công cuộc “số hóa” nông sản

Sản xuất nông nghiệp thời công nghệ đã tạo ra những khái niệm rất mới mẻ. Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản tỉnh Nguyễn Văn Thuấn khẳng định, đây cũng là tiền đề căn bản để ngành nông nghiệp của tỉnh được chuyên nghiệp, hiện đại hơn trong tương lai.

Gắn bó với cây lạc đã hơn 30 năm, nhưng mới đây, khi sản phẩm lạc của Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Thổ Bình (Lâm Bình) được dán tem truy xuất nguồn gốc, Giám đốc Hợp tác xã Vi Văn Quận mới hiểu hết tác dụng của chiếc tem nhỏ bé này. Ông bảo, lâu nay, sản phẩm của hợp tác xã vẫn chỉ được xuất thô qua đường tiểu ngạch sang Trung Quốc, nhưng càng ngày, con đường này càng khó khăn hơn, gập ghềnh hơn, do thị trường nước bạn khá bấp bênh. Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Thổ Bình bắt đầu nghĩ đến việc chinh phục thị trường trong nước và chế biến sâu sản phẩm. Khi sản phẩm được dán tem, người mua hàng quét qua điện thoại thông minh có thể tra cứu được toàn bộ thông tin của sản phẩm, từ cơ sở sản xuất, ngày gieo trồng, quy trình chăm sóc, các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đã sử dụng, ngày cách ly, ngày thu hoạch… Ông Quận bảo, đây là bước đầu tiên, để Hợp tác xã thay đổi chiến lược sản xuất trong thời điểm tất cả mọi thông tin đều được công khai trên mạng Internet.  

Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản tỉnh Nguyễn Văn Thuấn cho biết, công cuộc “số hóa” nông sản của tỉnh được thực hiện bắt đầu từ việc dán tem truy xuất nguồn gốc. Trên địa bàn tỉnh hiện đã có 65 cơ sở dán tem truy xuất nguồn gốc cho trên 100 nông sản địa phương. Sau dán tem truy xuất nguồn gốc, nhiều địa phương bắt tay vào xây dựng chỉ dẫn địa lý cho những sản phẩm nổi tiếng như cam sành Hàm Yên, bưởi Xuân Vân (Yên Sơn).

Thông qua Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) với những cơ chế hỗ trợ về xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm và quy trình giám sát, phân loại, nâng hạng sản phẩm theo từng năm, ngành nông nghiệp cũng hướng người dân bắt nhịp với cách thức làm nông nghiệp mới. Đó là chú trọng đến chất lượng, quy trình công nghệ, giá trị thương hiệu. Đặc biệt, các sản phẩm này được giới thiệu rộng rãi trên Sàn giao dịch thương mại điện tử và Trang thông tin điện tử chuyên biệt về Chương trình Mỗi xã một sản phẩm của tỉnh. Qua đó, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh giới thiệu mặt hàng của mình đến nhiều người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Những mô hình sản xuất nông nghiệp thông minh giờ đã không còn xa lạ với người nông dân. Từ những trang trại “chăn nuôi không người”, “vườn rau không đất”, “trang trại tự động”, “thương mại điện tử”… là những thành công bước đầu của nông dân thời kỳ 4.0 khi đưa công nghệ vào quy trình sản xuất hàng hóa. Mạnh dạn rũ bỏ tấm áo cũ, với sự năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, cùng sự quan tâm, khích lệ từ phía chính quyền, người nông dân Tuyên Quang sẽ sớm trở thành những “nông dân 4.0” đúng nghĩa; từng bước làm chủ công nghệ, khoa học kỹ thuật và ứng dụng vào sản xuất, đời sống hằng ngày.

Ghi chép: Trần Liên

Tin cùng chuyên mục