Mạch sống mới ở An Phú

Dự án đường cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đang xẻ núi, băng đèo, hứa hẹn đánh thức tiềm năng kinh tế của cả một vùng phên dậu. Và để hình thành nên dải lụa thênh thang ấy, hàng trăm con người đã gác lại nỗi niềm riêng, rời xa mảnh vườn, góc sân in dấu bao thế hệ để nhường bước cho tương lai. Trở lại Khu tái định cư xã Nhữ Khê, chạm tay vào những bức tường còn thơm mùi sơn mới, lắng nghe câu chuyện của những người “đi trước mở đường”, ta mới cảm nhận rõ vẻ đẹp của một sức sống đang kiên cường nảy mầm, bám rễ giữa bề bộn những gian nan.

Khu tái định cư có quy mô trên 200 hộ dân.

Cuộc đại di dời tái định cư

Khác biệt hoàn toàn với những ngôi làng cổ kính được bồi đắp qua hàng trăm năm, thôn An Phú mang hình hài của một “siêu thôn” quần tụ, một điểm giao thoa của nhiều dân tộc. Hiện tại, thôn có quy mô quản lý lớn, với 344 hộ dân. Sau sáp nhập, thôn mới bao gồm trọn vẹn thôn Cây Sim, Cây Thị, Gò Danh, Đồng Giản, hòa cùng một phần người dân của các thôn Thọ An, Cửa Lần, Hùng Lô và Cây Dừa.

Trưởng thôn Đàm Văn Đoàn đón phóng viên với sự nồng hậu. Anh bảo ở Khu tái định cư mới, toàn bộ người dân nơi đây đều là những người di dời do ảnh hưởng trực tiếp từ việc xây dựng tuyến đường cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang. Quy hoạch của chính quyền địa phương mang tầm nhìn bao quát khi dự kiến thôn An Phú sẽ đón nhận trên 200 hộ dân buộc phải di dời. Đến thời điểm này, đã có 22 hộ dân của các thôn về đây ổn định cuộc sống.

Tuy nhiên, cuộc chia tay nào với mảnh đất chôn nhau cắt rốn mà chẳng trĩu nặng âu lo. Ban đầu, hành trình thuyết phục người dân rời đi là một chặng đường đầy rẫy chông gai. Đã có lúc, tiếng thở dài não nuột vang lên trong những nếp nhà gỗ cũ kỹ khi người dân so sánh, đong đếm. Đặc biệt, diện tích đất tái định cư mới cũng hẹp hơn so với chốn cũ trong kia, khiến công tác thuyết phục vô cùng gian nan, cán bộ phải vô cùng vất vả. Thế nhưng, bằng sự tận tâm bám nắm địa bàn, “mưa dầm thấm lâu”, đến thời điểm hiện tại, khâu vận động di dời coi như đã hoàn tất một cách êm đẹp.

Anh Đoàn nhớ lại, có những câu chuyện chuyển biến nhận thức rất đáng trân trọng, như trường hợp hộ gia đình ông Trần Văn Hòa, thôn Cây Dừa. Ban đầu ông không đồng ý chuyển đi, nhưng sau đó, bằng sự thuyết phục thấu tình đạt lý, ông đã gật đầu và quyết định chuyển về An Phú. Có lẽ, hiếm có khu tái định cư nào người dân lại đồng thuận vì cái chung như ở nơi đây.

Gia đình ông Vương Văn Phương, thôn Đồng Giản là hộ dân đầu tiên về Khu tái định cư xã Nhữ Khê.

Những cơ ngơi khang trang

Đồng chí Trần Văn Tuyên, Phó Chủ tịch UBND xã Nhữ Khê cho biết, tuyến cao tốc qua địa bàn xã dài khoảng 7,4 km, ảnh hưởng đến khoảng 200 hộ dân của nhiều thôn trên địa bàn. Địa phương đã hoàn thành Khu tái định cư, rộng gần 20 ha và bàn giao thực địa cho người dân làm nhà, từng bước ổn định cuộc sống.

