Tiếng việt | English

Tạo “lá chắn” cho trẻ em trên môi trường mạng

- Vụ việc 4 cháu bé ở xã Lang Quán (Yên Sơn) bị ngộ độc nặng do bắt chước một video ăn thịt cóc trên mạng xã hội đã gây xôn xao dư luận. Hay liên tiếp những vụ việc các bé ở TP Hồ Chí Minh, An Giang… suýt mất mạng khi thực hiện lại cảnh thắt cổ, làm siêu nhân theo một kênh Youtube đã cho thấy, mạng xã hội - bên cạnh những ưu điểm vượt trội thì chúng ta cần biết ảnh hưởng tiêu cực của “không gian ảo” đối với trẻ em. Để từ đó có cách quản lý, định hướng con trẻ tiếp nhận một cách khoa học, hợp lý.

Hòa nhập trong thời đại 4.0

Kể từ khi có kết nối mạng trên toàn cầu (Internet) và nhất là sau khi có sự xuất hiện phổ biến của điện thoại thông minh hay máy tính bảng, việc sử dụng mạng xã hội đã không còn xa lạ với hầu hết người dùng, kể cả trẻ em. Hiện nay, các trang mạng xã hội hầu hết đều miễn phí và sử dụng rất đơn giản, bao gồm các trang: Facebook, Viber, Zalo, Skype, Youtube, Linked, Twitter… Mạng xã hội có thể nói là một kho chứa đựng những kiến thức khổng lồ, giúp chúng ta dễ dàng, nhanh chóng tìm kiếm những thông tin, tin tức đa chiều, phong phú, đầy đủ. Thời gian qua, cụm từ “học trực tuyến” đã trở nên quá quen thuộc đối với nhiều học sinh và giáo viên trong thời đại công nghệ số.


Nếu có sự quản lý, định hướng tốt việc sử dụng mạng xã hội sẽ rất hiệu quả còn không sẽ có tác dụng ngược (Trong ảnh: Trẻ em thành phố Tuyên Quang) sử dụng các thiết bị thông minh. Ảnh: Huy Hoàng.

 

Học tiếng Anh trực tuyến đã thành thói quen của em Trần Minh Anh, học sinh lớp 8A, trường THCS Hồng Thái (TP Tuyên Quang). Minh Anh chia sẻ: “Có rất nhiều kênh và nhiều giảng viên dạy trực tuyến nên em dễ dàng tìm kiếm cách tiếp cận dễ hiểu, đơn giản. Nhờ sự hỗ trợ đắc lực của Youtube, Fanpage Facebook… em đã nâng cao kiến thức tiếng Anh và giờ đây em hoàn toàn tự tin khi chia sẻ một số chủ đề với người nước ngoài. Đặc biệt trong năm học vừa qua em tham gia Cuộc thi phát âm nhanh tiếng Anh do Hệ thống Anh ngữ Popoodo (Hà Nội) tổ chức, em giành giải Nhì toàn hệ thống”.

Còn với em Chu Thị Hải Yến, trường THCS Vĩnh Lộc (Chiêm Hóa) thì sử dụng Facebook để kết bạn với bạn bè khắp bốn phương. Hải Yến cho biết: “Em kết bạn và giữ liên lạc với nhiều bạn học sinh giỏi ở các trường khác để trao đổi kiến thức học tập, cùng nhau lên diễn đàn, Fanpage để chia sẻ kinh nghiệm học tập. Thời gian qua, em cũng thường xuyên trò chuyện với các bạn ở nước ngoài nhằm tăng vốn từ tiếng Anh một cách chủ động và hiệu quả”.

Đặc biệt, trong đợt dịch Covid-19 thì những lớp học trực tuyến được kích hoạt và mang lại hiệu quả cao. Đúng với tinh thần “Nghỉ tới trường chứ không nghỉ học”, mạng xã hội đã góp phần rất lớn trong việc kết nối truyền tải kiến thức giữa giáo viên và học trò.


Ảnh minh họa.

