Họa kim sa: Khi nghệ thuật dân gian được kể bằng ngôn ngữ hiện đại
Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều loại hình nghệ thuật dân gian đang dần được “hồi sinh” nhờ sự sáng tạo của người trẻ. Không chỉ trong không gian bảo tàng hay kiến trúc cổ kính, những nét đẹp văn hóa xưa đã và đang được tái hiện bằng ngôn ngữ nghệ thuật mới mẻ. Và Họa Kim Sa là một trong những cách tiếp cận như vậy.
Hồi sinh nghệ thuật đã thất truyền
Họa Kim Sa là loại hình nghệ thuật được phát triển dựa trên cảm hứng từ Pháp Lam Huế - kỹ thuật tráng men trên cốt kim loại xuất hiện dưới triều Nguyễn. Từng được xem là dòng nghệ thuật dành cho cung đình với vẻ đẹp cầu kỳ nhưng chỉ tồn tại trong khoảng 60 năm, Pháp Lam hiện nay chỉ còn lưu dấu trên các công trình tại Cố đô Huế.
|
Bị cuốn hút bởi vẻ đẹp tinh xảo của nghệ thuật Pháp Lam, từ năm 2017, Nguyễn Hoàng Anh - cử nhân khoa Thiết kế đồ họa, Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp (Hà Nội) đã bắt đầu hành trình tìm hiểu về nguồn gốc của Pháp Lam với mong muốn góp phần hồi sinh một giá trị thủ công truyền thống đã bị mai một. Từ đó, loại hình nghệ thuật này đã trở lại với một tên gọi mới là Tân Pháp Lam - Họa Kim Sa.
Tên gọi “Họa Kim Sa” mang ý nghĩa “họa” là vẽ, “kim” là phần kim loại tạo khung, còn “sa” là cát màu tạo nên sắc độ của sản phẩm. Một tác phẩm Họa Kim Sa thường trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Trước tiên, những sợi kim loại mảnh được người nghệ nhân uốn cong tạo hình đường viền cho từng chi tiết. Đây được xem là bước khó nhất bởi các đường kim cần phải được uốn đều tay để tạo độ mềm mại cho hình khối. Sau đó dùng cát thạch anh màu xay mịn pha nước với tỉ lệ phù hợp đổ vào từng ô nhỏ tạo màu cho sản phẩm.
Nếu Pháp Lam cần phải gia nhiệt ở 6.000 độ C trong lò nung để hoàn thiện sản phẩm, thì Họa Kim Sa đã được cải tiến bằng tráng men với keo mềm (epoxy resin). Sự thay đổi về chất liệu và kỹ thuật không làm mất đi vẻ đẹp vốn có của Pháp Lam truyền thống, mà ngược lại còn giúp quá trình thực hiện trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn. Nhờ đó, nhiều người có thể tự tay tạo nên những sản phẩm mang tính ứng dụng cao trong cuộc sống.
Nghệ thuật truyền thống bước vào đời sống hiện đại
Năm 2020, Nguyễn Hoàng Anh đã thành lập nhóm Họa Gấm với mong muốn không chỉ dừng lại ở việc phục dựng một kỹ thuật cổ, mà còn giúp nghệ thuật truyền thống hiện diện gần gũi hơn trong đời sống hiện đại. Từ đó, nhiều sản phẩm mang tính ứng dụng cao đã được sáng tạo bằng kỹ thuật Họa Kim Sa như tranh treo tường, quạt giấy, gương cầm tay, ốp điện thoại, móc khóa…
Các tác phẩm của Họa Gấm thường được lấy cảm hứng từ những chất liệu văn hóa dân gian quen thuộc như tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống, hay hình tượng hoa sen, cá chép, chim hạc… Những hình ảnh truyền thống được tái hiện với diện mạo mới, phù hợp với thẩm mỹ đương đại mà vẫn giữ được những giá trị nguyên bản.
|
Nhóm Họa Gấm cũng thường xuyên tổ chức các workshop, sự kiện ra mắt nhằm đưa Họa Kim Sa đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Những sản phẩm thủ công mang đậm dấu ấn văn hóa Việt không chỉ được đón nhận trong nước mà còn trở thành món quà lưu niệm được nhiều du khách quốc tế yêu thích.
Giữa thời đại mà các xu hướng nghệ thuật đang liên tục thay đổi, việc những người trẻ lựa chọn theo đuổi và làm mới các giá trị văn hóa dân gian là điều không dễ dàng. Thế nhưng, từ những sáng tạo như Họa Kim Sa, nghệ thuật truyền thống đang dần hiện diện một cách gần gũi hơn trong đời sống hiện đại, nhưng vẫn giữ được những giá trị văn hóa vốn có.
Theo QĐND.vn
Ý kiến bạn đọc