Dọc những tuyến đường nội khu được quy hoạch vuông vức, những ngôi nhà mái tôn đỏ tươi, mái thái hiện đại mọc lên san sát, vươn mình kiêu hãnh dưới nền trời thu trong vắt. Trong số 22 hộ dân đầu tiên chuyển đến, nhiều gia đình đã nhanh chóng kiến thiết cơ ngơi, tiêu biểu có thể kể đến hộ ông Vương Văn Phương (thôn Đồng Giản) là người đầu tiên về nơi ở mới hay những cái tên như Đào Văn Chanh, Trần Văn Phong (chuyển về từ thôn Đồng Thắng), Đào Văn Chung (từ thôn Thọ Xuân), hay Giàng Thị Cái, Giàng A Hanh (từ thôn Cây Thị)... Tất cả đã trở thành những mảnh ghép không thể thiếu của đại gia đình An Phú.

Trong ngôi nhà mới tinh tươm, khang trang, anh Giàng A Hanh nở nụ cười mãn nguyện, ánh mắt lấp lánh niềm vui an cư. Mảnh đất mới được phân lô với chiều ngang rộng 10 m, tổng diện tích hơn 200 m2. Gia đình anh đã dồn vốn liếng làm căn nhà mới hết 430 triệu đồng. Anh bảo, đang ở vùng núi quen tự do, về đây lúc đầu cũng trăn trở nhiều nhưng sau cũng quen. Dự định qua tháng 8 Âm lịch, anh sẽ làm đơn xin đi làm công nhân khu công nghiệp để có thu nhập, ổn định lâu dài.

Căn nhà mới khang trang của anh Giàng A Hanh, thôn Cây Thị tại Khu tái định cư xã Nhữ khê.

Niềm vui an cư đã hiện hữu trong từng nếp nhà, thế nhưng, để chèo lái con thuyền An Phú đồ sộ này đi đúng hướng lại là một thách thức khổng lồ. Anh Đàm Văn Đoàn chia sẻ, với một địa bàn ghép từ nhiều mảnh nhỏ lẻ, đội ngũ cán bộ thôn phải đối mặt muôn vàn khó nhọc. Mong ước lớn nhất của những người làm công tác cơ sở là hệ thống được vận hành trơn tru. Do cán bộ thôn vẫn chưa đủ người, cộng thêm việc nếp sinh hoạt của bà con từ nhiều nơi đổ về chưa thể đi vào nền nếp, công tác quản lý hiện tại khá vất vả.

Thử thách càng nhân lên gấp bội khi quá trình sáp nhập, ghép thôn lại diễn ra song song với làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ. Việc phải thao tác, quản lý dữ liệu khổng lồ trên phần mềm Viettel Tammi khiến cán bộ cơ sở đã vất càng vất hơn. Sự quá tải là điều khó tránh khỏi khi những người nông dân khoác áo cán bộ thôn vừa phải đứng ra hòa giải những mâu thuẫn vừa phải học cách lướt màn hình, cập nhật dữ liệu số hóa.

Khói lam chiều bắt đầu len lỏi qua những mái nhà, hòa vào màn sương mờ ảo của núi rừng Nhữ Khê, bức tranh tái định cư đọng lại trong tôi nhiều dư vị. Có niềm hân hoan trước diện mạo mới khang trang, nhưng cũng có những trăn trở, ưu tư về sinh kế đường dài. Người dân đã dũng cảm lùi một bước, nhường lại mảnh đất thân thương để mạch máu giao thông của đất nước được khơi thông. Giờ đây, họ rất cần sự chung tay, tiếp sức bền bỉ từ các cấp chính quyền, không chỉ để những ngôi nhà thêm kiên cố, mà để những nhịp sống mới thực sự bắt rễ, đơm hoa trên vùng đất thấm đẫm tình người này.

Lê Duy