Đồng hành cùng trẻ em

Cũng như nhiều bạn trẻ khác, em Nguyễn Mai H, lớp 9A, trường THCS An Tường (TP Tuyên Quang) luôn thích đăng tải hình ảnh mỗi khi đi đâu, làm gì, ăn uống… lên Facebook, Zalo. Sau đó, hồi hộp chờ đợi cộng đồng mạng bấm “like” (thích), “comment” (bình luận). Chị Trịnh Thị Hà, mẹ của H thường phàn nàn mỗi ngày về nhà là con xem điện thoại, lướt mạng xã hội, ít trò chuyện giao tiếp với các thành viên trong gia đình. Bị nhắc nhở con liền phản ứng tiêu cực là xóa kết bạn Facebook với bố mẹ để thoải mái đăng tải, bình luận, tán ngẫu với bạn bè. Chính vì “nghiện” Facebook nên thời gian con dành cho việc học rất ít và kết quả học tập cũng không cao.

Còn chị Lý Thị Vui, xóm 6, xã Trung Môn (Yên Sơn) tâm sự rằng, ban đầu chị mua ipad cho con trai với mục đích hỗ trợ con học tiếng Anh qua phần mềm Kidup, thế nhưng cậu con trai của chị lại tự ý vào Youtube xem rồi bắt chước những video tự chế, có phát ngôn thiếu chuẩn mực, áp dụng khi giao tiếp với mọi người. Chị cảm thấy rất lo lắng, sợ ảnh hưởng lớn đến tâm lý, tính cách của con.


Các bậc phụ huynh cần quản lý con em trong việc sử dụng mạng xã hội.

Đặc biệt, vừa qua 4 cháu bé gồm: Bàn Đức C (sinh năm 2014), Bàn Văn H (sinh năm 2015), Nguyễn Văn Ch (sinh năm 2013) và Bàn Việt Q (sinh năm 2013), cùng trú tại xã Lang Quán, huyện (Yên Sơn) đã bị ngộ độc thịt cóc. Chị Triệu Thị M, mẹ của cháu Bàn Đức C cho biết, các con bắt chước theo video trên mạng tự bắt cóc về nướng ăn. Khoảng 1 giờ sau, các cháu có triệu chứng nôn nhiều được gia đình đưa đi Bệnh viện Đa khoa tỉnh cấp cứu. May mắn là cả 4 cháu đều qua được nguy kịch.

Qua những vụ việc này là hồi chuông cảnh báo về việc ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội. Rõ ràng nếu các bậc phụ huynh không sát sao quản lý các con trong việc tiếp xúc với mạng xã hội sẽ tác động rất lớn đến tâm lý, tính cách, thậm chí bị xâm hại tình dục, ảnh hưởng đến tính mạng trẻ nhỏ.

Ông Vũ Văn Tuấn, Quyền Giám đốc Sở Thông tin - Truyền Thông nhận định, mạng xã hội được ví như con dao hai lưỡi. Điều quan trọng là cha mẹ, thầy cô phải định hướng cho con cách sử dụng mạng xã hội để phục vụ học tập, giải trí; cài đặt trên máy những tính năng hạn chế trẻ truy cập vào những trang có nội dung không lành mạnh.

Khuyến cáo về vấn đề này, TS. Tâm lý học Hà Mỹ Hạnh, Trưởng Khoa Tâm lý học, trường Đại học Tân Trào cho biết, bậc phụ huynh nên hướng dẫn con không kết bạn, không giao tiếp với người lạ trên không gian ảo; không cung cấp, chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh, không thực hiện theo yêu cầu của người lạ quen qua mạng; từ chối hò hẹn với những người quen trên mạng, dù là người cùng giới. Đặc biệt, không được cho người khác biết vị trí đang ở một mình, không nên để lộ tâm trạng cô đơn, buồn chán... để đối tượng xấu lợi dụng dụ dỗ.

Thời gian qua, nhiều trường học đã phối hợp với tổ chức Đoàn Thanh niên, Công an thường xuyên tổ chức các buổi ngoại khóa về tuyên truyền sử dụng mạng xã hội. Qua đó, giúp định hướng cho các em biết chủ động khai thác những mặt tích cực của mạng xã hội để phục vụ học tập và cuộc sống.

Bên cạnh lợi ích về sự giao lưu, trao đổi nâng cao kiến thức thì mạng xã hội có nhiều tiềm ẩn, với nhận thức chưa được toàn diện thì trẻ em rất dễ là nạn nhân. Do đó, từ phía gia đình, nhà trường, xã hội hãy trở thành những “lá chắn” hữu hiệu để trẻ em được tiếp xúc với môi trường trong lành, tích cực của mạng xã hội, bắt nhịp được công nghệ trong thời đại 4.0.

Thượng tá Phạm Đức Trọng, Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh

Tuyên truyền để giảm thiểu những tác động tiêu cực của mạng xã hội

Đơn vị đã gửi văn bản đề nghị chính quyền các địa phương tăng cường tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho phụ huynh trong việc quản lý con em mình, trong đó lưu ý đến việc quản lý không để trẻ em bị tác động xấu liên quan đến sử dụng mạng xã hội. Cùng với đó, từ năm 2019 đến nay, Phòng đã phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an triển khai xây dựng 4 mô hình “Phòng ngừa, trợ giúp người chưa thành niên vi phạm pháp luật dựa vào cộng đồng” tại xã Lăng Can (Lâm Bình), Xuân Quang (Chiêm Hóa), Trung Môn (Yên Sơn), Thái Hòa (Hàm Yên). Theo đó, lực lượng Công an các cấp rà soát, thống kê những trẻ em vị thành niên có nguy cơ mắc tệ nạn xã hội, phạm pháp, có cả vi phạm các quy định về sử dụng mạng xã hội, tham mưu cho chính quyền, phối hợp cùng gia đình giáo dục uốn nắn kịp thời, giúp các cháu tiến bộ. 

Đồng chí Nguyễn Minh Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo

Quản lý, hướng dẫn học sinh sử dụng mạng xã hội an toàn

Nhằm xây dựng môi trường dạy và học hiệu quả trên môi trường mạng, Sở Giáo dục và Đào tạo đã triển khai thực hiện Đề án “Tăng cường quản lý giáo dục chính trị tư tưởng đối với học sinh, sinh viên trên môi trường mạng đến năm 2025”… Hiện nay, 100% các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đều tổ chức tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn học sinh khai thác, sử dụng thông tin trên môi trường mạng đúng quy định, phục vụ việc nghiên cứu, học tập, giải trí lành mạnh. Các cơ sở giáo dục đều xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử của đơn vị mình để thực hiện. Cùng với đó, các trường học tăng cường phối hợp với Hội phụ huynh học sinh trong việc quản lý, định hướng học sinh sử dụng mạng xã hội an toàn, nhằm giúp các em chủ động trong sử dụng mạng xã hội để phục vụ học tập và cuộc sống.

Chị Đỗ Thị Luyến, tổ 4, phường Hưng Thành (TP Tuyên Quang)

Hướng con biết sử dụng hiệu quả

Con út của tôi năm nay lên lớp 6. Với sự phát triển của công nghệ thông tin, việc ngăn cấm con tiếp cận với Internet, điện thoại thông minh là điều không thể. Do đó, theo tôi thay vì cấm hãy “vẽ đường đúng cho hươu chạy thẳng” bởi hiểu biết về mạng thực sự có ích cho các con sau này. Bởi vậy, bản thân tôi đã chủ động tìm hiểu những trang học tập Online để tư vấn, định hướng cho con tìm hiểu, tham khảo, như: Vuihoc.vn, Hpschool.vn, VioEdu.vn… Đây đều là những trang học tập trực tuyến bổ ích, giúp con bổ sung kiến thức học tập trên lớp và nâng cao kiến thức đã học. Bên cạnh đó, tôi cũng tìm hiểu về Luật An toàn thông tin mạng để trao đổi, chia sẻ với con những kiến thức, kỹ năng cần thiết khi sử dụng mạng xã hội. Qua đó, giúp con chủ động khai thác thông tin phục vụ việc học tập và giải trí một cách lành mạnh, hạn chế những thông tin xấu độc có thể ảnh hưởng đến nhận thức và hành động của con.

Hoàng Niềm

Tin cùng chuyên mục